โครงการรู้ทันโลหิตจาง สร้างสุขภาพเด็กปฐมวัยเทศบาลเมืองปัตตานี ปี 2569 (ประเภทที่ 1)
| ชื่อโครงการ | โครงการรู้ทันโลหิตจาง สร้างสุขภาพเด็กปฐมวัยเทศบาลเมืองปัตตานี ปี 2569 (ประเภทที่ 1) |
| ประเภทโครงการ | โครงการจากเงินเหมาจ่าย 45 บาท |
| รหัสโครงการ | 69-L7884-1-08 |
| ประเภทการสนับสนุน | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข |
| หน่วยงาน/องค์กร/กลุ่มคน ที่รับผิดชอบโครงการ | หน่วยบริการหรือสถานบริการสาธารณสุข เช่น รพ.สต. |
| วันที่อนุมัติ | 21 มกราคม 2569 |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 31 สิงหาคม 2569 |
| กำหนดวันส่งรายงาน | 30 กันยายน 2569 |
| งบประมาณ | 42,560.00 บาท |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลปัตตานี |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางวิธิรา ไชยชนะ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ |
| พี่เลี้ยงโครงการ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี |
| ละติจูด-ลองจิจูด | place |
(ตามแนบท้ายประกาศคณะอนุกรรมการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคฯ พ.ศ. 2557)
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวน(คน) | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | 759 | keyboard_arrow_down |
กิจกรรมหลักตามกลุ่มเป้าหมาย กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน : |
||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| สถานการณ์ปัญหา | ขนาด |
|---|
ความสำคัญของโครงการ สถานการณ์ หลักการและเหตุผล
ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก คือ ภาวะที่ร่างกายมีการขาดหรือพร่องธาตุเหล็กซึ่งทำให้มีปริมาณธาตุเหล็กไม่เพียงพอ ที่จะนำไปสร้างเม็ดเลือดแดงได้เป็นผลให้ร่างกายมีจำนวนเม็ดเลือดแดงหรือความเข้มข้นของฮีโมโกลบินในเลือดต่ำกว่าปกติ จะพบว่ามีอาการซีดของเล็บและเปลือกตาด้านในด้วย จากการสำรวจภาวะโภชนาการของเด็กไทยอายุ 6 เดือน – 1 ปี เด็กไทยกลุ่มปฐมวัยมีความชุกโลหิตจางสูงในเขตชนบทถึงร้อยละ 41.7 และเขตเมืองมีความชุกร้อยละ 26 โลหิตจางในเด็กมีสาเหตุหลักมาจาก 1) การรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กไม่พียงพอในขณะที่ร่างกายเด็กกำลังเจริญเติบโตจึงต้องการธาตุเหล็กมากขึ้น และ 2) สาเหตุจากการเสียเลือด อาจเกิดเฉียบพลัน เช่น เลือดออกจากแผลอุบัติเหตุต่างๆ หรือจากเลือดออกเรื้อรัง เช่น พยาธิปากขอ มีแผลในกระเพาะอาหาร และการเสียเลือดจากประจำเดือนในเด็กหญิงวัยเจริญพันธุ์ เป็นต้นทั้งนี้ การขาด/พร่องธาตุเหล็กเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดที่ก่อ ให้เกิดโลหิตจางในเด็ก และเป็นภาวะที่พบบ่อยที่สุดของภาวะขาดสารอาหาร ธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบสำคัญของฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง ธาตุเหล็กมีมากในสมองเป็นส่วนประกอบของไมอีลินชีท นิวโรทรานสมิตเตอร์ และมีส่วนสำคัญในการป้องกันเชื้อโรค ดังนั้นการขาดธาตุเหล็กจึงส่งผลเสียต่อการทำงานด้านกายภาพ การสร้างภูมิคุ้มกันป้องกันการเจ็บป่วย และพัฒนาการของสมองของเด็กก่อนวัยเรียน โดนเฉพาะเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 2 ปีอีกทั้งส่งผลให้สูญเสียความสามารถในการเรียนรู้ตามศักยภาพอย่างถาวรลดประสิทธิภาพในการเรียนของเด็กวัยเรียน และอาจมีความรุนแรงจนทำให้เสียชีวิตได้
ข้อมูลสุขภาพจากระบบ Health Data Center HDC) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานีในปี 2568 พบว่า ร้อยละของเด็กอายุครบ 12 เดือน ได้รับการคัดกรองภาวะโลหิตจาง 45.70 (≥90) ร้อยละของเด็กอายุ ครบ 12 เดือน มีภาวะโลหิตจาง 38.48 (
| วัตถุประสงค์/ตัวชี้วัดความสำเร็จ | ขนาดปัญหา | เป้าหมาย 1 ปี | |
|---|---|---|---|
