กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

เด็กเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า และเป็นอนาคตที่สำคัญของชาติ ในหลายประเทศล้วนมุ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งจะต้องเริ่มต้นจากเด็ก โดยเฉพาะเด็กปฐมวัย ในช่วงแรกเกิด – 6 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มมีการพัฒนาในด้านต่างๆอย่างรวดเร็ว ทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม เด็กในวัยนี้ถ้าจะได้รับการเลี้ยงดูที่เหมาะสม มีการตออบสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน และมีการส่งเสริมพัฒนาการที่ดีในแต่ละด้าน ก็จะทำให้เด็กนั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพในอนาคต ซึ่งพัฒนาการเด็กเกิดจากการเปลี่ยนแปลงหลายด้านผสมผสานกัน โดยพัฒนาการทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม ล้วนมีความสำคัญและเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันหมด การเปลี่ยนแปลงของพัฒนาการด้านหนึ่งย่อมมีผลให้พัฒนาการอีกด้านหนึ่งเปลี่ยนแปลงไปด้วย เช่น เด็กที่มีร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์มักเคลื่อนไหว สามารถช่วยเหลือตนเองได้ มีอารมณ์แจ่มใส รู้จักควบคุมอารมณ์ เข้ากับผู้อื่นได้ดี และมีความสนใจเรียนรู้สิ่งรอบตัว ในทางตรงกันข้ามเด็กที่มีสุขภาพ    ไม่ดี มักประสบปัญญาด้านการเจริญเติบโตของร่างกายล่าช้า หรือหยุดชะงักชั่วขณะ อารมณ์หงุดหงิด          มีอาการเศร้าซึม ปรับตัวเข้ากับผู้อื่นได้ยาก และขาดสมาชิกในการเรียนรู้สิ่งต่างๆ   จากผลการดำเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่าสาปในปี 2568 อัตราความครอบคลุม      การได้รับวัคซีนเด็กอายุ 1 ปีคิดเป็นร้อยละ 53.06 เด็กอายุ 2 ปี ความครอบคลุมคิดเป็นร้อยละ 52.43 เด็กอายุ 3 ปี    คิดเป็นร้อยละ 49.06 และเด็กอายุ 5 ปี คิดเป็นร้อยละ 74.59 ตามลำดับ พบว่ามีความครอบคลุมต่ำกว่าร้อยละ 95 และจากผลการดำเนินงานความครอบคลุมของการเฝ้าระวังทางโภชนาการเด็ก 0 – 5 ปี และมีส่วนสูงระดับดี รูปร่างสมส่วน ( ปีงบประมาณ 2566 - 2568) ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่าสาป  พบว่าค่าเฉลี่ยปีงบประมาณที่เด็ก 0 – 5 ปี มีส่วนสูงระดับดีและรูปร่างสมส่วนมากที่สุด คือ ปีงบประมาณ 2566 มีเด็กอายุ 0 – 5 ปี ในเขตพื้นที่ตำบลท่าสาปได้รับการคัดกรองโภชนาการ ร้อยละ 61.54 มีส่วนสูงระดับดีและรูปร่างสมส่วน คิดเป็นร้อยละ 61.27 รองลงมา ปีงบประมาณ 2567 ร้อยละ 58.01 และปีงบประมาณ 2568 ร้อยละ 59.25 ตามลำดับ ช่วงวัย 2-4 ปีนี้ เป็นช่วงเวลาทองของชีวิตในการพัฒนาทักษะ EF ให้กับเด็ก เพราะสมองจะมีการพัฒนาทักษะ EF ได้ดีที่สุดในช่วงเวลานี้ พ้นจากช่วงเวลานี้ไปถึงวัยเรียน วัยรุ่น หรือวัยผู้ใหญ่ตอนต้น แม้จะยังพัฒนาได้ แต่ก็จะไม่ได้ดีเท่ากับช่วงปฐมวัย เด็กที่จะมีชีวิตที่ประสบความสำเร็จได้ต้องเป็นผู้ที่มีพัฒนาการที่สมวัยรอบด้าน ตลอดจน "EF" ดี คือ คิดเป็น ทำเป็น เรียนรู้เป็น แก้ปัญหาเป็น อยู่กับคนอื่นเป็น มีความสุขเป็น ซึ่งการพัฒนา "EF" พ่อแม่ ผู้ปกครองตลอดจนครูผู้ดูแลเด็ก เป็นผู้ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการส่งเสริมพัฒนาการทุกด้านให้กับเด็กปฐมวัย และการคัดกรองพัฒนาการ เด็กอายุ 9,18,30,42 และ 60 เดือน จากการดำเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่าสาป (ปีงบประมาณ 2566 - ปีงบประมาณ 2568) พบว่าเด็ก 5 กลุ่มวัยที่มีพัฒนาการสมวัยมากที่สุดในปีงบประมาณ 2566 คิดเป็นร้อยละ 68.23 มีพัฒนาการสมวัยในการคัดกรองครั้งแรก ร้อยละ 69.65 รองลงมา ปีงบประมาณ 2567 ร้อยละ 63.04 และปีงบประมาณ 2568 ร้อยละ 68.05 ตามลำดับ และจากการสำรวจสภาวะช่องปากเด็กอายุ 0-5 ปี ในเขตตำบลท่าสาป อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา ปี พ.ศ. 2567 พบว่า ฟันน้ำนมผุร้อยละ 10.55 แต่ในปีพ.ศ. 2568 พบว่าอัตราการเกิดฟันน้ำนมผุลดลง ร้อยละ 1.55 (ข้อมูลจาก HDC กระทรวงสาธารณสุข, 2568)
          ผลการดำเนินกิจกรรมดังกล่าว โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าสาป ได้เห็นถึงความสำคัญสุขภาพของเด็กอายุ แรกเกิด – 5 ปี จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมพัฒนาการรอบด้านและการเรียนรู้ทักษะทางด้านสมอง(EF) เด็กปฐมวัย มุ่งสู่เส้นชัย4D เพื่อส่งเสริมเฝ้าระวังและติดตามภาวะโภชนาการ      ในกลุ่มเด็กอายุ 0 - 5 ปี การดูแลสุขภาพช่องปากที่ดี และเพิ่มความรู้ ความเข้าใจ ถึงการรับวัคซีนครบ        ตามเกณฑ์อายุ ภาวะโภชนาการ พัฒนาการ และการดูแลสุขภาพช่องปากในเด็กอายุ 0 – 5 ปี