โครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น
โครงการ
" โครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น "
ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางสาวศรีสุดา โมสิโก
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L5218-2-06 เลขที่ข้อตกลง 11/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.คลองแดน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น
บทคัดย่อ
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ สรรพคุณ เกี่ยวกับสมุนไพรมากขึ้น (2) เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้นักเรียนมีทักษะในการนำสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 11 ได้ดำเนินโครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีนักเรียนเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 51 คน บุคลากร 8 คน โดยมีวิทยากรให้ความรู้และภาคปฏิบัติ จำนวน 1 คน สรุปได้ว่า ผลการดำเนินงานส่งผลให้นักเรียน มีความรู้ ความเข้าใจ ในการนำสมุนไพรมาใช้ทำยาดมเพื่อใช้ในครัวเรือนได้ ร้อยละ 100
ข้อเสนอแนะ -
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 11 เป็นสถานศึกษาที่มีหน้าที่ดูแลและให้การศึกษากับเด็กทั้งปฐมวัยและประถมศึกษา ให้ได้รับการส่งเสริมพัฒนาการเด็กให้มีความพร้อมทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านร่างกาย ด้านอารมณ์ จิตใจ ด้านสังคม และด้านสติปัญญา ให้ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 11 ได้ตระหนักเห็นถึงความสำคัญของสมุนไพรที่อยู่คู่คนไทยมานานซึ่งมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไป ตามแต่ละสังคมวัฒนธรรมและรูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพรในการนวดผดุงครรภ์ซึ่งตอบสนองความต้องการทางการรักษาสุขภาพและความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี ซึ่งคนส่วนใหญ่รู้กันว่าสมุนไพรไทยเป็นสิ่งที่มีคุณค่าและใช้ประโยชน์ได้จริงมายาวนาน แต่จากการพัฒนาในทุกด้านที่ยึดการพัฒนาตามระบบที่นิยมทำให้ชุมชนมีค่านิยมตามแนวทางของตะวันตกเป็นหลัก โดยเฉพาะด้านการจัดการสุขภาพที่เน้นการพึ่งพิงจากภายนอกเป็นส่วนใหญ่ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้การดูแลสุขภาพได้รับการพัฒนาทำให้ชุมชนได้รับประโยชน์จากพืชสมุนไพรน้อย ทั้งๆที่สมุนไพรเหล่านี้มีอยู่ในชุมชนมาอย่างยาวนาน การนำสมุนไพรมาใช้ประโยชน์จึงมีความจำเป็นที่จะต้องทำอย่างจริงจัง โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 11 จึงมีนโยบายส่งเสริมให้มีการนำพืชสมุนไพรมาพัฒนาให้มีศักยภาพมากขึ้น รวมถึงความตระหนักและตื่นตัวในการนำสมุนไพรมาใช้ประโยชน์อย่างแพร่หลายและหลากหลายรูปแบบ จึงคิดจัดทำโครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น ขึ้นมา และเพื่อนำสารสกัดมาใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตยาสมุนไพร ประเภทสูดดม พิมเสนน้ำ ยาหม่อง ยาดม ให้มีคุณภาพและคุณสมบัติที่ดีตามต้องการและความปลอดภัยจากสารตกค้าง และเพื่อเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์และสมุนไพรไปพร้อมกันอีกด้วย โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 11 อยากส่งเสริมให้มีการนำพืชสมุนไพรมาพัฒนาให้มีศักยภาพมากขึ้น ตระหนักและตื่นตัวจากความสำคัญดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นเพื่อให้เด็กนักเรียนได้เล็งเห็นความสำคัญ และได้รับความรู้สรรพคุณ เกี่ยวกับของสมุนไพรไทยในท้องถิ่น อีกทั้งสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการดูแลสุขภาพของตนเองและบุคคลภายในครอบครัวได้
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ สรรพคุณ เกี่ยวกับสมุนไพรมากขึ้น
- เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้นักเรียนมีทักษะในการนำสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | 50 | |
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ สรรพคุณ เกี่ยวกับสมุนไพร
- นักเรียนมีทักษะในการนำสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 11 ได้ดำเนินโครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีนักเรียนเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 51 คน บุคลากร 8 คน โดยมีวิทยากรให้ความรู้และภาคปฏิบัติ จำนวน 1 คน สรุปได้ว่า ผลการดำเนินงานส่งผลให้นักเรียน มีความรู้ ความเข้าใจ ในการนำสมุนไพรมาใช้ทำยาดมเพื่อใช้ในครัวเรือนได้ ร้อยละ 100
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ สรรพคุณ เกี่ยวกับสมุนไพรมากขึ้น ตัวชี้วัด : ร้อยละ 70 ของนักเรียน มีความรู้ ความเข้าใจ สรรพคุณ เกี่ยวกับสมุนไพร |
100.00 | นักเรียน และผู้เข้าร่วมโครงการ มีความรู้ ความเข้าใจ สรรพคุณ เกี่ยวกับสมุนไพรที่นำมาฝึกอบรม และสามารถนำกลับไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ต่อไป |
||
| 2 | เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้นักเรียนมีทักษะในการนำสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง ตัวชี้วัด : ร้อยละ 70 ของนักเรียน มีทักษะในการนำสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง |
100.00 | นักเรียน และผู้เข้าร่วมโครงการ มีทักษะในการนำสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง |
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | 59 | |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | 50 | 51 | |
| กลุ่มวัยทำงาน | 0 | 8 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 0 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ สรรพคุณ เกี่ยวกับสมุนไพรมากขึ้น (2) เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้นักเรียนมีทักษะในการนำสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 11 ได้ดำเนินโครงการยาดมสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีนักเรียนเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 51 คน บุคลากร 8 คน โดยมีวิทยากรให้ความรู้และภาคปฏิบัติ จำนวน 1 คน สรุปได้ว่า ผลการดำเนินงานส่งผลให้นักเรียน มีความรู้ ความเข้าใจ ในการนำสมุนไพรมาใช้ทำยาดมเพื่อใช้ในครัวเรือนได้ ร้อยละ 100
ข้อเสนอแนะ -
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