โครงการปฏิบัติการควบคุมโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ โดยเครือข่าย ตำบลบานา
โครงการปฏิบัติการควบคุมโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ โดยเครือข่าย ตำบลบานา
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการปฏิบัติการควบคุมโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ โดยเครือข่าย ตำบลบานา | |
| รหัสโครงการ | 68-L3013-01-19 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา | |
| วันที่อนุมัติ | 14 กรกฎาคม 2568 | |
| ปี | 2568 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 14 กรกฎาคม 2568 - 30 กันยายน 2568 | |
| งบประมาณ | 33,400.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี |
โรคไข้เลือดออกนับเป็นปัญหาของระบบสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย เป็นปัญหาเร่งด่วนที่ต้องดำเนินการเฝ้าระวังป้องกัน สอบสวนและควบคุมโรคให้ได้โดยเร็ว เพื่อหยุดยั้งการแพร่ระบาดของโรคให้ทันท่วงที ซึ่งหากมีการระบาดเกิดขึ้นจะก่อให้เกิดปัญหาในวงกว้าง ส่งผลกระทบต่อสภาวะสุขภาพของประชาชน และทำให้เกิดความเสียหายทางด้านเศรษฐกิจ สังคม สร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชนเป็นอย่างมาก การที่จะดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคให้ได้ผล ทันเวลา และมีประสิทธิภาพ สามารถหยุดการแพร่ระบาดได้นั้น ต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน รวมทั้งต้องดำเนินการตามมาตรฐานของกระทรวงสาธารณสุข และต้องมีทีมปฏิบัติงานที่มีศักยภาพ มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องระบาดวิทยาเป็นอย่างดี มีทักษะในการดำเนินงานป้องกันโรค การสอบสวนโรค การเฝ้าระวังและควบคุมโรค การรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์สถานการณ์ และส่งรายงานข้อมูลทางระบาดวิทยา เพื่อแจ้งเตือนเหตุผิดปกติให้กับประชาชน ผู้นำชุมชน หน่วยงานองค์กรในท้องถิ่น และเครือข่ายการเฝ้าระวังโรคได้ทราบ ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขได้มีนโยบายจัดตั้งทีมในระดับตำบล คือทีมเฝ้าระวังสอบสวนโรคเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) ตามสโลแกน “รู้เร็ว แจ้งเร็ว ควบคุมเร็ว” ทำหน้าที่ในการดำเนินกิจกรรมควบคุมป้องกันโรคติดต่อที่สำคัญในระดับตำบล ทำให้เกิดความร่วมมือในชุมชนอย่างจริงจัง นำไปสู่การป้องกันไข้เลือดออกได้
โรคไข้เลือดออกเป็นปัญหาโรคระบาดประจำถิ่นของตำบลบานา จากข้อมูล 3 ปี ย้อนหลังพบผู้ป่วยด้วยโรคไข้เลือดออก ดังนี้ คือปี 2564 จำนวน15 ราย 98.75 ต่อประชากรแสนคน ปี พ.ศ.2565 จำนวน 22 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 102.38 ต่อแสนประชากร และพ.ศ. 2566 จำนวน 72 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 355.07 ต่อแสนประชากร ไม่มีรายงานผู้ป่วยเสียชีวิตตามลำดับ ในปี2568 ตั้งแต่เดือนมกราคม ถึง วันที่ 2 มิถุนายน 2568 พบผู้ป่วยจำนวน 22 ราย อัตราป่วย 107.14 ต่อแสนประชากร พบผู้ป่วยเพศชายจำนวน 11 ราย เพศหญิงจำนวน 11 ราย สัดส่วน1:1 กลุ่มอายุที่พบผู้ป่วยมากที่สุดคือกลุ่มอายุ 11-20 ปี ร้อยละ 30.00 การระบาดมักระบาดในช่วงเดือนพฤษภาคม – เดือนมกราคมของปีถัดไป พบการระบาดแบบ generationที่ 2 ในหมู่ 3 ของตำบลบานาอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ผู้ป่วยจำนวน 