กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

directions_run

โครงการส่งเสริมสุขภาพการดูแลผู้สูงอายุ เพื่อป้องกันโรคสมองเสื่อม โดยชุมชนหัวเลี้ยว ประจำปี2569

กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลยะหริ่ง

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ

ชื่อโครงการ โครงการส่งเสริมสุขภาพการดูแลผู้สูงอายุ เพื่อป้องกันโรคสมองเสื่อม โดยชุมชนหัวเลี้ยว ประจำปี2569

รหัสโครงการ 69-L8284-02-05 รหัสสัญญา 12 ระยะเวลาโครงการ 5 มกราคม 2569 - 30 ธันวาคม 2569

แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้

  • ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
  • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
  • การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
  • ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
  • กระบวนการชุมชน
  • มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่

1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่

มีการดูแลผู้สูงอายุแบบวิถีชุมชนและเกิดนวัตกรรม

มีสมุดบันทึกสุขภาพ

เกิดการเรียนรู้ใหม่ตลอด

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่

เกิดนวัตกรรมที่ประดิษฐ์ขึ้นเอง

ทำกระเป๋ายา 7 ช่อง

ทำใช้เอง

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
3. กระบวนการใหม่

วิธีทำงานใหม่ที่คิดขึ้นเอง

ติดตามผู้สูงอายุ

ทำให้เกิดกระบวนการเป็นมาตรฐาน

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่

ทำงานอย่างมีความสุขขึ้น งานสำเร็จเร็ว มีระบบระเบียบในการบริหารที่ชัดเจน

มีระบบเก็บข้อมูล

มีคนรุ่นใหม่สนใจ

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่

กลุ่มผู้สูงอายุสุขภาพดี

มีกลุ่มองค์กร

สามารถเพิ่งพาตัวเองได้

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
6. แหล่งเรียนรู้ใหม่

มีชมรมผู้สูงอายุในชุมชน

ป้ายประชาสัมพันธ์ศูนย์เรียนรู้

ศูนย์เรียนรู้ชุมชนต้นแบบ

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
99. อื่นๆ

 

 

 

2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
2. การบริโภค

จากกินตามใจเป็นกินตามวัย

เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านอาหารยา

ตั้งกติการ่วมกันในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
3. การออกกำลังกาย

มีการออกกำลังกาย

ออกกำลังกายสัปดาห์ละ5 วัน

มีตารางการออกกำลังกายอย่างชัดเจน

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด

มีวิธีการจัดการด้านอารมณ์

มีกิจกรรมให้ทำอย่างต่อเนื่อง

มีระบบเฝ้าระวัง

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง

ปลูกผักปลอดสารพิษไว้บริโภคเอง

ทำแปลงผักทุกครัวเรือน อย่างน้อย 5 ชนิด

มีการแบ่งปันและเป็นรายได้

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน

ครอบครัวเป็นที่พึ่งแรก

ครอบครัว/ชุมชนมีการจัดการเป็นระบบ

ทำให้ครอบครังเข้มแข็งขึ้น

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
9. อื่นๆ

 

 

 

3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา

มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดอุบัติเหตุ

มีการสำรวจความปลอดภัยในบ้าน

มีหมู่บ้านปลอดภัย

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ

ด้านการแพทย์ทางเลือกและภูมิปัญญาท้องถิ่น (Alternative Health Services):

เกิดระบบการดูแลสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก สมุนไพรพื้นบ้าน หรือหมอเมือง/ปราชญ์ชาวบ้าน ที่ได้รับการประเมินความปลอดภัยและได้มาตรฐาน

ชุมชนมีทางเลือกในการดูแลสุขภาพตนเองและครอบครัวในระดับปฐมภูมิ ช่วยลดการพึ่งพายาเคมีเกินความจำเป็น และลดภาระค่าใช้จ่ายด้านยาของครัวเรือน

ด้านช่องทางและการเข้าถึงบริการสุขภาพ (Health Access & Equity):

เกิดกลไกเชิงรุกในการจัดบริการสุขภาพถึงบ้าน/ชุมชน (เช่น ระบบ Caregiver, อาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น, คลินิกเคลื่อนที่)

ลดอุปสรรคการเข้าถึงบริการของกลุ่มเปราะบาง (ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดบ้าน/ติดเตียง ผู้พิการ) ทั้งด้านการเดินทาง ข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ และข้อมูลข่าวสาร

