โครงการส่งเสริมกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่งอย่างบูรณาการในทุกกลุ่มวัย ประจำปี2569
โครงการ
" โครงการส่งเสริมกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่งอย่างบูรณาการในทุกกลุ่มวัย ประจำปี2569 "
ชุมชนบุรพา เทศบาล อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี
หัวหน้าโครงการ
นางภานิการ์ เฝือแก้ว
กันยายน 2569
ที่อยู่ ชุมชนบุรพา เทศบาล อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี จังหวัด ปัตตานี
รหัสโครงการ 69-L8284-02-03 เลขที่ข้อตกลง 11
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 9 มกราคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่งอย่างบูรณาการในทุกกลุ่มวัย ประจำปี2569 จังหวัดปัตตานี" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ชุมชนบุรพา เทศบาล อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลยะหริ่ง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่งอย่างบูรณาการในทุกกลุ่มวัย ประจำปี2569
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่งอย่างบูรณาการในทุกกลุ่มวัย ประจำปี2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ชุมชนบุรพา เทศบาล อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี รหัสโครงการ 69-L8284-02-03 ระยะเวลาการดำเนินงาน 9 มกราคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 26,750.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลยะหริ่ง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
หลักการและเหตุผลในการลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary Behavior) มีที่มาจากความตระหนักถึงภัยเงียบของการใช้ชีวิตที่ขาดการเคลื่อนไหว ซึ่งส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว ดังนี้:
1. สถานการณ์และปัญหา (Situation)
ในปัจจุบัน วิถีชีวิตของคนไทยเปลี่ยนไปตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและการขยายตัวของความเป็นเมือง ทำให้มีพฤติกรรม "นั่งแช่" นานเกินไป:
วัยเด็ก: ติดหน้าจอ เกม และสื่อออนไลน์ ทำให้ขาดกิจกรรมที่ช่วยเสริมสร้างพัฒนาการสมวัย
วัยทำงาน: นั่งทำงานออฟฟิศต่อเนื่องเป็นเวลานาน ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดภาวะ "ออฟฟิศซินโดรม" และความเครียดสะสม
ผู้สูงอายุ: มักใช้เวลานั่งหรือเอนกายเฉลี่ยมากกว่า 8.5 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร
2. ผลกระทบต่อสุขภาพ (Health Impacts)
พฤติกรรมเนือยนิ่งเป็นสาเหตุสำคัญของกลุ่ม โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs):
ระบบเผาผลาญ: ทำให้การทำงานของเอนไซม์ที่ย่อยสลายไขมันลดลง ส่งผลให้อ้วนลงพุง น้ำตาลในเลือดสูง และเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน
ระบบหัวใจ: เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจและความดันโลหิตสูง
มะเร็ง: การนั่งนานเกินไปอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งลำไส้และมะเร็งมดลูก
3. ความจำเป็นและหลักการแก้ไข (Rationale & Principles)
องค์การอนามัยโลก (WHO) และ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) แนะนำหลักการสำคัญเพื่อลดความเสี่ยงเหล่านี้:
เพิ่มกิจกรรมทางกาย (Physical Activity): อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ในระดับปานกลาง
กฎการเบรก: ควรลุกขึ้นขยับร่างกายหรือเปลี่ยนอิริยาบถทุกๆ 30-50 นาที เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต
การปรับสิ่งแวดล้อม: เช่น การใช้โต๊ะยืนทำงาน หรือการเดินขึ้นบันไดแทนลิฟต์ เพื่อสร้างโอกาสในการขยับตัว
การลดพฤติกรรมเนือยนิ่งจึงไม่ใช่แค่การออกกำลังกาย แต่คือการ "ลดเวลานั่ง เพิ่มเวลาขยับ" ในชีวิตประจำวันเพื่อสร้างสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน
สถานการณ์
| สถานการณ์ปัญหา | ขนาด | |
|---|---|---|
| 1 | หลักการและเหตุผลในการลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary Behavior) มีที่มาจากความตระหนักถึงภัยเงียบของการใช้ชีวิตที่ขาดการเคลื่อนไหว ซึ่งส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว ดังนี้: 1. สถานการณ์และปัญหา (Situation) ในปัจจุบัน วิถีชีวิตของคนไทยเปลี่ยนไปตามความก้าวหน้าขอ | 75.00 |
