โครงการรักษ์ฟันในชุมชน | กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น

รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการรักษ์ฟันในชุมชน
รหัสโครงการ	69-L3360-02-04
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	ชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขรพ.สต.บ้านลำ
วันที่อนุมัติ	24 ธันวาคม 2568
ปี	2569
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 กุมภาพันธ์ 2569 - 30 กันยายน 2569
งบประมาณ	27,750.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	ชมรมอาสามสัครสาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลำ
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลร่มเมือง อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ) ปัญหาสุขภาพช่องปากของประชาชนไทยยังคงเป็นปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะโรคฟันผุและการอักเสบในช่องปาก เป็นปัญหาที่เด่นชัดซึ่งเมื่อไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที โรคจะลุกลามและสูญเสียฟันในที่สุด ส่งผลต่อสุขภาพร่างกาย การสบฟัน ตลอดการใช้ชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตามประชาชนส่วนใหญ่ ยังไม่รู้สึกว่าสุขภาพช่องปากมีปัญหา เพราะยังไม่รู้สึกว่ามีอาการผิดปกติใดๆ รวมทั้งส่วนใหญ่ ยังรู้สึกว่าสามารถใช้ฟันบดเคี้ยวอาหารได้ดีเนื่องจากยังมีฟันหลังสบกัน ในประชาชนการทำให้เข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และความรู้เพื่อการดูแลอนามัยช่องปากตนเองแล้ว ยังจำเป็นต้องมีมาตรการควบคุมป้องกันโรค โดยเฉพาะสนับสนุนให้ใช้อุปกรณ์เสริมทำความสะอาดซอกฟันเพื่อป้องกันโรคในช่องปากและฟันผุ จากการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลำ พ.ศ. 2568 พบว่า ประชาชนมีฟันถาวรใช้งานอย่างน้อย 20 ซี่ ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60-74 ปี มีฟันถาวรใช้งานอย่างน้อย 20 ซี่ เฉลี่ย 6.23 ซี่/คน มีฟันหลังสบกันอย่างน้อย 4 คู่สบ และในผู้สูงอายุตอนปลายอายุ 80-85 ปี ที่มีฟันถาวรใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ เฉลี่ย 4.76 ซี่/คน และมีฟันหลังสบกัน 4 คู่สบ ทำให้ประสิทธิภาพการบดเคี้ยวลดลงอย่างชัดเจน แม้ว่าประชาชนจำนวนมากกว่าครึ่งที่มีฟันถาวรใช้งานได้ 20 ซี่ แต่ฟันถาวรที่เหลืออยู่นั้น ยังมีปัญหารอยโรคและความผิดปกติในช่องปากที่จำเป็นต้องได้รับการดูแลที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการลุกลามที่นำไปสู่ความเจ็บปวดและการสูญเสียฟัน ซึ่งปัญหาสำคัญ ได้แก่ การสูญเสียฟัน โดยเฉพาะการสูญเสียฟันทั้งปาก ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตด้านการบดเคี้ยวอย่างมาก นอกจากนี้ยังพบฟันผุที่ยังไม่ได้รับการรักษา รากฟันผุที่สัมพันธ์กับเหงือกร่นในวัยโรคปริทันต์อักเสบ ซึ่งนอกจากจะเสี่ยงต่อการอักเสบ ปวดบวม ติดเชื้อ และสูญเสียฟันแล้ว ยังสัมพันธ์กับความรุนแรงของเบาหวานด้วย ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพช่องปากและคุณภาพชีวิตเป็นอย่างยิ่ง
ดังนั้น ทางชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขตำบลรพ.สต.บ้านลำ รพ.สต.บ้านลำ กองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลร่มเมืองและเทศบาลตำบลร่มเมือง เล็งเห็นความสำคัญในการแก้ไขปัญหาโรคในช่องปากในกลุ่มดังกล่าว โดยการให้ความรู้และพัฒนาทักษะแก่ตัวบุคคล เพื่อขยายความรู้และพัฒนาทักษะให้แก่กลุ่มผู้ป่วยต่อไป เพื่อกระตุ้นให้กลุ่มผู้ป่วยตระหนักถึงการดูแลทันตสุขภาพพร้อมทั้งได้ปรับระบบบริการสุขภาพเชิงรุกเน้นการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากเพื่อลดปัญหาโรคในช่องปาก และทำให้ผู้สูงอายุ มีทันตสุขภาพที่ดีต่อไป

เพื่อให้ประชาชนมีพฤติกรรมการเลือกรับประทานอาหารที่ถูกต้อง และมีสุขภาพช่องปากที่ดี
เพื่อให้ประชาชนมีทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี
เพื่อให้ประชาชนได้เข้าถึงบริการทันตกรรมและได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก

อัตราการเกิดโรคฟันผุของประชาชนลดลง
ประชาชนมีความรู้เรื่อง การดูแลสุขภาพช่องปากและสามารถนำความรู้ไปเผยแพร่แก่ประชาชน ในชุมชนได้
ประชาชนสามารถตรวจฟันด้วยตนเองได้อย่างถูกต้อง และได้รับบริการทางทันตกรรมอย่างทั่วถึง