กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทางด้านประชากร เนื่องจากโครงสร้างประชากรของไทยได้ก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (Aging society) อย่างสมบูรณ์แล้ว และรัฐบาลได้มีนโยบายพัฒนาผู้สูงอายุของไทย โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีและมีความสุขอย่างยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และเศรษฐกิจ โดยมีเป้าหมายการสร้างสังคมผู้สูงวัยที่มีคุณภาพ ผ่านการพัฒนาสวัสดิการและบริการที่ครอบคลุม    การส่งเสริมให้มีส่วนร่วมในสังคม และการพัฒนาศักยภาพให้ผู้สูงอายุพึ่งพาตนเองได้ ทำให้ประเทศต้องมีรายจ่ายด้านสวัสดิการเพื่อผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้น ครอบครัวต้องรับภาระในการดูแลผู้สูงอายุมากขึ้น จึงมีความจำเป็นต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้สูงอายุมีการนำความรู้และประสบการณ์ มาใช้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต และสามารถพึ่งตนเองได้  มีความรู้ในการปรับปรุงสภาพแวดล้อม และความแข็งแรงของร่างกาย ให้เหมาะสมกับวัย โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนอย่างต่อเนื่อง ในประเด็นด้านสุขภาพ ให้พัฒนาระบบบริการสุขภาพให้ครอบคลุมและเข้าถึงง่าย ทั้งการส่งเสริมสุขภาพ การรักษา และการฟื้นฟู เพื่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี ส่งเสริมการสร้างงานและรายได้ที่ยืดหยุ่น เหมาะสมกับศักยภาพของผู้สูงอายุ พัฒนาทักษะและส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจ สร้างระบบคุ้มครองทางสังคมที่เข้มแข็ง ทั้งการให้หลักประกันรายได้ การเข้าถึงบริการที่เหมาะสม การสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในครอบครัวและชุมชน รวมทั้งส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ทำงานอดิเรก หรืออาสาสมัคร เพื่อให้ผู้สูงอายุรู้สึกมีคุณค่าและมีความผูกพันทางสังคม การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ มีผลกระทบต่ออัตราส่วนภาวะพึ่งพิงหรือภาวะโดยรวมที่ประชากรวัยทำงานจะต้องเลี้ยงประชากรวัยสูงอายุที่มีจำนวนเพิ่มขึ้น อาจนำไปสู่ปัญหาทางเศรษฐกิจ สังคม รวมถึงปัญหาในด้านสุขภาพของผู้สูงอายุด้วย เนื่องจากผู้สูงอายุมีภาวะด้านสุขภาพที่เปลี่ยนแปลงมีความเสื่อมของร่างกายอวัยวะต่างๆ ทั่วไปเริ่มอ่อนแอและเกิดโรคง่าย ภูมิต้านทานโรคน้อยลง รวมถึงมีการเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจและสังคมด้วย จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ทุกภาคส่วนในพื้นที่ต้องร่วมมือร่วมใจ ผสานทุนทางสังคม มีนโยบายและสนับสนุนกิจกรรมในการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุให้ครอบคลุมมากที่สุด มีกิจกรรมทางสังคมที่หลากหลาย เพียงพอ เหมาะสมกับความสนใจ และวัฒนธรรม สามารถช่วยเหลือตนเองได้ทั้งทางด้านสุขภาพทางกาย และจิตใจ ผู้สูงอายุกลุ่มดังกล่าว ควรได้รับการส่งเสริมให้เกิดความแข็งแรงทั้งกายและใจ การปฏิบัติตนที่ถูกต้องและเหมาะสมตามหลักการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุตามหลัก 6 อ. 1ท.ได้แก่ 1  อ.อาหาร รับประทานอาหารให้หลากหลาย ได้สัดส่วนเพียงพออิ่ม ครบ 5 หมู่ เน้นย่อยง่ายและสะอาด อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง เช่น อาหารที่มีไขมันสูง หวานจัด เค็มจัด และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