เกิดการประสานงานไร้รอยต่อระหว่างระบบบริการสุขภาพชุมชน (รพ.สต./อบต.) ร่วมกับภูมิปัญญาพื้นบ้านในพื้นที่

มีสถานที่บริการทางเลือก และเข้าถึงง่าย

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
5. อื่นๆ

 

 

 

4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน

มีกติกาสร้างเสริมสุขภาพในพื้นที่

มัสยิด สวนสาธารณะ

กำหนดวันที่ชัดเจน

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
3. มีธรรมนูญของชุมชน

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ

 

 

 

5. เกิดกระบวนการชุมชน

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)

มีการประชุม ค้นหาปัญหา วางแผนร่วมกัน

โรงพยาบาล/อปท.

เกิดเครือข่ายที่เข็มแข็ง

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)

ร่วมกันกับตัวแทนชุมชน ในการเรียนรู้ปัญหา และแก้ปัญหาร่วมกัน

มีการสำรวจกลุ่มเป้าหมาย

เรียนรู้เทคโนโลยีที่ทันสมัย

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน

 

 

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง

เกิดการรวมตัวของกลุ่มอย่างเข้มแข็ง มีการกำหนดเป้าหมายและกิจกรรมต่อเนื่อง หลังจบโครงการ ชุมชนเกิดความตระหนัก ตลอดจนมีกลไกหรือแกนนำในการขับเคลื่อนงานต่อด้วยตนเอง

  • มีรายงานการประชุมของกลุ่ม/แกนนำ

ภาพถ่ายการดำเนินกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง

คำสั่งแต่งตั้งคณะทำงาน หรือแผนปฏิบัติการ (Action Plan) ระยะยาวการรายงานของกลุ่มแกนนำ

  • ยกระดับกลุ่มเป็นวิสาหกิจชุมชน หรือศูนย์เรียนรู้ของชุมชน

ขยายผลไปยังพื้นที่/หมู่บ้านข้างเคียง

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน

• การจัดเวทีถอดบทเรียน / เวที AAR (After Action Review) เพื่อทบทวนการทำงานอย่างเป็นระบบ


• มีเอกสาร/สื่อความรู้ที่ผลิตขึ้นจากประสบการณ์ของชุมชน (เช่น คู่มือ, อินโฟกราฟิก, คลิปวิดีโอ)


• การจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ชุมชน หรือพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Knowledge Sharing Platform)


• จำนวนผู้เข้ามาศึกษาดูงานหรือเรียนรู้ชุดความรู้ของชุมชน

รายงานการถอดบทเรียน / ชุดความรู้ชุมชน• สรุปผลการจัดเวที AAR / ภาพถ่ายกระบวนการ• เอกสารคู่มือ นวัตกรรม หรือสื่อการเรียนรู้ที่เผยแพร่• ทะเบียนผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ / สมุดเยี่ยมชมศูนย์เรียนรู้

สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ข้ามพื้นที่ (Cross-Community Learning Network): เชื่อมโยงคลังความรู้ของชุมชนเข้ากับชุมชนข้างเคียง หรือเครือข่ายสภาองค์กรชุมชน/สสส. เพื่อจับคู่เรียนรู้ (Peer-to-Peer Learning) และแลกเปลี่ยนนวัตกรรมระหว่างพื้นที่

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ

• เอกสารแผนปฏิบัติการ (Action Plan / Gantt Chart) ที่ระบุกิจกรรม เวลา ผู้รับผิดชอบ และงบประมาณอย่างละเอียด


• ชุดข้อมูลเชิงประจักษ์/ตารางวิเคราะห์ปัญหาที่ถูกนำมาใช้ประกอบการออกแบบโครงการ


• แบบติดตามความก้าวหน้าโครงการและการปรับแผนงานระหว่างทาง (Progress & Adaptive Plan)


• รายงานการประเมินความพึงพอใจหรือผลการพัฒนาศักยภาพทีมงาน

เล่มข้อเสนอโครงการและเอกสารแผนปฏิบัติการฉบับสมบูรณ์


• บันทึกการประชุมวางแผนงาน/การวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกัน


