กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

วัณโรคเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยเป็นเวลานาน ซึ่งก่อให้เกิดผลเสียหายทางสังคมและเศรษฐกิจอย่างมาก อุบัติการณ์ของวัณโรคเคยลดลงอย่างช้าๆ ในอดีต แต่ในระยะหลังนี้กลับเพิ่มขึ้น เนื่องจากการแพร่ระบาดของโรคเอดส์และการดื้อยา แม้ว่าประเทศไทยจำนำกลยุทธ์ DOTS มาใช้ในการดำเนินงานควบคุมวัณโรค แต่อัตราผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชื้อยังอยู่ และประกอบกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคเอดส์ ทำให้ปัญหาวัณโรคทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น ในแต่ละปีมีผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ขึ้นทะเบียนรายใหม่ ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะบวกที่สามารถแพร่เชื้อได้ และมีแนวโน้มของการดื้อยา รักษาวัณโรคสูงขึ้น การดำเนินการเร่งรัดการค้นหาผู้ที่มีอาการเข้าข่ายเป็นผู้ป่วยติดเชื้อวัณโรครายใหม่อาทิ ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยที่ติดเชื้อเอชไอวี ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ผู้ที่อาศัยร่วมบ้านกับผู้ป่วยวัณโรค และแรงงานต่างด้าว พบว่าอัตราการค้นหาผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ได้เพียง 104 : แสนประชากร ยังน้อยกว่าเกณฑ์ของประเทศไทย (171 : แสนประชากร)ทำให้ผู้ป่วยรายใหม่ยังไม่ถูกค้นพบและเชื้อโรคแพร่กระจายไปในชุมชนได้อย่างรวดเร็ว ดังนั้นจึงต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อที่จะลดปัญหาของการเกิดโรควัณโรคและภัยสุขภาพได้ สถานการณ์วัณโรคในพื้นที่รพ.สต.บ้านอุเผะ ตำบลกรงปินัง ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2563 – 2568 มีผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ 4 ราย, 1 ราย, 3 ราย, 3 ราย, 2 ราย, 3 ราย และ 1 ราย ตามลำดับ อย่างไรก็ตามยังพบว่าความคลอบคลุมของการค้นหาผู้ป่วยวัณโรคใหม่เสมหะพบเชื้อ (TB case detection) ยังไม่บรรลุเป้าหมายโดยภาพรวม    (ร้อยละ ๗๐) ซึ่งต้องเร่งรัดในการค้นหาผู้ป่วยวัณโรคในกลุ่มประชากรด้อยโอกาส และกลุ่มเสี่ยงต่างๆให้คลอบคลุม ซึ่งกลุ่มเสี่ยง 7 กลุ่มที่ต้องได้รับการคัดกรองวัณโรคได้แก่ 1.ผู้สัมผัสวัณโรคร่วมบ้าน 2.ผู้ต้องขังในเรือนจำ 3.ผู้ป่วย HIV    4.ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาล/HbA1C>7 5.ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปมีโรคปอด 6.ผู้ใช้สารเสพติด/ติดสุราเรื้องรัง 7.บุคลากรสาธารณสุขที่ดูแลผู้ป่วย ซึ่งกลุ่มสงสัยทั้งหมดได้การคัดกรองเพียงร้อยละ 20 ยังไม่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด ดังนั้นการค้นหาผู้ป่วยวัณโรคในกลุ่มเสี่ยง จึงมีความสำคัญและจำเป็นในการลดการแพร่กระจายเชื้อโรค เนื่องจากหากสามารถนำผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาได้เร็ว และได้รับการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่องจากเจ้าหน้าที่ จะทำให้เกิดผลสำเร็จในการรักษา และลดปัญหาการดื้อยาวัณโรค จึงได้จัดทำโครงการค้นหาและคัดกรองผู้ป่วยวัณโรคในกลุ่มเสี่ยง โดยการให้ความรู้ ค้นหาและคัดกรองผู้ป่วยวัณโรคและเอกซเรย์ทรวงอก เพื่อทำให้ผู้ที่มีอาการสงสัยวัณโรคได้เข้ารับการตรวจวินิจฉัยและรักษาในระยะเริ่มแรก ซึ่งเป็นการตัดวงจรการแพร่กระจายเชื้อและลดอัตราการเสียชีวิตจากการป่วยวัณโรค