โครงการส่งเสริมป้องกันสุขภาพช่องปากในเด็กนักเรียน ในปีงบประมาณ 2568 | กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น

รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการส่งเสริมป้องกันสุขภาพช่องปากในเด็กนักเรียน ในปีงบประมาณ 2568
รหัสโครงการ	68-L4119-1-4
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านศรีท่าน้ำ
วันที่อนุมัติ	29 พฤษภาคม 2568
ปี	2568
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 ตุลาคม 2567 - 30 กันยายน 2568
งบประมาณ	23,661.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นายมะรอซี เด็ง
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลธารโต อำเภอธารโต จังหวัดยะลา

หนึ่งในปัญหาสุขภาพช่องปากที่สำคัญ และพบบ่อยของประชากรไทยในปัจจุบัน คือ ฟันผุ เนื่องจากสภาพสังคมที่เปลี่ยนไป การบีบรัดทางเศรษฐกิจและพฤติกรรมการบริโภคที่เปลี่ยนไป ส่งผลให้ฟันกรามแท้ซี่ที่หนึ่ง (ซี่ 6) มีอัตราการผุและสูญเสียมากที่สุดของประชากรไทยเมื่อเทียบกับซี่อื่น เนื่องจากเป็นฟันแท้ซี่แรกที่ขึ้นในช่องปากเมื่ออายุ 5-7 ปีซึ่งเป็นวัยที่เด็กยังไม่สามารถดูแลรับผิดชอบตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ปกครองส่วนใหญ่มักคิดว่าเป็นฟันน้ำนมทำให้ละเลยการดูแล ประกอบกับเด็กวัยนี้ชอบขนมหวาน นอกจากนี้ฟันที่ยังขึ้นไม่ถึงระนาบของการบดเคี้ยว (occlusal plane) จะไม่ถูกขัดให้สะอาดจากการบดเคี้ยวตามธรรมชาติ (self cleansing) ขณะที่ตัวฟันเองยังมีการสะสมแร่ธาตุ (mineralization) ไม่สมบูรณ์ทำให้ไม่ทนทานต่อกรดที่เกิดในช่องปากที่ไม่สะอาด ฟันซี่นี้จึงเริ่มผุที่ด้านบดเคี้ยวจนลุกลามและถูกถอนในที่สุด ส่งผลต่อพัฒนาการทางร่างกายและการสบฟันอันเป็นปัญหาของเด็กทั่วโลก ตามระบบเฝ้าระวังทันตสุขภาพ เพื่อติดตามการเกิดโรคในช่องปาก ให้สามารถตรวจพบโรคหรือความผิดปกติตั้งแต่ในระยะเริ่มแรก ทำให้สามารถป้องกันหรือควบคุมได้อย่างทันท่วงที ก่อนที่โรคจะลุกลามจนยากที่จะแก้ไข โดยครูประจำชั้นเป็นผู้ตรวจสุขภาพในช่องปากเด็กนักเรียน ปีละ 2 ครั้ง ทั้งนี้การส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในนักเรียนสามารถดำเนินการได้หลายวิธี ได้แก่ การตรวจสุขภาพช่องปาก การให้ทันตสุขศึกษา การสอนแปรงฟัน การเคลือบหลุมร่องฟัน และการใช้ฟลูออไรด์ การอุดฟัน การถอนฟันเป็นการบำบัดความรุนแรงและการลุกลามของโรคฟันผุ นอกจากนี้การแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ทุกวันจะช่วยทำให้นักเรียนเกิดการดูแลสุขภาพช่องปากและได้รับฟลูออไรด์อย่างสม่ำเสมอ โดยมาตรการที่เหมาะสมคือ การสร้างสุขนิสัยในการดูสุขภาพช่องปากให้แก่เด็กนักเรียน ซึ่งต้องอาศัยความเพียรพยายามอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานานพอสมควร จึงจำเป็นต้องเริ่มดำเนินการตั้งแต่วัยประถมศึกษาซึ่งฟันแท้เริ่มทยอยขึ้นในช่องปาก
ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านศรีท่าน้ำ จึงได้จัดทำโครงการ “ส่งเสริมป้องกันสุขภาพช่องปากในเด็กนักเรียน” ขึ้น เพื่อให้เด็กนักเรียนทุกคนมีสุขภาพช่องปากที่ดี สามารถป้องกันและควบคุมโรคฟันผุและโรคเหงือกอักเสบได้ด้วยตนเอง

วิธีดำเนินการ ขั้นเตรียมการ 1. จัดทำโครงการตามแผน เพื่อเสนอพิจารณาเห็นชอบ/อนุมัติโครงการ 2. ประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานแก่ผู้อำนวยการโรงเรียน ครูอนามัย และผู้ที่เกี่ยวข้อง 3. จัดเตรียมอุปกรณ์ ได้แก่
- แบบบันทึกสุขภาพช่องปากและฟัน สำหรับนักเรียน - เครื่องมือ - อุปกรณ์ และวัสดุทันตกรรม สำหรับให้บริการทันตกรรม ขั้นดำเนินการ กิจกรรมที่ 1 ให้บริการทันตกรรม - ให้บริการตรวจสุขภาพช่องปากแก่นักเรียนอนุบาล 1 ถึง ประถมศึกษาปีที่ 6 - ให้บริการทันตกรรมป้องกัน เคลือบฟลูออไรด์วาร์นิช กิจกรรมที่ 2 อบรมให้ความรู้แก่เด็กนักเรียน - สอนทันตสุขศึกษาและฝึกปฏิบัตินักเรียน ให้แปรงฟันถูกวิธีด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์

ขั้นสรุปผลและรายงาน 1. รวบรวมผลการปฏิบัติงานหน่วยส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพในนักเรียนประถมศึกษา ตามระบบรายงาน ดังนี้ - ผลการตรวจสุขภาพช่องปากนักเรียนประถมศึกษา
- จำนวนนักเรียนประถมศึกษาที่ได้รับการเคลือบฟลูออไรด์ - จำนวนนักเรียนประถมศึกษาที่มีการฝึกแปรงฟัน และได้รับทันตสุขศึกษา