2  อ.ออกกำลังกาย โดยออกกำลังกายทุกส่วนสัด กระตุ้นจังหวะการเต้นของหัวใจ ผู้สูงอายุควรเคลื่อนไหวออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม มีหลากหลายวิธี เช่น ยืดเส้นยืดสาย ยืดเหยียด ช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรง เดินเร็ว ขี่จักรยาน ว่ายน้ำ เป็นต้น และหลีกเลี่ยง การแข่งขัน ออกแรงเกินกำลัง ความเร็วสูง เกร็ง เบ่ง ยกน้ำหนัก การอยู่ในสถานที่ร้อนอบอ้าว อากาศไม่ถ่ายเท อยู่กลางแดดจ้า 3  อ.อารมณ์ คือ อารมณ์รื่นเริงยินดี ชีวีสดใสด้วยรอยยิ้ม จิตแจ่มใส มองโลกในแง่บวก ไม่เครียด ช่วยเหลือให้คำแนะนำแก่ลูกหลาน คนรอบข้าง
4  อ.อดิเรก สร้างสรรค์งานอดิเรก เพิ่มพูนคุณค่า เกื้อกูลสังคม หากิจกรรมงานอดิเรกที่ชอบทำแล้วเพลิดเพลิน และมีคุณค่าทางจิตใจ เช่น อ่านหนังสือธรรมะ ฟังเทศน์ฟังธรรม พบปะสังสรรค์ ให้คำปรึกษาแนะนำฟังเพลง ปลูกต้นไม้ และทำงานฝีมือ (เย็บ ปัก ถัก ร้อย)
5  อ.อนามัย สร้างอนามัยดี ชีวีมีสุข นำพาอายุยืนยาว สร้างเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่ดี หมั่นตรวจและรักษาสุขภาพ ปฏิบัติตนให้ถูกสุขลักษณะ ควรตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละครั้ง ดูแลสุขภาพช่องปากและฟัน งด ละ เลิกอบายมุข บุหรี่ เหล้า ของมึนเมา และสารเสพติด 6. อ.อุบัติเหตุ คือ เหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดและไม่มีเจตนาให้เกิด เมื่อเกิดขึ้นแล้วมีผลนำไปสู่การบาดเจ็บการเจ็บป่วย การเสียชีวิต ทรัพย์สินเสียหาย ความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม 7. ท. เทคโนโลยี คือ การนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์และทักษะต่างๆมาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างเครื่องมือ กระบวนการ หรือวิธีการใหม่ๆ เพื่อแก้ปัญหาและตอบสนองความต้องการ การรู้เท่าทันเทคโนโลยีด้านสุขภาพในปัจจุบันมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะช่วยให้สามารถเข้าถึงและประเมินข้อมูลสุขภาพที่ถูกต้อง ใช้ประโยชน์เพื่อดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพและหลีกเลี่ยงจากการถูกหลอกลวงจากโฆษณาเกินจริงหรือข่าวปลอม ซึ่งส่งผลให้สามารถดูแลสุขภาพกายและใจได้ดีขึ้น เมื่อเข้าสู่สังคมสูงวัย การรู้เท่าทันเทคโนโลยีเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้สามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการดูแลสุขภาพตนเองและใช้ชีวิตในยุคดิจิทัลได้อย่างมีคุณภาพ นอกจากนี้ การที่ผู้สูงอายุจะมีสุขภาพแข็งแรง มีอายุยืนยาวอย่างมีความสุข มีคุณภาพชีวิตที่ดีได้นั้น ไม่เพียงแต่การเตรียมความพร้อมหรือการปฏิบัติตัวผู้สูงอายุเองเท่านั้น ลูกหลาน ครอบครัวก็ควรใส่ใจดูแลผู้สูงอายุด้วย รวมทั้งสังคมก็ควรเกื้อหนุนอำนวยความสะดวกในสิ่งต่างๆ ตลอดจนจัดการสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพแก่ผู้สูงอายุด้วยเช่นกัน ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุจึงได้จัดทำโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุด้วยหลักการเรียนรู้ตลอดชีวิต ด้วยหลัก 6 อ. 1 ท. เพื่อให้ความสำคัญของการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ทั้งทางด้านร่างกาย สังคม อารมณ์และจิตใจ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการส่งเสริมและป้องกันปัญหาสุขภาพของผู้สูงอายุแบบองค์รวม (Holistic) ให้มีสมรรถภาพร่างกายแข็งแรง มีจิตใจเข้มแข็ง และมีคุณภาพชีวิตที่ดี เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถดำเนินชีวิตอย่างมีความสุขและตระหนักถึงคุณค่าในตนเอง พร้อมเป็นพลังให้แก่ชุมชนต่อไป