โครงการลดพฤติกรรมเสี่ยงลดโรคเรื้อรังในชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 (ประเภทที่ 2)
| ชื่อโครงการ | โครงการลดพฤติกรรมเสี่ยงลดโรคเรื้อรังในชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 (ประเภทที่ 2) |
| ประเภทโครงการ | โครงการจากเงินเหมาจ่าย 45 บาท |
| รหัสโครงการ | 69-L7884-2-10 |
| ประเภทการสนับสนุน | ประเภท 2 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคของกลุ่มหรือองค์กรประชาชน/หน่วยงานอื่น |
| หน่วยงาน/องค์กร/กลุ่มคน ที่รับผิดชอบโครงการ | กลุ่มหรือองค์กรประชาชน |
| วันที่อนุมัติ | 21 มกราคม 2569 |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 31 กรกฎาคม 2569 |
| กำหนดวันส่งรายงาน | 31 สิงหาคม 2569 |
| งบประมาณ | 43,780.00 บาท |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | ชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางสาวเกษมณี ชัยรัตนมโนกร ประธานชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 |
| พี่เลี้ยงโครงการ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี |
| ละติจูด-ลองจิจูด | place |
(ตามแนบท้ายประกาศคณะอนุกรรมการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคฯ พ.ศ. 2557)
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวน(คน) | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 40 | keyboard_arrow_down |
กิจกรรมหลักตามกลุ่มเป้าหมาย กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง : |
||
| สถานการณ์ปัญหา | ขนาด |
|---|
ความสำคัญของโครงการ สถานการณ์ หลักการและเหตุผล
ชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 อยู่ในตำบลอาเนาะรู เป็นชุมขนที่ 19 ของเทศบาลเมืองปัตตานี มีจำนวน 231 หลังคาเรือน มีประชากร จำนวน 558 คน จากการคัดกรองจากศูนย์แพทย์ชุมชน และ อสม. ในชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 ที่ผ่านมาพบว่ามีประชาชนในชุมชน เป็นโรคเบาหวาน จำนวน 19 คน โรคความดันโลหิต จำนวน 89 คน โรคหัวใจ จำนวน 16 คน รวมผู้ป่วยติดเตียง 1 คน ผู้ป่วยติดบ้าน 10 คน ผู้พิการ 8 คน และผู้มีค่า BMI สูงเกินมาตรฐานจำนวน 33 คน ผู้ป่วยส่วนใหญ่อยู่ในช่วงอายุ 50 ปี ขึ้นไป นอกจากนี้ยังมีกลุ่มเสี่ยงที่จะเป็นโรค NCDs ในช่วงอายุ 35 - 60 ปี โรคความดันโลหิต 155 คน โรคเบาหวาน 29 คนและโรคอ้วน 81 คน จำนวน 265 คน
ด้านพฤติกรรม ประชากรส่วนใหญ่ในตลามชุมชนเทศวิวัฒน์ 1 มีอาชีพค้าขาย ส่วนใหญ่ซื้ออาหารสำเร็จรูปในตลาดซึ่งหาซื้อง่าย ราคาไม่แพง ไม่ตระหนักถึงอันตรายของโรคที่เกิดจากการบริโภคอาหารที่ไม่ถูกสุขลักษณะ จากการสุ่มสำรวจจากประชาชนในชุมชน จำนวน 100 คน พบว่า ชาวชุมชน 90 คน ทานอาหารนอกบ้าน (ซื้ออาหารรับประทาน) มีเพียงชาวชุมชน 10 คน ทำอาหารรับประทานเอง ด้านพฤติกรรมการออกกำลังกายจากการสุ่มสำรวจพบว่า ใน 100 คน ชาวชุมชน 19 คน ออกกำลังกาย มากกว่าสัปดาห์ละ 3 ครั้ง ชาวชุมชน 96 คน ออกกำลังกาย น้อยกว่าสัปดาห์ละ 3 ครั้ง และชาวชุมชน 12 คน ไม่ออกกำลังกาย
ด้านสภาพสังคม และกายภาพ ในชุมชนมีร้านน้ำหวานและกาแฟจำนวน 7 ร้าน ร้านแผงลอยในตลาดจำนวน 5 ร้าน ในส่วนร้านอาหาร เป็นร้านอาหาร จำนวน 8 ร้าน และแผงลอยขายอาหาร จำนวน 9 ร้าน ทุกร้านปรุงรสชาติตามปกติ ไม่มีการใช้น้ำปลาโซเดียมต่ำ เพราะต้นทุนการผลิตจะสูงขึ้น และใช้น้ำมันทอดซ้ำ แต่ยังอยู่ในเกณฑ์ มาตรฐานn และ มี ร้านก๋วยเตี๋ยว จำนวน 1 ร้าน ใช้หม้อปรุงที่ได้มาตรฐาน จากการมีร้านน้ำและร้านอาหารอยู่โดยรอบชุมชนทำให้ชาวชุมชนสะดวก และเลือกซื้ออาหารจากร้านอาหารดังกล่าวมากกว่าการทำอาหารทานเอง