| 1 | 1.เพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยอายุ 6เดือน - 5 ปี มีสุขภาพแข็งแรงสมวัย และปลอดภัยจากภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก 2.เพื่อให้เด็กปฐมวัยอายุ 6เดือน - 5 ปี ที่มีภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาและส่งต่อทันทีจนเข้าสู่ภาวะปกติ 3.เพื่อให้เด็กปฐมวัยอายุ 6 เดือน – 5 ปี ได้รับยาน้ำเสริมธาตุเหล็กป้องกันภาวะโลหิตจาง 4.เพื่อให้ผู้ปกครอง มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ ผลกระทบและการป้องกันภาวะโลหิตจางในเด็ก 1.ร้อยละ 90 ของเด็กอายุ 6 เดือน – 5 ปี ปีได้รับการตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจาง 2.ร้อยละ 100 ของเด็กอายุ 6 เดือน – 5 ปีที่ตรวจพบภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาและส่งต่อทันทีจนเข้าสู่ภาวะปกติ 3.ร้อยละ 80 ของเด็กอายุ 6 เดือน – 5 ปีได้รับยาน้ำเสริมธาตุเหล็กป้องกันภาวะโลหิตจาง 4.ร้อยละ 80 ของผู้ปกครองมีคะแนนความรู้เรื่องภาวะโลหิตจางในเด็กหลังได้รับความรู้เพิ่มขึ้นจากคู่มือความรู้ “เด็กฉลาดด้วยธาตุเหล็ก”ทำแบบสอบถามก่อนและหลัง |
| รวมทั้งสิ้น | 0 | 0.00 | 0 | 0.00 | 0.00 |
- ประชุมชี้แจงการดำเนินโครงการฯแก่คณะทำงานเด็กปฐมวัย ระดับตำบล ทั้ง 3 ตำบล
2.กิจกรรม "ตรวจสุขภาพหนูหน่อย "กิจกรรมคัดกรองภาวะโลหิตจางในเด็กปฐมวัย อายุ 6 เดือน-5 ปี ทั้งเชิงรุกและเชิงรับเพื่อส่งเสริมและติดตามดูแลเด็กปฐมวัย อายุ 6 เดือน-5 ปี ให้ได้รับการคัดกรองเพื่อค้นหาเด็กภาวะโลหิตจางพร้อมให้การแก้ไขภาวะโลหิตจางอย่างทันท่วงที เนื่องจากภาวะโลหิตจาง ในเด็กนอกจากจะทำให้เด็กดูอ่อนเพลียและเบื่ออาหารแล้ว ยังมีสิ่งที่น่าตกใจกว่านั้นคือ จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) ในปี 2562 ระบุว่า เด็กที่มีภาวะซีดตั้งแต่ช่วงวัยทารกและยังมีการปล่อยให้เรื้อรัง อาจส่งผลต่อค่า IQ ตกต่ำลงในช่วงวัยเรียนได้ถึง 5-10 จุด นั่นก็เท่ากับว่าการขาดธาตุเหล็กโดยเฉพาะในเด็กนั้นจะส่งผลต่อพัฒนาการด้านสมองเป็นอย่างมาก(https://momandbaby.net/parenting/child-development-and-health13year/fibrillation/) คัดกรองภาวะโลหิตจางในกลุ่มเป้าหมาย ด้วยการวัดค่าฮีโมโกลบิน การคัดกรองภาวะโลหิตจางในเด็กด้วยเครื่อง Hemoglobinometer (เครื่องตรวจวัดฮีโมโกลบิน) คือการเจาะเลือดจากปลายนิ้ว ( Capillary blood ) หรือเส้นเลือดดำ เพื่อนำไปวัดปริมาณฮีโมโกลบิน (Hb) โดยตรงด้วยเครื่องมือแบบพกพา ( Point-of-Care Testing ) เพื่อให้ทราบผลเร็ว ใช้วิธีการนำเลือดหยดลงบนแผ่นทดสอบ หรือใส่ในหลอดที่เครื่องกำหนด แล้วเครื่องจะแสดงค่า Hb (กรัม/เดซิลิตร) เกณฑ์ที่กำหนด ดังนี้ Hb > 11 กรัม/เดซิลิตร ไม่มีภาวะโลหิตจาง
Hb < 11 กรัม/เดซิลิตร มีภาวะโลหิตจาง
3.กิจกรรม "เซ็กอีกครั้ง พิชิตซีดให้หาย " 3.1.ติดตามผลหลังรับประทานยาเสริมธาตุเหล็กทุกวันเป็นระยะเวลา 1 เดือน เป้าหมาย 30 % กลุ่มเป้าหมายทั้งหมด(759 คน) =228 คน
3.2.จัดทำคู่มือความรู้ “เด็กฉลาดด้วยธาตุเหล็ก”(สำหรับประชาชน จากสำนักโภชนาการ กรมอนามัย) แจกให้กับผู้ปกครองที่ลูกมีภาวะโลหิตจาง เพื่อเสริมความรู้เรื่องอาหาร เป้าหมาย 30 % กลุ่มเป้าหมายทั้งหมด(759 คน) =228 คน 3.3.แผ่นพับติดตามการกินยาเสริมธาตุเหล็กแบบDOT(Directly observed Therapy)เป้าหมาย 30 % กลุ่มเป้าหมายทั้งหมด(759 คน) =228 คน แผ่นละ 15 บาท เป้าหมาย 228 คน x 15 บาท
เป็นเงิน 3,420 บาท
- เด็กปฐมวัยอายุ 6เดือน -5ปี มีภาวะฮีโมโกลบินอยู่ในเกณฑ์ปกติ(>11) ลดอัตราการเกิดภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
- เด็กปฐมวัยอายุ 6เดือน -5ปี ที่มีภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาทันทีและมีการติดตามอย่างต่อเนื่อง
- เกิดความร่วมมือระหว่างครอบครัว ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก โรงเรียนและหน่วยงานสาธารณสุขในการส่งเสริมสุขภาพเด็ก
- ผู้ปกครองมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ/อาการ ผลกระทบและการป้องกันภาวะโลหิตจางในเด็
โครงการเข้าสู่ระบบเมื่อวันที่ 4 ก.พ. 2569 14:48 น.