โครงการอบรมให้ความรู้และส่งเสริมการทำยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569
โครงการ
" โครงการอบรมให้ความรู้และส่งเสริมการทำยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569 "
ตำบลสุไหงปาดี อำเภอสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส
หัวหน้าโครงการ
นายรังสรรค์ บุตรมาตา
มิถุนายน 2569
ที่อยู่ ตำบลสุไหงปาดี อำเภอสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส จังหวัด นราธิวาส
รหัสโครงการ 69-L2543-1-03 เลขที่ข้อตกลง 03/2569
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 22 มิถุนายน 2569 ถึง 22 มิถุนายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการอบรมให้ความรู้และส่งเสริมการทำยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569 จังหวัดนราธิวาส" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลสุไหงปาดี อำเภอสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.สุไหงปาดี ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการอบรมให้ความรู้และส่งเสริมการทำยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการอบรมให้ความรู้และส่งเสริมการทำยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ประจำปีงบประมาณ 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลสุไหงปาดี อำเภอสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส รหัสโครงการ 69-L2543-1-03 ระยะเวลาการดำเนินงาน 22 มิถุนายน 2569 - 22 มิถุนายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 17,935.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.สุไหงปาดี เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงทางด้านกายวิภาค และสรีรวิทยาไปในทางที่เสื่อมถอย อาการเจ็บป่วยต่าง ๆ จึงเกิดได้ง่าย และรุนแรงกว่าช่วงวัยหนุ่มสาว ๆ เช่นเดียวกับอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ (Muscle Pain) ซึ่งเกิดขึ้นได้มากกว่าวัยหนุ่มสาว โดยพบว่า ผู้สูงอายุร้อยละ 50 มีปัญหาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อเรื้อรัง ส่วนใหญ่เริ่มจากมีอาการปวดบริเวณคอ บ่าไหล่ หลัง และเข่า อาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อส่วนบนมีปัจจัยและสาเหตุที่หลากหลายไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่มีการเสื่อมลง ซึ่งเป็นผลมาจากร่างกายลดความสามารถในการซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ประกอบกับเซลล์ของร่างกายมีความเสี่ยงที่จะถูกทำลายเพิ่มขึ้นจากสิ่งแวดล้อมและสารเคมี (Helme & Gibson, 2001) อาการดังกล่าวส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตและการทำกิจกรรมของผู้สูงอายุอย่างยิ่ง ซึ่งการมีอายุมากขึ้น ร่างกายก็จะมีความถดถอยลงทั้งในด้านความแข็งแรงและการใช้งาน
ปัจจุบันการรักษาอาการปวดกล้ามเนื้อมีรูปแบบการรักษาที่นิยม คือ การรักษาทางศัลยกรรมด้วยการผ่าตัด และการใช้ยา เช่น ยาลดอาการอักเสบ และยาคลายกล้ามเนื้อ แต่การรักษาผู้ป่วยแบบนี้แบบนี้มีอาการข้างเคียง เช่น การใช้ยาต้านการอักเสบมีผลก่อให้เกิดการระคายเคืองในระบบทางเดินอาหาร เป็นต้น จากปัญหาดังกล่าว จึงได้มีการนำแนวคิดการแพทย์แบบผสมผสานเข้ามาดูแลผู้ป่วยเพื่อลดปัญหาอาการข้างเคียงจากการใช้ยาและเป็นการเติมเต็มความสมบูรณ์ในการดูแลแบบองค์รวม (ลดาวัลย์ และคณะ, 2558) โดยมีรูปแบบการรักษามากมายหลายวิธี แต่วิธีการที่มีนิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย คือ การนวด และการประคบ (ชาคริต และคณะ, 2557) โดยเฉพาะอย่างยิ่งการรักษาโดยการนวดนั้นเป็นที่ยอมรับกันว่าสามารถช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น อันเนื่องมาจากการทำงานในชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างดี (เกศ, 2553) นอกจากนี้ยังมีการดูแลสุขภาพด้วยผลิตภัณฑ์ยาหม่องสมุนไพร โดยยาหม่องไพลมีคุณสมบัติช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ใช้ทาถู นวดบริเวณที่มีอาการ ซึ่งสารสำคัญของสมุนไพรจะซึมเข้าไปในบริเวณกล้ามเนื้อ ส่งเสริมให้การนวดมีผลสัมฤทธิ์มากยิ่งขึ้น
ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านใหม่ จึงได้จัดทำโครงการอบรมให้ความรู้และส่งเสริมการทำยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ โดยเป็นการส่งเสริมการนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ ซึ่งจัดทำเป็นผลิตภัณฑ์ยาหม่องไพล เพื่อให้ประชาชนในชุมชนสามารถนำมาใช้กับตนเอง ครอบครัว และสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มเป็นผลผลิต เพื่อจำหน่ายเป็นรายได้ให้กับตนเอง ครอบครัว ได้อีกด้วย ตลอดจนเพื่ออนุรักษ์ความเป็นไทยและภูมิปัญญาไทยคงไว้ อีกทั้งยังช่วยลดค่าใช้จ่ายในการรักษา และลดการพึ่งพาการใช้ยาแผนปัจจุบัน
วัตถุประสงค์โครงการ
- ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้และสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการใช้ชีวิตประจำวันได้
- ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำยาหม่องเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยด้วยตนเองได้