• รายงานสรุปผลการดำเนินงานและตารางติดตามงานรายงวด


• แบบประเมินสมรรถนะ/ทักษะการบริหารจัดการของแกนนำ

พัฒนาต่อยอดสู่การเป็น "โค้ช/พี่เลี้ยงโครงการในพื้นที่" (Internal Project Mentor): ผลักดันให้แกนนำที่ได้รับการพัฒนาทักษะการบริหารโครงการแล้ว ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยง (Coaches) คอยให้คำแนะนำแก่กลุ่มย่อย ชมรม หรือชุมชนข้างเคียงในการเขียนและบริหารโครงการ

การสร้างคลังแผนงานและแบบฟอร์มมาตรฐาน (Standard Project Template & Toolkits): จัดทำคู่มือและแบบฟอร์มการทำแผนปฏิบัติการ/การใช้ข้อมูลอย่างง่าย ให้เป็นมาตรฐานกลางของชุมชน เพื่อใช้รองรับการขอสนับสนุนงบประมาณจากแหล่งทุนอื่นๆ (เช่น กองทุนสุขภาพตำบล สปสช., อบจ., สสส.)

การเชื่อมโยงระบบข้อมูลชุมชนเข้ากับแผนพัฒนาท้องถิ่น (Data Integration & Policy Advocacy): นำทักษะการใช้ข้อมูลและการจัดทำแผนที่เกิดขึ้น ไปเชื่อมโยงและบรรจุไว้ในแผนพัฒนาตำบลของ อปท. เพื่อให้เกิดการสนับสนุนงบประมาณขับเคลื่อนงานอย่างต่อเนื่องในระยะยาว

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
7. อื่นๆ

 

 

 

6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน

• เรื่องเล่าความสำเร็จ (Success Story) และกรณีศึกษาการเปลี่ยนแปลงของบุคคล (Change Agent)


• ผลการประเมินความพึงพอใจ ระดับความสุข หรือความภาคภูมิใจของผู้เข้าร่วมโครงการ


• รางวัล โล่ประกาศเกียรติคุณ หรือการได้รับการคัดเลือกเป็นพื้นที่ศึกษาดูงาน/ชุมชนต้นแบบ


• การเผยแพร่ผลงานของชุมชนผ่านสื่อสาธารณะ สื่อท้องถิ่น หรือเวทีวิชาการ

แบบประเมินความสุข/ความภาคภูมิใจ (Self-Esteem & Pride Assessment)• รายงานการถอดบทเรียนเชิงคุณภาพ / คลิปวิดีโอสัมภาษณ์เปิดใจ• ใบประกาศเกียรติคุณ / ภาพถ่ายการต้อนรับคณะศึกษาดูงาน• สรุปข่าวสารและการเผยแพร่ผ่านสื่อมวลชน/โซเชียลมีเดีย

ต่อยอดบุคคลต้นแบบสู่การเป็น "แรงบันดาลใจและพี่เลี้ยง" (Inspirational Role Models): สนับสนุนให้ผู้ที่มีความเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมและเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง ได้มีพื้นที่ในการเล่าเรื่อง (Storytelling) และถ่ายทอดประสบการณ์เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้อื่นทั้งในและนอกชุมชน

ยกระดับพื้นที่ภาคภูมิใจสู่ "แหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยววิถีชุมชน" (Community-Based Learning/Tourism): นำนวัตกรรม ภูมิปัญญา หรือผลสำเร็จที่ชุมชนภาคภูมิใจ ไปพัฒนาเป็นศูนย์เรียนรู้ชุมชน หรือเส้นทางท่องเที่ยวเชิงสุขภาวะ เพื่อสร้างรายได้หมุนเวียนและสร้างความภาคภูมิใจที่ยั่งยืน

การถอดบทเรียนเพื่อสร้าง "วัฒนธรรมแห่งการยกย่องชมเชย" (Appreciative Culture): จัดกิจกรรมมอบรางวัลเล็กๆ หรือเวทีเชิดชูเกียรติคนดี/คนทำงานในชุมชนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างบรรยากาศทางสังคมที่ให้คุณค่ากับการทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล

• รูปแบบกติกาหรือข้อตกลงชุมชนที่มีการแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเป็นธรรมและไม่กระทบวิถีชีวิตส่วนตัว


• จำนวนจิตอาสา/ภาคีเครือข่ายที่เข้าร่วมกิจกรรมอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง โดยไม่มีการถอนตัวจากความเหนื่อยล้า


