กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการเกษตรกรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย สมุนไพรล้างพิษ จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.คลองแดน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการเกษตรกรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย สมุนไพรล้างพิษ

บทคัดย่อ

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ
1.) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมาย ได้รับการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช 2.) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและสมุนไพรล้างพิษ
3.) เพื่อลดการเจ็บป่วยและอันตรายที่เกิดขึ้นจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ผลการดำเนินงานที่สำคัญ :       เกษตรกร จำนวน 100 คน ได้รับการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช คิดเป็นร้อยละ 100 และมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและสมุนไพรล้างพิษ คิดเป็นร้อยละ 100 ผลการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช พบ ผลปกติ จำนวน 45 คน ผลปลอดภัย จำนวน 21 คน ผลมีความเสี่ยง จำนวน 23 คน และผลไม่ปลอดภัย จำนวน 11 คน จ่ายยารางจืด เพื่อล้างสารพิษ แก่เกษตรกร กลุ่มที่มีความเสี่ยงและไม่ปลอดภัยจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช จำนวน 34 คน คิดเป็นร้อยละ 100 นัดตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชซ้ำสำหรับกลุ่มที่มีความเสี่ยงและกลุ่มที่ไม่ปลอดภัย หลังรับประทานยารางจืด ครบ 1 เดือน เกษตรกรกลุ่มที่มีความเสี่ยงและไม่ปลอดภัย ได้รับการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชซ้ำ จำนวน 34 คน คิดเป็นร้อยละ 100 ผลการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชซ้ำ พบ ผลปกติ จำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 8.82 ผลปลอดภัย จำนวน 20 คน คิดเป็นร้อยละ 58.82 ผลมีความเสี่ยง จำนวน 10 คน คิดเป็นร้อยละ 29.41 และผลไม่ปลอดภัย จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 2.95 ผลการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรหลังได้รับยาสมุนไพรรางจืด พบว่า ยังคงมีเกษตรกรบางส่วนที่มีผลความเสี่ยง และผลไม่ปลอดภัย แม้ว่าจะได้รับการดูแลด้วยสมุนไพรรางจืด ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการใช้สมุนไพรอย่างเพียงอย่างเดียวอาจจะยังไม่เพียงพอในการลดความเสี่ยงจากการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชได้อย่างสมบูรณ์ ประเด็นดังกล่าวอาจจะอธิบายได้จากหลายปัจจัย ได้แก่ ลักษณะการประกอบอาชีพของเกษตรกร ซึ่งยังคงมีการใช้สารเคมีกำจัดสตูพืช อย่างต่อเนื่องและเป็นประจำ ส่งผลให้ร่างกายมีการรับสารพิษเข้าสะสมอย่างต่อเนื่อง แม้จะได้รับสมุนไพรรางจืดซึ่งมีสรรพคุณช่วยในการล้างพิษและลดการสะสมของสารเคมี แต่หากไม่มีการลดหรือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้สารเคมี ความเสี่ยงก็ยังคงอยู่พฤติกรรมการป้องกันตนเองของเกษตรกร ยังไม่เหมาะสม เช่น การไม่สวมอุปกรณ์ป้องกันตนเองอย่างครบถ้วน การผสมสารเคมีในปริมาณที่สูงกว่าคำแนะนำหรือการปฏิบัติตามระยะปลอดสาร ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลให้ระดับสารพิษในร่างกายยังคงสูง แม้จะได้รับการเสริมด้วยสมุนไพร และระยะเวลาในการได้รับสมุนไพรรางจืด อาจจะไม่ยาวนานเพียงพอที่จะส่งผลต่อการลดระดับสารพิษในร่างกายอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีการสะสมสารเคมีมาเป็นเวลานาน นอกจากนี้ ความแตกต่างด้านสุขภาพพื้นฐาน อายุ และความสามารถในการขับสารพิษของแต่ละบุคคล ก็อาจจะมีผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น

ปัญหา/อุปสรรคในการดำเนิน :
      เนื่องจากในช่วงที่ดำเนินการตรวจคัดกรอง พบว่า มีปัญหาและอุปสรรคสำคัญจากสภาพอากาศ เนื่องจากเป็นช่วงฤดูฝนและมีน้ำท่วมขังในบางพื้นที่ ทำให้การเดินทางของเกษตรกรไม่สะดวก บางรายไม่สามารถเดินทางมาตรวจคัดกรองได้ตามวันและเวลาที่กำหนด อาจทำให้การดำเนินงาล่าช้าและใช้เวลานานกว่าที่กำหนด

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ประชากรไทยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการเพาะปลูก ได้แก่ การทำนา ทำสวน ทำไร่ จะเห็นได้ว่าเกษตรกรส่วนใหญ่จะใช้สารเคมีในการกำจัดศัตรูพืช โดยไม่ได้คำนึงถึงอันตรายต่อตนเองและผู้อื่น ซึ่งสารเคมีกำจัดศัตรูพืชสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทางโดยการสัมผัสทางผิวหนัง จากการไม่สวมถุงมือและไม่สวมรองเท้าป้องกันขณะทำงาน การสูดหายใจละอองที่ฟุ้งในอากาศ การรับประทานอาหารและน้ำดื่นที่มีสารเคมีปนเปื้อน พฤติกรรมเหล่านี้ล้วนเป็นพฤติกรรมที่ส่งผลต่อสุขภาพเกษตรกรทั้งสิ้น การได้รับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชจะเป็นพิษและอันตรายต่อสุขภาพ สามารถเกิดอาการแสดงเฉียบพลันตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนระดับรุนแรงถึงแก่ชีวิต ขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของความเป็นพิษ และปริมาณที่ได้รับ นอกจากเกษตรกรจะได้รับอันตรายจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชแล้ว ยังมีประชาชนทั่วไปที่บริโภคผักและผลไม้ได้รับสารพิษที่ตกค้างอยู่ได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองแดน ซึ่งเป็นหน่วยบริการปฐมภูมิ ได้เห็นถึงความสำคัญ จึงได้จัดทำโครงการเกษตรกรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย เพื่อดูแลสุขภาพเกษตรกรในชุมชน ป้องกันโรคที่อาจเกิดจากการสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมาย ได้รับการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
2. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและสมุนไพรล้างพิษ
3. เพื่อลดการเจ็บป่วยและอันตรายที่เกิดขึ้นจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. เกษตรกร ได้รับการตรวจหาสารเคมีตกค้างในเลือด และได้ทราบถึงความเสี่ยงของตนเอง
2. เกษตรกรที่มีความเสี่ยง มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและสมุนไพรล้างพิษเพิ่มขึ้น
3. เกษตรกรที่มีความเสี่ยง มีผลการตรวจเลือดปกติหลังจากทานสมุนไพรล้างพิษ
4. เกษตรกรและผู้บริโภคปลอดภัยจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น