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อเพิ่มการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในผู้ใหญ่
- เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรคเรื้อรังในทุกกลุ่มวัย
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- ประชุมวางแผนโครงการ
- กิจกรรมอบรมความรู้เรื่องการมีกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง
- กิจกรรมออกกำลังกาย ขยับกายวันละนิด ชีวิตสดใส
- กิจกรรมสรุปผลและประเมินโครงการ
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | 10 | |
| กลุ่มวัยทำงาน | 10 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 10 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.กลุ่มเป้าหมายมีกิจกรรมทางกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ 2.กลุ่มเป้าหมายมีความรู้และลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง โดยใช้วิธีการออกกำลังกาย
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. ประชุมวางแผนโครงการ |
||
วันที่ 27 มีนาคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำประชุมคณะทำงานเพื่อมอบหมายหน้าที่ในแต่ละกิจกรรม ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นทุกคนจะรู้ถึงบทบาทหน้าที่ของแตละคน
|
10 | 0 |
2. กิจกรรมอบรมความรู้เรื่องการมีกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง |
||
วันที่ 3 เมษายน 2569 เวลา 08:30 น.กิจกรรมที่ทำการจัดกิจกรรมอบรมเพื่อให้ความรู้เรื่องการมีกิจกรรมทางกายและการลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง ซึ่งมีขั้นตอนสำคัญที่ต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ เพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างยั่งยืน โดยมีขั้นตอนการจัดกิจกรรมอบรมในแต่ละช่วง ดังนี้ ช่วงที่ 1: การให้ความรู้ โดยการนำเสนอสถานการณ์สุขภาพและประโยชน์ของการขยับร่างกายอธิบายความแตกต่างระหว่างกิจกรรมทางกายระดับ ปานกลาง (เช่น เดินเร็ว, ทำงานบ้าน) และระดับ หนัก (เช่น วิ่ง, เล่นกีฬา, ออกกำลังกาย) ช่วงที่ 2: กิจกรรมกลุ่มและการสาธิต โดยการแนะนำรูปแบบการออกกำลังกาย เพื่อลดการนั่งนานๆ ฝึกการประเมินความพร้อมของร่างกายก่อนเริ่มกิจกรรมเพื่อความปลอดภัย ช่วงที่ 3: ให้ผู้เข้าร่วมอบรมออกแบบตารางกิจกรรมทางกายของตนเอง เช่น ตั้งเป้าสะสมการออกกำลังกาย เต้นแอโรบิคให้ได้อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลลัพธ์จากการจัดกิจกรรมอบรมความรู้เรื่องการมีกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง โดยรวมมุ่งเน้นไปที่การสร้าง "ความรอบรู้ด้านสุขภาพ" เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในระยะยาว ซึ่งสามารถสรุปผลลัพธ์สำคัญได้ดังนี้ 1. การเปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรม โดยการออกกำลังกายอย่างน้อย 50-60 นาทีต่อวัน มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการนั่งหรือนอนอยู่กับที่เป็นเวลานาน และการลดเวลาหน้าจอให้เหลือน้อยกว่า 2 ชั่วโมงต่อวัน 2. ผลลัพธ์ด้านสุขภาพ ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคอ้วน, โรคเบาหวาน, โรคความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจและหลอดเลือด นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกันและประสิทธิภาพของระบบทางเดินหายใจ และทำให้สุขภาพจิตดี อารมณ์ดี ช่วยลดความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้า พร้อมทั้งเพิ่มความเชื่อมั่นในตนเอง 3. ผลลัพธ์ในกลุ่มเด็กและเยาวชน นอกจากจะช่วยลดพฤติกรรมเนือยนิ่งแล้ว ยังส่งผลให้เด็กมีความสนใจและสนุกกับการออกกำลังกายมากขึ้น ในกลุ่มวัยทำงานช่วยลดค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ในกลุ่มคนที่มีภาวะน้ำหนักเกิน และช่วยให้ประชาชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลตนเองได้ดียิ่งขึ้น
|
40 | 0 |
3. กิจกรรมออกกำลังกาย ขยับกายวันละนิด ชีวิตสดใส |
||