ด้านกลไกระบบสุขภาพ ในชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 มีศูนย์แพทย์ชุมชน ตำบลอาเนาะรู เป็นหน่วยงานดูแลด้านสุขภาพเบื้องต้น และมี อสม.ในชุมชน จำนวน 4 คน เป็นผู้ประสานงาน และดูแลคัดกรองผู้ป่วย ในชุมชน
จากข้อมูลข้างต้น และจากการสำรวจของ อสม. ในชุมชน จะเห็นได้ว่าประชาชนในชุมชนมีการเจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ จำนวนมาก ประชาชนในชุมชนมีพฤติกรรมคือไม่ค่อยมีการพบปะกัน ต่างคนต่างอยู่ และยุ่งเรื่องการทำงาน และการค้าขายเมื่อเสร็จงานก็อยู่บ้านไม่ไปไหน และไม่ค่อยสนใจการออกกำลังกาย ส่วนคนที่เป็นโรคเรื้อรัง เกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกสุขลักษณะ ซื้ออาหารบริโภคที่อาหารมีทั้งรสหวาน มัน เค็ม และขาดการออกกำลังกาย เนื่องจากไม่ต้องการออกจากบ้านหลังจากเสร็จจากการทำงาน
คณะกรรมการชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 เห็นความสำคัญของโรคเรื้อรังไม่ติดต่อจึงได้นำกิจกรรมการตรวจสุขภาพ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของประชาชนในชุมชนไว้ใน แผนชุมชนปี 2568 และได้ขอรับงบประมาณสนับสนุนจากโครงการตามพระราชดำริฯ หัวข้อ “ตรวจสุขภาพเคลื่อนที่” เพื่อคัดกรองสุขภาพของประชาชนในชุมชน ซึ่งจะดำเนินการในช่วงเดือนกรกฎาคม ปี 2568 ที่ผ่านมา และนำเสนอโครงการ ชุมชนตลาดเทศวิวัฒน์ 1 ร่วมใจปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดโรค NCDS เพื่อให้สอดคล้องกับแผนชุมชน และโครงการตามพระราชดำริฯ “ตรวจสุขภาพเคลื่อนที่” ให้ประชาชนในชุมชนที่เป็นโรค และกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรค โดยการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงโรค NCDs ให้ความรู้ และดำเนินการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การติดตามให้กลุ่มเสี่ยงมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยใช้หลัก 3อ 2ส การปรับสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชน เช่นการให้ความรู้เรื่องการออกกำลังกายด้วยตนเองอย่างง่าย การออกกำลังกายแบบมณีเวช การปรับปรุงสถานที่ออกกำลังกายในชุมชน การเชิญชวนให้ร้านค้าเข้าร่วมมาตรการลดหวานมันเค็ม อันจะช่วยเสริมสร้างแนวทางการป้องกัน และ ส่งแสริมสุขภาพของคนในชุมชน เมื่อชาวชุมชนมีความรู้ที่ถูกต้องในการดูแลตนเอง และมีโอกาสพบปะ แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และประสบการณ์ในการดูแลตนเอง โดยมีวิทยากรมาให้ความรู้ และ ความเข้าใจเพิ่มเติม โดยประเมินสุขภาพของผู้ที่เข้าร่วมโครงการ เพื่อผู้เข้าร่วมโครงการเกิดความเชื่อมั่น ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หันมาดูแลสุขภาพของตนเองมากขึ้น ลดจำนวนผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังรายใหม่
| วัตถุประสงค์/ตัวชี้วัดความสำเร็จ | ขนาดปัญหา | เป้าหมาย 1 ปี | |
|---|---|---|---|
| 1 | 1. เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง มีความรู้ในการดูแลสุขภาพของตนเองอย่างเหมาะสม 2. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีการปรับ พฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 2 อ (อาหารและออกกำลังกาย)
|
| วันที่ | ชื่อกิจกรรม | กลุ่มเป้าหมาย (คน) | งบกิจกรรม (บาท) | ทำแล้ว | ใช้จ่ายแล้ว (บาท) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
วัตถุประสงค์ข้อที่ 1 : 1. เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง มีความรู้ในการดูแลสุขภาพของตนเองอย่างเหมาะสม 2. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีการปรับ พฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 2 อ (อาหารและออกกำลังกาย) |
||||||
| รวม | 0 | 0.00 | 0 | 0.00 | ||
หมายเหตุ : งบประมาณ และ ค่าใช้จ่าย รวมทุกวัตถุประสงค์อาจจะไม่เท่ากับงบประมาณรวมได้
- วิธีดำเนินการ