6 ราย อัตราป่วย 641.71 ต่อแสนประชากร และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในพื้นที่ขยายไปยังหมู่บ้านใกล้เคียง ซึงพาหะของโรคคือยุงลาย ลักษณะที่อยู่อาศัยของยุงลาย พบมากตามบ้านที่อยู่อาศัย ขยายพันธุ์โดยวางไข่ในน้ำนิ่งพบบ่อยในภาชนะน้ำขัง เช่น โอ่งน้ำ แจกันดอกไม้ ยางรถยนต์เก่า หรือเศษวัสดุที่รองรับน้ำได้ทุกชนิด จากการสำรวจค่าดัชนีลูกน้ำยุงลายโดยอาสาสมัครสาธารณสุขพบว่า ค่า HI เท่ากับ 23.79 BI เท่ากับ 81.37 CI เท่ากับ 40.5 เกินค่ามาตรฐานกำหนด ซึ่งส่งผลให้มีการระบาดของโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ จากการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า ประชาชนขาดความตระหนักในพฤติกรรมการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย และขาดความตระหนักในพฤติกรรมการป้องกันตนไม่ให้ยุงกัด ลักษณะบ้านส่วนใหญ่ที่พบการระบาดซ้ำซาก พบการกำจัดขยะที่ไม่ถูกต้องโดยเฉพาะในชุมชนแออัดเอื้อต่อการเกิดแหล่งเพาะพันธ์ยุง
ดังนั้นเพื่อเป็นการสร้างความเข้าใจ ความตระหนัก เกิดความร่วมมือในชุมชนอย่างจริงจัง สามารถจัดระบบการจัดการเฝ้าระวังป้องกันไข้เลือดออกตามมาตรฐานกระทรวงสาธารณสุขได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานควบคุมโรคติดต่อโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานาจึงได้จัดทำโครงการ “ปฏิบัติการควบคุมโรคไข้เลือดออกโดยเครือข่ายในพื้นที่ตำบลบานา”ขึ้นเพื่อดำเนินการควบคุมการระบาดของโรคไข้เลือดออกได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
- เพื่อหยุดยั้งการระบาดของโรคไข้เลือดออกที่กำลังเป็นปัญหาของชุมชน
- เพื่อกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายด้วยความร่วมมือของประชาชนในชุมชน
- 1. ประชุมชี้แจงทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) ระดับตำบล เพื่อคืนข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และการดำเนินโครงการฯ/การปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่ของคณะทีมงานต่างๆ ได้แก่ ทีมสำรวจ/ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ลูกน้ำยุงลาย ทีมเยี่ยมบ้านผู้ป่วย ทีมสอบสวนและควบคุมโรคเบื้อ
- ออกประเมินการสำรวจ/ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ลูกน้ำยุงลาย ปรับปรุงสภาพแวดล้อมในชุมชน/หมู่บ้าน, ลงเยี่ยมบ้านผู้ป่วย, สอบสวนควบคุมโรคเบื้องต้น โดยทีมงานสำรวจ/ทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงลาย และทีมสอบสวนควบคุมโรคเบื้องต้น
- รณรงค์เกี่ยวกับการจัดการบ้านพักที่อยู่อาศัยในชุมชนให้น่าอยู่ การทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงลาย การปรับปรุงสิ่งแวดล้อม และสุ่มตรวจลูกน้ำยุงลาย โดยใช้รถประชาสัมพันธ์
1.ครัวเรือนที่มีการระบาดจากโรคไข้เลือดออกได้รับการเยี่ยมบ้าน สอบสวนโรคเบื้องต้น และดำเนินการพ่นหมอกควันทุกราย
2.ทุกครัวเรือนได้รับการสำรวจและทำลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงลาย, ปรับปรุงสภาพแวดล้อมและไม่มีลูกน้ำยุงลายมีค่า HI ต่ำกว่า 10
3.สถานที่ราชการ เอกชน ศาสนสถาน ศูนย์พัฒนาเด็ก มีค่า CI=0
4.สามารถลดอัตราป่วยด้วยโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ และไม่พบการระบาดของโรคไข้เลือดออกแบบ generation ที่ 2