วันที่ 6 เมษายน 2569 เวลา 17:30 น.กิจกรรมที่ทำการออกกำลังกายตามแนวคิด "ขยับกายวันละนิด ชีวิตสดใส" เน้นการเคลื่อนไหวร่างกายอย่างสม่ำเสมอในชีวิตประจำวัน เพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดีโดยไม่ต้องใช้เวลามากเกินไป ควรทำให้ได้อย่างน้อยสัปดาห์ละ 3-5 วัน รวมแล้วให้ได้ประมาณ 150 นาทีต่อสัปดาห์ โดยแบ่งเป็น 3 ระดับ (เบา, ปานกลาง, หนัก) ควรเริ่มจากระดับเบาไปหาปานกลาง เน้นทำแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ควรหักโหมในวันเดียวแล้วหยุดไปนานๆ เพื่อสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นการออกกำลังกายหรือการขยับร่างกายวันละนิดอย่างสม่ำเสมอ ส่งผลดีต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ด้านหลัก ดังนี้ 1. ผลลัพธ์ต่อร่างกาย ช่วยเสริมสร้างระบบไหลเวียนโลหิตและหัวใจ ช่วยให้กล้ามเนื้อหัวใจแข็งแรงขึ้น สูบฉีดเลือดได้ดี ลดความดันโลหิต และลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ การขยับร่างกายช่วยเผาผลาญพลังงานและลดไขมันในช่องท้อง ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และโรคอ้วน ช่วยเพิ่มมวลกระดูกและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ช่วยป้องกันการบาดเจ็บจากการหกล้ม โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ การออกกำลังกายสม่ำเสมอช่วยเพิ่มความจุของปอด ลดผลกระทบจากโรคหอบหืดหรือภูมิแพ้ 2. ผลลัพธ์ต่อสุขภาพจิตและสมอง การขยับร่างกายกระตุ้นสารเคมีในสมอง เช่น เอ็นดอร์ฟิน ทำให้รู้สึกมีความสุขและผ่อนคลาย ช่วยควบคุมระดับคอร์ติซอล (ฮอร์โมนความเครียด) และลดความเสี่ยงของภาวะซึมเศร้า ช่วยให้สมองส่วนการรับรู้และการตัดสินใจทำงานดีขึ้น รวมถึงทำให้นอนหลับได้สนิทและมีคุณภาพมากขึ้น 3. ผลลัพธ์ต่อคุณภาพชีวิต การมีสุขภาพที่ดีช่วยลดค่ารักษาพยาบาลและการลางานเนื่องจากการเจ็บป่วย เมื่อสุขภาพและรูปร่างดีขึ้น จะช่วยเสริมสร้างความภาคภูมิใจในตนเอง และลดโอกาสการเกิดโรคมะเร็งบางชนิดและโรคเรื้อรังอื่นๆ ได้อย่างดี และมีสุขภาวะที่ยั่งยืน
|
30 | 0 |
4. กิจกรรมสรุปผลและประเมินโครงการ |
||
วันที่ 8 มิถุนายน 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำนั่งประชุมพูดคุย สรุปผลการดำเนินการจัดกิจกรรมโครงการ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นการประเมินโครงการส่งเสริมกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่งอย่างบูรณาการในทุกกลุ่มวัย ช่วยลดความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จในการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต สรุปผลการดำเนินโครงการ
|
10 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อเพิ่มการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในผู้ใหญ่ ตัวชี้วัด : ร้อยละของผู้ใหญ่อายุ 18-64 ปี ที่มีกิจกรรมทางกายเพียงพอ (ระดับปานกลางถึงมาก อย่างน้อยที่สุด 150 นาทีต่อสัปดาห์) |
53.19 | 65.00 |
|
|
| 2 | เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรคเรื้อรังในทุกกลุ่มวัย ตัวชี้วัด : เพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ ความดัน และอ้วนลงพุง โดยส่งเสริมให้มีการขยับร่างกายระหว่างวันแทนการนั่งนานๆ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของระบบไหลเวียนโลหิต กล้ามเนื้อ ลดความเครียด และสร้างเสริมสุขภาพในระยะยาว |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 30 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | 10 | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 10 | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 10 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อเพิ่มการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในผู้ใหญ่ (2) เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรคเรื้อรังในทุกกลุ่มวัย
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) ประชุมวางแผนโครงการ (2) กิจกรรมอบรมความรู้เรื่องการมีกิจกรรมทางกายและลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง (3) กิจกรรมออกกำลังกาย ขยับกายวันละนิด ชีวิตสดใส (4) กิจกรรมสรุปผลและประเมินโครงการ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