กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

"มหัศจรรย์ 1,000 วันแรกของชีวิต" นับเป้นช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดในการวางรากฐานโครงสร้างสมองและร่างกายของมนุษย์ โดยเริ่มตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา (270 วัน) จนถึงเด็กอายุ 2 ปี (730 วัน) หากทารกได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนและการดูแลที่เหมาะสมในช่วงเวลานี้ จะส่งผลต่อสติปัญญา พัฒนาการทางอารมณ์ และสุขภาพที่แข็งแรงในระยะยาว อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ปัจจุบันพบว่าปัยหาด้านอนามัยแม่และเด็กในพื้นที่ตำบลวัดสน ยังคงมีประเด็นท้าทายสำคัญจากสถิติย้อนหลัง 3 ปี (ปี 2566 - 2568) หญิงตั้งครรภ์มาฝากครรภ์ครั้งแรกเมื่ออายุครรภ์เกินกว่า 12 สัปดาห์ คิดเป้นร้อยละ 26.40 , 20.59 ซึ่งล้าช้ากว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด การฝากครรภ์ล่าช้าส่งผลให้ขาดโอกาสในการคัดกรองภาวะเสี่ยงต่างๆ เช่น โรคโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก ความเสี่ยงต่อภาวะดาวน์ซิมโดรม หรือโรคติดต่อทางพันธุกรรม ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม มารดาที่ฝากครรภ์ไม่ครบตามเกณฑ์หรือฝากครรภ์ช้า มักมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น ภาวะตกเลือด หลังคลอด , ภาวะความดันดลหิตสูงขณะตั้งครรภ์(ครรภ์เป็นพิษ) , และการคลอดก่อนกำหนด ซึงส่งผลให้ทารกมีน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์ พัฒนาการล่าช้า หรืออาจนำไปสู่การเสียชีวิตของมารดาและทารก ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญที่สามารถป้องกันได้หากได้รับการดูแลมาตรฐานนอกจากนี้ การดูแลในช่วง "หลังคลอด" ยังเป็นรอยต่อที่สำคัญหากมารดาขาดความรู้ในการปฎิบัติตัวที่ถูกต้อง การสังเกตภาวะแทรกซ้อนหลังคลอด หรือขาดการสนับสนุนเรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวอย่างน้อย 6 เดือน จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อภูมิคุ้มกันและภาวะโภชนาการของเด็ก จากสถิติการดำเนินงานด้านอนามัยแม่และเด็กของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดสน ย้อนหลัง 3 ปี (ปี 2566-2568) พบว่าหญิงตั้งครรภ์ได้รับการฝากครรภ์ครั้งแรกก่อนหรือเท่ากับ 12 สัปดาห์ คิดเป็นร้อยละ 73.6,73.33และ79.41 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้เป็นร้อยละ 75 ขึ้นไป หญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการดูแลก่อนคลอด 5ครั้งตามเกณฑ์ คิดเป็นร้อยละ 75.11,89.96,92.86 ซึ่งอยู่ในระดับตามเกณฑ์ที่กระทรวงกำหนดร้อยละ 75 หญิงหลังคลอดได้รับการดูแล 3 ครั้งตามเกณฑ์คิดเป็นร้อยละ 80.10,80.71,83.42 ซึ่งเกินเกณฑ์ที่กระทรวงกำหนดให้เป็นร้อยละ 75 ขึ้นไป ด้วยเหตุนี้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดสน จึงได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการพัฒนางานอนามัยแม่และเด็กในเชิงรุก จึงได้จัดทำโครงการ "ฝากครรภ์เร็วไว หลังคลอดปลอดภัย ทารกอนามัยแข็งแรง" ขึ้น เพื่อกระตุ้นให้หญิงวัยเจริญพันธ์และหญิงตั้งครรภ์ตระหนักถึงความสำคัญของการฝากครรภ์คุณภาพก่อน 12 สัปดาห์ ตลอดจนได้รับการดูแลก่อนและหลังคลอดที่ถูกต้อง เพื่อให้แม่ปลอดภัยและเด็กเติบโตอย่างมีคุณภาพ เป็นกำลังสำคัญของสังคมต่อไป