กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการส่งเสริมการรู้เท่าทัน และป้องกันโรคซึมเศร้าในชุมชน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 จังหวัด" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.บองอ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมการรู้เท่าทัน และป้องกันโรคซึมเศร้าในชุมชน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการส่งเสริมการรู้เท่าทัน และป้องกันโรคซึมเศร้าในชุมชน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ รหัสโครงการ 69-L2506-01-005 ระยะเวลาการดำเนินงาน 2 มีนาคม 2569 - 31 กรกฎาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 24,450.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.บองอ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

โรคซึมเศร้าเป็นปัญหาสาธารณสุขระดับโลกที่ส่งผลกระทบทั้งด้านสุขภาพกายและสุขภาพจิตต่อคุณภาพชีวิต การทำงาน และความสัมพันธ์ในครอบครัว ในประเทศไทยมีการประเมินตัวเลขผู้เสี่ยงหรือมีภาวะเครียด และซึมเศร้าที่น่ากังวล: ข้อมูลกรมสุขภาพจิต และองค์การอนามัยโลกระบุว่า ประชากรไทยมีสัดส่วนผู้มีความเสี่ยงซึมเศร้าและปัญหาความเครียดในระดับที่เพิ่มขึ้น โดยประมาณการผู้ป่วยโรคซึมเศร้าในประเทศจำนวนหลายแสนถึงกว่าล้านคน และมีสัดส่วนเยาวชนที่เสี่ยงสูงเป็นกลุ่มสำคัญที่ต้องได้รับการสนับสนุนเชิงป้องกันและคัดกรองเชิงรุก ข้อมูลเชิงระบบจากคลังข้อมูลด้านการแพทย์ และสุขภาพ (HDC/กรมสุขภาพจิต) แสดงให้เห็นแนวโน้มความชุก และการเข้าถึงบริการโรคซึมเศร้าที่ต่างกันตามพื้นที่ และกลุ่มประชากร ซึ่งชี้ว่าการเข้าถึงบริการยังไม่ครอบคลุมเพียงพอในหลายจังหวัด การเฝ้าระวัง และการส่งเสริมความรู้ (mental health literacy) ในชุมชนจึงเป็นมาตรการสำคัญเพื่อลดช่องว่างการรักษา และเพิ่มการค้นพบผู้มีภาวะเสี่ยงในระยะต้น ในบริบทระดับจังหวัด และพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีงานวิจัยและรายงานชี้ว่ากลุ่มประชาชนในพื้นที่ชายแดนใต้รวมทั้งจังหวัดนราธิวาสมีปัญหาสุขภาพจิตที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ บางพื้นที่พบอัตราการป่วยทางจิต หรืออาการซึมเศร้าระดับสูงกว่าอย่างมีนัย (ผลกระทบจากปัจจัยชุมชน เช่น ความไม่สงบ ปัญหาเศรษฐกิจ ขาดโอกาสทางการศึกษา และสังคมที่มีความตึงเครียดเรื้อรัง) ซึ่งทำให้ความต้องการบริการด้านสุขภาพจิต และการป้องกันเชิงชุมชนมีความจำเป็นเร่งด่วน
สำหรับ ชุมชนบ้านลาไม (หมู่ที่ 5 ตำบลบองอ อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส) ซึ่งเป็นชุมชนชนบทในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส พบว่าพื้นที่นี้มีบริบทของความเปราะบางหลายด้านที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจิตของชาวบ้าน ได้แก่ รายงานเหตุการณ์ภัยพิบัติ (เช่น อุทกภัย) และปัญหาสังคม/ความไม่สงบในบางช่วงเวลา ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยกดดันจิตใจ และทำให้ความเครียดสะสม หากไม่มีการเฝ้าระวัง คัดกรอง และการให้ความรู้เชิงป้องกัน ก็อาจนำไปสู่การเพิ่มขึ้นของภาวะซึมเศร้า และการเข้าถึงการรักษาที่ล่าช้าได้ (ตัวอย่างเหตุการณ์ท้องถิ่น และตำแหน่งชุมชนอ้างอิงจากแผนที่/รายงานท้องถิ่น) ด้วยเหตุผลดังกล่าว โครงการส่งเสริมการรู้เท่าทันและป้องกันโรคซึมเศร้าในชุมชนบ้านลาไมจึงจำเป็น เพื่อเพิ่มความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชนเกี่ยวกับสัญญาณเตือนและวิธีป้องกัน/จัดการความเครียดเชิงปฐมภูมิ (mental health literacy) เพื่อการคัดกรองและการช่วยเหลือเบื้องต้นที่ถูกต้อง เสริมการเข้าถึงการคัดกรองเบื้องต้น ลดภาระโรคจากภาวะซึมเศร้าในระยะยาว

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อคัดกรองและค้นหาโรคซึมเศร้าในประชากรกลุ่มเป้าหมายในเขตรับผิดชอบ
2. เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักรู้ตนเอง มีความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง สามารถดำเนินชีวิตในสังคมและสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีความสุข

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. 2. จัดสาธิตการนวดเพื่อผ่อนคลายความเครียด 3. บริการตรวจคัดกรองโรคซึมเศร้า 4. ติดตามเยี่ยมในกลุ่มประชากรที่มีภาวะเสี่ยง 5. กลุ่มประชากรที่มีภาวะเสี่ยงได้รับการส่งต่อ
2. อบรมให้ความรู้กลุ่มเป้าหมายส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักรู้ตนเอง มีความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง สามารถดำเนินชีวิตในสังคมและสิ่งแวดล้อมได้อย่างมีความสุข

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ประชาชนมีความรู้ และมีทักษะในการป้องกันโรคซึมเศร้า
2. พบผู้มีภาวะเสี่ยงได้เร็วขึ้น ลดการเกิดปัญหาซับซ้อน
3. อสม. และชุมชนสามารถช่วยสังเกต และดูแลผู้มีภาวะเสี่ยงได้
4. คุณภาพชีวิตของคนในชุมชนดีขึ้น มีสุขภาพจิตแข็งแรง

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น