กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

องค์การอนามัยโลกได้กล่าวถึงความสำคัญของปัญหาสุขภาพจิตในวัยรุ่นว่า 1 ใน 7 ของวัยรุ่น อายุ 10-19 ปี ประสบกับปัญหาด้านสุขภาพจิต คิดเป็นร้อยละ 13.0 ของภาระโรคในภาพรวมของกลุ่มอายุนี้ ผลที่ตามมาจากการละเลยภาวะทางสุขภาพจิตของวัยรุ่นมีผลต่อเนื่องในวัยผู้ใหญ่ ทั้งด้านร่างกายและจิตใจ และจำกัดโอกาส การใช้ชีวิตที่สมบูรณ์ในวัยผู้ใหญ่ (WHO,2021) ซึ่งนักศึกษาในมหาวิทยาลัยเป็นกลุ่มเปราะบางที่มีความเฉพาะ เนื่องจากโอกาสที่จะเกิดปัญหาสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และเครียด มีเพิ่มขึ้นตลอดช่วงวัยรุ่น และ สูงสุดในวัยผู้ใหญ่ตอนต้นอายุ 25 ปี (Daniel et al, 2020)
จากการสำรวจเด็กและเยาวชนในพื้นที่เทศบาลตำบลโคกหล่อ โดยใช้แบบประเมินความฉลาดทางอารมณ์ (Emotional Quotient: EQ) ผลสำรวจชี้ว่าเด็กและเยาวชนในพื้นที่เทศบาลตำบลโคกหล่อมี EQ อยู่ในเกณฑ์ปกติถึงดี ซึ่งสะท้อนถึงความสามารถในการควบคุมอารมณ์ สื่อสารอย่างสร้างสรรค์ และอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ดี แม้ว่าค่าเฉลี่ยโดยรวมจะอยู่ในเกณฑ์ปกติถึงดี แต่ยังมีเด็กบางส่วนที่ EQ ต่ำกว่าเกณฑ์ปกติ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนบำบัดฟื้นฟูจิตใจ สาเหตุมาจากความเครียดจากการเรียน หรือปัญหาที่เด็กและเยาวชนต้องเจอในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในครอบครัว ที่ขาดโอกาสทางสังคม ทั้งนี้ อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตใจอย่างรุนแรง ทำให้เด็กและเยาวชนมีภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล เครียด คุณค่าในตนเองต่ำ ปัญหาความสัมพันธ์ และพัฒนาการที่ล่าช้า ในปัจจุบันมีการนำ “ศิลปะ” สำหรับบำบัดฟื้นฟูสุขภาพจิตใจเด็กและเยาวชนได้เป็นอย่างดี ทั้งในด้านการเสริมสร้างศักยภาพในการแสดงออก จินตนาการ โดยผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การวาดภาพ ระบายสี การพิมพ์ การย้อม การปั้น การประดิษฐ์ต่าง ๆ มาช่วยเพิ่มประสบการณ์ ด้านบวกให้กับเด็กและเยาวชน รู้สึกสนุกผ่อนคลาย เป็นตัวของตัวเอง ได้คิดได้ทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเอง เกิดความภาคภูมิใจ และมองเห็นคุณค่าในตัวเอง ช่วยลดผลกระทบจากประสบการณ์ด้านลบ ได้ถ่ายทอดเรื่องราวอย่างผ่อนคลาย เหมือนกับว่าไม่ได้พูดถึงตนเอง ด้วยการกระตุ้นประสาทสัมผัส (Sensation) ทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ขึ้นมาสู่การรับรู้ในปัจจุบันขณะ (Hear and Now) เด็กและเยาวชนจะเกิดความเข้าใจตนเองใหม่ในทิศทางบวก และพฤติกรรมของเด็กและเยาวชนเปลี่ยนไปในทิศทางที่ดีขึ้น จากเด็กและเยาวชนที่เก็บตัว ไม่ชอบพูดคุย ไม่เข้าสังคม กลายเป็นร่าเริง สื่อสารบอกความรู้สึก บอกความต้องการของตนได้มากขึ้น จากเด็กและเยาวชนก้าวร้าว มีอารมณ์รุนแรง ก็สามารถจัดการอารมณ์และควบคุมตนเองได้ดี ศิลปะเป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับการบำบัดฟื้นฟูเด็กและเยาวชนทั้งสภาวะวิกฤติและการบำบัดฟื้นฟูต่อเนื่อง เพื่อฟื้นฟูร่างกาย อารมณ์จิตใจ และสังคมของเด็กและเยาวชนได้เป็นอย่างดี ทั้งนี้ สิ่งที่สำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งที่จะทำให้การบำบัดฟื้นฟูได้ผลก็คือ ความต่อเนื่องของการดำเนินกิจกรรม และนอกจากนี้หากเรานำศิลปะมาประยุกต์ให้เด็กและเยาวชนสามารถนำมาใช้ในชีวิตประจำวันได้ ก็จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการดำรงชีวิตในอนาคตหลังจากการบำบัดฟื้นฟูอีกด้วย ชมรม TO BE NUMBER ONE ชุมชนเทศบาลโคกหล่อ ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาสุขภาพจิต เนื่องจากโอกาสที่จะเกิดปัญหาสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และเครียด มีเพิ่มขึ้นตลอดช่วงวัยรุ่น อีกทั้งผลสำรวจชี้ว่าเด็กและเยาวชนในพื้นที่เทศบาลตำบลโคกหล่อยังมีเด็กบางส่วนที่ EQ ต่ำกว่าเกณฑ์ปกติ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนบำบัดฟื้นฟูจิตใจ จึงได้จัดทำโครงการศิลปะบำบัดฟื้นฟูจิตใจให้แก่เด็กและเยาวชนเทศบาลตำบลโคกหล่อนี้ขึ้น