• ข้อตกลงการปันผลหรือการแบ่งปันคุณค่าที่เกิดขึ้นในโครงการ (เช่น รายได้เกษตรปลอดภัย, กองทุนขยะ, สวัสดิการชุมชน)


• เรื่องเล่าสะท้อนความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมโครงการถึงความสุขและการได้รับประโยชน์ทั้งระดับตนเองและชุมชน

• แบบบันทึกการเข้าร่วมกิจกรรมและอัตราการคงอยู่ของอาสาสมัคร


• รายงานสรุปการจัดสรรประโยชน์/สวัสดิการของกลุ่มหรือกองทุนชุมชน


• ถอดบทเรียนเชิงคุณภาพ (AAR) ในมิติความพึงพอใจและความสมดุลในการทำงาน


• ข้อบังคับ หรือประกาศธรรมนูญชุมชนเรื่องการบริหารจัดการประโยชน์ร่วมกัน

การออกแบบกลไกสร้างแรงจูงใจและความเชิดชูเกียรติ (Win-Win Incentive Mechanism): พัฒนาระบบสวัสดิการชุมชน หรือแต้มสะสมความดี/จิตอาสา ที่นำไปแลกเปลี่ยนเป็นสิทธิประโยชน์ในการดูแลสุขภาพ หรือลดค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันได้ เพื่อให้การทำประโยชน์เพื่อส่วนรวมได้รับการตอบแทนที่เป็นรูปธรรม

ส่งเสริมการตกลงผลประโยชน์อย่างเปิดเผยและโปร่งใส (Transparent Benefit Sharing): จัดทำแนวทางหรือข้อตกลงในการจัดสรรผลประโยชน์ร่วมกันของชุมชน (เช่น ผลกำไรจากวิสาหกิจชุมชน ป่าชุมชน หรือกองทุนขยะ) ให้ชัดเจน โปร่งใส และเป็นธรรม เพื่อป้องกันความขัดแย้งในระยะยาว

ยกระดับกระบวนการทำงานที่คำนึงถึงสุขภาวะของคนทำงาน (Care for Carers): จัดให้มีระบบสนับสนุน ดูแล และฟื้นฟูสุขภาวะกาย-จิต ของทีมงานแกนนำและจิตอาสาในชุมชนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้สามารถขับเคลื่อนงานส่วนรวมได้อย่างยาวนานและมีความสุข

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง

• จำนวนครัวเรือนที่ทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย หรือลดภาระหนี้สิน/มีเงินออมเพิ่มขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม


• สถิติการลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนจากการปลูกผักสวนครัว/พึ่งพาตนเองด้านอาหาร


• จำนวนครัวเรือนต้นแบบการดำเนินชีวิตตามวิถีพอเพียง (Sufficiency Household)


• เรื่องเล่าความสำเร็จ (Success Story) ของบุคคลที่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสู่ความพอเพียง

แบบบันทึกสมุดบัญชีครัวเรือน / แบบประเมินเงินออม


• แบบสำรวจครัวเรือนต้นแบบพอเพียง (รพ.สต./อบต./ผู้นำชุมชน)


• รายงานสรุปผลกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต หรือกองทุนสวัสดิการชุมชน


• ถอดบทเรียนเชิงคุณภาพ (AAR) และภาพถ่ายแปลงผัก/วิถีชีวิตพอเพียง

ขยายผลครัวเรือนต้นแบบสู่ "ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงชุมชน": ยกระดับครัวเรือนที่ประสบความสำเร็จในการใช้ชีวิตเรียบง่ายและพอเพียง ให้เป็นจุดเรียนรู้และถ่ายทอดประสบการณ์แก่สมาชิกคนอื่นๆ ในชุมชน

เชื่อมโยงสู่ระบบเศรษฐกิจชุมชนและการออม (Community Capital & Welfare): ส่งเสริมให้เกิดการรวมกลุ่มออมทรัพย์ กองทุนสวัสดิการชุมชน หรือธนาคารขยะ เพื่อเปลี่ยนการลดรายจ่ายมาเป็นเงินออมสำหรับดูแลสุขภาวะและผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่

สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนและตลาดสีเขียว (Green Market & Sharing Culture): จัดตั้ง "ตลาดนัดตื่นรู้/ตลาดนัดสีเขียว" หรือพื้นที่แลกเปลี่ยนผลผลิตปลอดภัยในระดับตำบล เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมการแบ่งปันและการบริโภคที่เป็นมิตรต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร

จำนวนผู้สูงอายุ/ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง/กลุ่มเปราะบางที่ได้รับการดูแล เยี่ยมเยียน และช่วยเหลืออย่างสม่ำเสมอ


• จำนวนจิตอาสา/อาสาสมัครบริบาล/แกนนำเยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรมดูแลผู้ยากไร้ในพื้นที่


• การจัดตั้งหรือขับเคลื่อน "กองทุนวันละบาท/กองทุนสวัสดิการชุมชน/ธนาคารเวลา (Time Bank)" เพื่อช่วยเหลือกัน


• เรื่องเล่าความประทับใจ (Success Story) ของครอบครัวผู้ได้รับความช่วยเหลือจากพลังเอื้ออาทรของชุมชน

แบบบันทึกการเยี่ยมบ้าน (Care Plan) และรายงานของ Caregiver / อสม.


• บัญชีรายชื่อและรายงานการดำเนินงานกองทุนสวัสดิการชุมชน/ศูนย์ดูแลวันผู้สูงอายุ


• รายงานสรุปการจัดกิจกรรมจิตอาสา และภาพถ่ายการลงพื้นที่ช่วยเหลือ


• บทสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้ป่วย/ผู้สูงอายุ และครอบครัวผู้ได้รับความช่วยเหลือ

ยกระดับระบบจิตอาสาเป็น "ระบบธนาคารเวลา หรือคลังความดี" (Time Bank / Goodness Bank): จัดทำระบบสะสมเวลาการทำความดี/กิจกรรมจิตอาสา เพื่อให้ผู้ให้สามารถแลกเปลี่ยนการดูแลสะสมไว้สำหรับตนเอง หรือนำไปสนับสนุนสวัสดิการอื่นๆ ในชุมชนเมื่อยามจำเป็น

สถาปนากองทุนดูแลผู้มีภาวะพึ่งพิงระดับตำบล (Local Long-Term Care Fund): เชื่อมโยงจิตอาสาชุมชนเข้ากับกองทุนสุขภาพตำบล (สปสช.) และ อปท. เพื่อให้เกิดงบประมาณหนุนเสริมอุปกรณ์ทางการแพทย์ ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ หรืออาหารชีววิถีอย่างเป็นระบบ

ปลูกฝังจิตอาสาเอื้ออาทรส่งต่อไปยังรุ่นลูกหลาน (Intergenerational Bonding): จัดกิจกรรม "เยาวชนจิตอาสาดูแลผู้สูงวัย" เพื่อสร้างการเรียนรู้ข้ามวัย ถ่ายทอดภูมิปัญญา และปลูกฝังคุณธรรมความเอื้ออาทรให้กับคนรุ่นใหม่ในชุมชนอย่างยั่งยืน

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา

• กระบวนการจัดเวทีถกแถลง/ประชาคมที่ใช้กระบวนการสุนทรียสนทนา (Dialogue) หรือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยไม่ใช้อารมณ์


• นวัตกรรม ข้อตกลง หรือธรรมนูญชุมชนที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างข้อมูลวิชาการและภูมิปัญญาท้องถิ่น


• เอกสารสรุปการแก้ไขความขัดแย้ง หรือการแก้ปัญหาสุขภาวะที่ซับซ้อนโดยใช้วิธีทางปัญญาและสันติวิธี


• เรื่องเล่า/กรณีศึกษา (Case Study) การตัดสินใจสำคัญของผู้นำชุมชนที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงบวก

• รายงานการประชุม/บันทึกมติประชาคมชุมชน


• เอกสารธรรมนูญสุขภาพชุมชน / ข้อตกลงตำบล


• รายงานการถอดบทเรียนเชิงคุณภาพ (AAR) ในมิติกระบวนการคิดและการตัดสินใจ


• คลิปวิดีโอสัมภาษณ์ผู้นำ ปราชญ์ชาวบ้าน หรือแกนนำชุมชน

 

คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น
ผลที่เกิดขึ้นรายละเอียด/การจัดการหลักฐาน/แหล่งอ้างอิงแนวทางการพัฒนาต่อ
ใช่ไม่ใช่
6. อื่นๆ