โครงการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุด้วยนวัตกรรมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย “สูงวัยยุคใหม่ ใส่ใจสุขภาพแบบไทย”
โครงการ
" โครงการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุด้วยนวัตกรรมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย “สูงวัยยุคใหม่ ใส่ใจสุขภาพแบบไทย” "
ตำบลแว้ง อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส
หัวหน้าโครงการ
นายสำราญ เจ๊ะแล
กันยายน 2569
ที่อยู่ ตำบลแว้ง อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส จังหวัด นราธิวาส
รหัสโครงการ 69-L2522-1-01 เลขที่ข้อตกลง 01/2569
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 ถึง 30 กันยายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุด้วยนวัตกรรมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย “สูงวัยยุคใหม่ ใส่ใจสุขภาพแบบไทย” จังหวัดนราธิวาส" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลแว้ง อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลแว้ง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุด้วยนวัตกรรมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย “สูงวัยยุคใหม่ ใส่ใจสุขภาพแบบไทย”
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุด้วยนวัตกรรมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย “สูงวัยยุคใหม่ ใส่ใจสุขภาพแบบไทย” " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลแว้ง อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส รหัสโครงการ 69-L2522-1-01 ระยะเวลาการดำเนินงาน 2 กุมภาพันธ์ 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 20,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลแว้ง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ประเทศไทยได้เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ โดยมีสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากรายงานของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ปี 2567 พบว่า ประเทศไทยมีผู้สูงอายุร้อยละ 20.2 ของประชากรทั้งหมด และคาดว่าจะเพิ่มเป็นร้อยละ 25 ภายในปี 2573 ส่งผลให้เกิดภาระด้านการดูแลสุขภาพและค่าใช้จ่ายทางการแพทย์เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะโรคเรื้อรังที่พบมากในผู้สูงอายุ เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคข้อเข่าเสื่อม และภาวะซึมเศร้า ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุข ปี 2566 ระบุว่า ผู้สูงอายุมีอัตราการเจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) คิดเป็นร้อยละ 43 ของจำนวนผู้ป่วยทั้งหมด และยังพบว่าร้อยละ 30–40 มีภาวะจำกัดการเคลื่อนไหว นอกจากนี้ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยยังขาดความรู้ในการดูแลตนเอง รวมถึงการใช้ยาหรือการดูแลผิดวิธี ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนและต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเพิ่มขึ้น แพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกเป็นศาสตร์ที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค และฟื้นฟูสมรรถภาพอย่างเป็นองค์รวม โดยใช้วิธีการที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของผู้สูงอายุ เช่น การนวดไทย การประคบสมุนไพร การอบไอน้ำสมุนไพร การใช้สมุนไพรพื้นบ้าน การออกกำลังกายไทยเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหว ตลอดจนการปรับสมดุลธาตุตามหลักแพทย์แผนไทย ซึ่งงานวิจัยหลายฉบับระบุว่าวิธีการดังกล่าวช่วยลดอาการปวดเมื่อย เพิ่มการไหลเวียนโลหิต ลดความเครียด และช่วยให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น อย่างไรก็ดี ในระดับชุมชนยังพบว่า ผู้สูงอายุและครอบครัวจำนวนมากยังขาดความรู้และทักษะในการนำศาสตร์แพทย์แผนไทยไปใช้ในชีวิตประจำวัน ขณะที่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และเครือข่ายสุขภาพในพื้นที่ยังไม่มีการบูรณาการองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุอาจยังไม่ครอบคลุมเท่าที่ควร ดังนั้น การดำเนิน โครงการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนตามแนวทางแพทย์แผนไทย จึงเป็นแนวทางสำคัญในการเสริมสร้างศักยภาพผู้สูงอายุให้สามารถดูแลตนเองได้ ลดความเสี่ยงการเกิดโรค ลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ และพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการถ่ายทอดความรู้ การฝึกปฏิบัติจริง การใช้สมุนไพรพื้นบ้าน การออกกำลังกายไทย ตลอดจนการสร้างเครือข่ายภาคีด้านสุขภาพให้มีบทบาทร่วมกันในการดูแลผู้สูงอายุ โครงการดังกล่าวสอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์ชาติด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ นโยบายการส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยของกระทรวงสาธารณสุขและแผนงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุระดับท้องถิ่น ซึ่งจะช่วยให้ชุมชนมีระบบการดูแลผู้สูงอายุที่เข้มแข็ง ลดการพึ่งพาการรักษาในโรงพยาบาล และส่งเสริมสุขภาวะทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคมของผู้สูงอายุในระยะยาว
วัตถุประสงค์โครงการ
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- 1.เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุตามแนวทางแพทย์แผนไทย
- กิจกรรมที่ 2 : การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ 2.1 สาธิตการทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ 2.2 สาธิตการทำยาพอกเข่าสมุนไพร
- กิจกรรมที่ 3 : กิจกรรมบริการตรวจสุขภาพเชิงรุก ตามแนวทางการแพทย์แผนไทย ให้บริการ/ซักประวัติ/ให้คำปรึกษา/การจ่ายยาสมุนไพรโดยแพทย์แผนไทย/ให้บริการพอกเข่าสมุนไพรในผู้สูงอายุ
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 60 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย |
|---|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 60 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 60 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) 1.เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุตามแนวทางแพทย์แผนไทย (2) กิจกรรมที่ 2 : การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ 2.1 สาธิตการทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ 2.2 สาธิตการทำยาพอกเข่าสมุนไพร (3) กิจกรรมที่ 3 : กิจกรรมบริการตรวจสุขภาพเชิงรุก ตามแนวทางการแพทย์แผนไทย ให้บริการ/ซักประวัติ/ให้คำปรึกษา/การจ่ายยาสมุนไพรโดยแพทย์แผนไทย/ให้บริการพอกเข่าสมุนไพรในผู้สูงอายุ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