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- อบรมให้ความรู้เรื่องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีอยู่ในท้องถิ่น
- ยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 60 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำความรู้เรื่องการใช้ยาสมุนไพรพื้นบ้านในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการดูแลสุขภาพเบื้องต้นของตนเองและครอบครัวได้ 2.ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำยาหม่อวสมุนไพรเพื่อสุขภาพใช้เองได้
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. อบรมให้ความรู้เรื่องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีอยู่ในท้องถิ่น |
||
วันที่ 22 มิถุนายน 2569 เวลา 08:30 น.กิจกรรมที่ทำ-อบรมให้ความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเองด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย และให้ความรู้ส่งเสริมการใช้ยาสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่น 1.ค่าไวนิลโครงการฯ ขนาด 120 x 240 ซม. เป็นเงิน 720 บาท 2.ค่าไวนิลให้ความรู้ ขนาด 100 x 200 ซม. x จำนวน2 แผ่น เป็นเงิน 1,000 บาท 3.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม จำนวน 40 คนx มื้อละ 30 บาท x จำนวน 2 มื้อเป็นเงิน 2,400 บาท 4.ค่าอาหารกลางวัน จำนวน 40 คนx มื้อละ 60 บาท x จำนวน 1 มื้อเป็นเงิน 2,400 บาท 5.ค่าสมนาคุณวิทยากรให้ความรู้ จำนวน 6 ชม. x ชม.ละ 600 บาท เป็นเงิน 3,600 บาท ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น-ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำความรู้เรื่องการใช้ยาสมุนไพรพื้นบ้านในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการดูแลสุขภาพเบื้องต้นของตนเองและครอบครัวได้
|
60 | 40 |
2. ยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ |
||
วันที่ 22 มิถุนายน 2569 เวลา 08:30 น.กิจกรรมที่ทำ-ให้ความรู้ สาธิตและร่วมทำกิจกรรมยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ chevron_right รายละเอียดกิจกรรมหลัก ค่าอุปกรณ์และวัสดุสมุนไพรมีรายละเอียดดังนี้ 1.เครื่องชั่งดิจิตอล จำนวน 1 เครื่อง x 750 บาท เป็นเงิน 750 บาท 2.เตาไฟฟ้า จำนวน จำนวน 1 เครื่อง x 1,000 บาท เป็นเงิน 1,000 บาท 3.บีกเกอร์ ขนาด 500 กรัม 2 ใบ x 100 บาท เป็นเงิน 200 บาท 4.บีกเกอร์ ขนาด 1,000 กรัม 2 ใบ x 200 บาท เป็นเงิน 400 บาท 5.แท่งแก้วคนสาร ขนาด 30 ซม. 2 แท่ง x 90 บาท เป็นเงิน 180 บาท 6.โกร่งบดยา 1 ชุด 1 x 365 บาท เป็นเงิน 365 บาท 7.สมุนไพรทำยาหม่อง พาราฟิน 2 กก. x 200 บาท เป็นเงิน 400 บาท น้ำมันไพล 1 ลิตร x 750 บาท เป็นเงิน 750 บาท น้ำมันระกำ 1 ลิตร x 250 บาท เป็นเงิน 250 บาท วาสลีน 2 กก. x 250 บาท เป็นเงิน 500 บาท น้ำมันยูคาลิปตัส 1 ลิตร x 800 บาท เป็นเงิน 800 บาท การบูร 1 กก. x 535 บาท เป็นเงิน 535 บาท พิมเสน 1/2(ครึ่ง) กก. x 550 บาท เป็นเงิน 550 บาท เมนทอล 1/2(ครึ่ง) กก. x 535 บาท เป็นเงิน 535 บาท ขวดยาหม่องขนาด 30 มล. 60 ขวด x 10 บาท เป็นเงิน 600 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 7,815 บาท ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น-ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพใช้เองได้
|
60 | 40 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้และสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการใช้ชีวิตประจำวันได้ ตัวชี้วัด : ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้และสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการใช้ชีวิตประจำวันได้ ร้อยละ 80 |
60.00 | 80.00 | 60.00 | ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้และสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการใช้ชีวิตประจำวันได้ ร้อยละ 80 |
| 2 | ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำยาหม่องเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยด้วยตนเองได้ ตัวชี้วัด : ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำยาหม่องเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยด้วยตนเองได้ ร้อยละ 80 |
60.00 | 80.00 | 60.00 | ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำยาหม่องเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยด้วยตนเองได้ ร้อยละ 80 |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 60 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 60 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้และสามารถนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ในการใช้ชีวิตประจำวันได้ (2) ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำยาหม่องเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยด้วยตนเองได้
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) อบรมให้ความรู้เรื่องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีอยู่ในท้องถิ่น (2) ยาหม่องสมุนไพรเพื่อสุขภาพ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