- ประชุมคณะทำงาน เพื่อชี้แจงและทำความเข้าใจโครงการ รวมถึงแบ่งบทบาทหน้าที่ วิเคราะห์ข้อมูลพฤติกรรมเสี่ยงและสิ่งแวดล้อมเสี่ยงของกลุ่มเป้าหมาย
- สำรวจและจัดทำข้อมูลสถานการณ์ปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชน สำรวจข้อมูล ดังต่อไปนี้
(1) จำนวนกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชนที่ชุมชนต้องการปรับพฤติกรรม เช่น กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน กลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง เป็นต้น (2) ข้อมูลพฤติกรรมเสี่ยงรายบุคคลตามหลัก 2 อ (อาหาร และออกกำลังกาย) (3) สภาพแวดล้อมเสี่ยงในชุมชน เช่น ร้านอาหารที่ขายอาหารหวาน มัน เค็ม, สถานที่ออกกำลังกายฯ - ประชุมทำความเข้าใจโครงการ คืนข้อมูล และร่วมกำหนดข้อตกลง เพื่อควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยหน่วยบริการสาธารณสุขในพื้นที่
- จัดอบรมให้ความรู้กลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่เข้าร่วมโครงการ
(1) คณะทำงานประสานความร่วมมือกับหน่วยบริการสาธารณสุขในพื้นที่ และ/หรือต้นแบบกลุ่มป่วยที่มีการดูแลสุขภาพที่ดีมาให้ความรู้คณะทำงาน กลุ่มเป้าหมาย และครอบครัวเกี่ยวกับการจัดการพฤติกรรมเสี่ยง และสภาพแวดล้อมเสี่ยงที่ถูกต้องและสอดคล้องกับพฤติกรรมเสี่ยงของกลุ่มเป้าหมาย
(2) คณะทำงานร่วมมือกับหน่วยบริการสาธารณสุข และ อสม. ร่วมคัดกรองสุขภาพประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไปในชุมชน - ดำเนินการปรับปรุงสภาพแวดล้อมเสี่ยงในชุมชน และสอดคล้องกับบริบทชุมชน เช่น
(1) การบริโภคอาหาร ขอความร่วมมือร้านค้า และครอบครัวปรุงอาหารลดหวาน มัน เค็ม เพิ่มผักผลไม้ปลอดภัย (2) การออกกำลังกาย เชิญชวนกลุ่มเป้าหมายออกกำลังกายตามบริบทชุมชน นัดหมายออกกำลังกายร่วมกันสัปดาห์ละ 1 ครั้ง - จัดอบรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และติดตามกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง จำนวน 4 ครั้ง ดังนี้ (1) ชวนกลุ่มเป้าหมายตั้งเป้าหมาย และแผนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมรายบุคคล (อย่างน้อยคนละ 2 พฤติกรรม) และรายกลุ่ม (2) คืนข้อมูล แลกเปลี่ยนผลการเปลี่ยนแปลง และสื่อสารสร้างแรงจูงใจให้กลุ่มเป้าหมายเกิดความตระหนักและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (3) การให้ความรู้ ส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ในการดูแลตนเอง และเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้สถานะสุขภาพของตนเองผ่านการตรวจสุขภาพประจำเดือน เช่น วัดค่าความดัน น้ำหนัก ส่วนสูง เส้นรอบเอว และการประเมินพฤติกรรมเสี่ยง (4) ติดตามการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเป้าหมาย 7.ประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อสรุปผลการดำเนินงาน จัดทำเอกสารส่งกองทุน
ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1. เกิดการเรียนรู้ร่วมกันและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการดูแลสุขภาพในกลุ่มเป้าหมาย และคนในชุมชน 2. ชุมชนมีรูปแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพด้านอาหารและออกกำลังกายที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ และสามารถดำเนินการต่อเนื่องได้ 3. คณะทำงานและภาคีเครือข่ายในชุมชนมีความเข้มแข็ง และสามารถร่วมกันขับเคลื่อนการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในระยะยาว 4. ชุมชนมีข้อมูลสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงที่เป็นระบบ สามารถนำไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาโครงการส่งเสริมสุขภาพในอนาคตได้
โครงการเข้าสู่ระบบเมื่อวันที่ 4 ก.พ. 2569 15:01 น.