โครงการนักเรียนยุคใหม่ใส่ใจสุขภาพ: เน้นการให้ความรู้ด้านโภชนาการและการออกกำลังกาย
โครงการนักเรียนยุคใหม่ใส่ใจสุขภาพ: เน้นการให้ความรู้ด้านโภชนาการและการออกกำลังกาย
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการนักเรียนยุคใหม่ใส่ใจสุขภาพ: เน้นการให้ความรู้ด้านโภชนาการและการออกกำลังกาย | |
| รหัสโครงการ | L4161 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงเรียนบ้านบาโงย | |
| วันที่อนุมัติ | 2 มีนาคม 2569 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มกราคม 2569 - 30 กันยายน 2569 | |
| งบประมาณ | 24,750.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางสาวอัลวานีย์ ยะหะแม | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.บาโงย อ.รามัน จ.ยะลา |
ในปัจจุบัน สภาพสังคมและสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป ส่งผลให้นักเรียนมีพฤติกรรมการบริโภคที่เสี่ยงต่อสุขภาพมากขึ้น โดยเฉพาะการบริโภคอาหารที่มีรสหวาน มัน เค็ม จัด และการเข้าถึงขนมขบเคี้ยวหรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง ประกอบกับพฤติกรรม "เนือยนิ่ง" (Sedentary Lifestyle) จากการใช้เวลาหน้าจอคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานาน ส่งผลให้ขาดการขยับร่างกายและออกกำลังกายที่เหมาะสม จากการสำรวจภาวะโภชนาการของนักเรียนในโรงเรียนบ้านบาโงย พบว่านักเรียนมีภาวะ เริ่มอ้วนและอ้วน คิดเป็นร้อยละ 16 และพบภาวะ เตี้ย/แคระแกร็น คิดเป็นร้อยละ 25 (ระบุข้อมูลจริงจากผลการตรวจสุขภาพนักเรียน) ซึ่งหากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน จะส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางสมอง ขีดความสามารถในการเรียนรู้ และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูงตั้งแต่วัยเยาว์ ดังนั้น โรงเรียนบ้านบาโงย จึงได้เล็งเห็นความสำคัญในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงจัดทำ โครงการนักเรียนยุคใหม่ใส่ใจสุขภาพ ขึ้น เพื่อสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) ให้แก่นักเรียนและแกนนำสุขภาพ ให้มีความรู้ความเข้าใจด้านโภชนาการที่ถูกต้อง และส่งเสริมการมีกิจกรรมทางกายอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งสอดคล้องกับ แนวทางสร้างเสริมสุขภาพของกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (กปท.) ที่มุ่งเน้นการป้องกันโรคมากกว่าการรักษา เพื่อให้เด็กนักเรียนเติบโตอย่างมีคุณภาพและมีสุขภาพพลานามัยที่สมบูรณ์แข็งแรง
- เพื่อสร้างความรอบรู้ (Health Literacy): เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเรื่องการเลือกบริโภคอาหารตามหลักโภชนาการ (ลดหวาน มัน เค็ม) และตระหนักถึงความสำคัญของการออกกำลังกาย
- เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ: เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีการขยับร่างกายหรือมีกิจกรรมทางกายอย่างต่อเนื่องอย่างน้อย 40 นาทีต่อวัน (Active Play)
- เพื่อเฝ้าระวังภาวะโภชนาการ: เพื่อลดสัดส่วนนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน (เริ่มอ้วนและอ้วน) หรือขาดสารอาหาร (ผอม/เตี้ย) ให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานของ กรมอนามัย
- เพื่อสร้างแกนนำสุขภาพในโรงเรียน: เพื่อพัฒนาศักยภาพนักเรียนแกนนำ (อย.น้อย/เพื่อนช่วยเพื่อน) ให้สามารถถ่ายทอดความรู้และกระตุ้นเพื่อนนักเรียนในการดูแลสุขภาพได้
- กิจกรรม อบรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop)
- กิจกรรม Active Play
- สื่อรณรงค์
- จัดฐานการเรียนรู้
- กิจกรรม Active Play
- จัดทำสื่อรณรงค์
วิธีการดำเนินงาน
2.1. ขั้นเตรียมการ (Plan)
2.1.1 ประชุมคณะทำงาน/ครูผู้รับผิดชอบ เพื่อกำหนดกลุ่มเป้าหมายนักเรียน (เช่น กลุ่มที่มีภาวะเริ่มอ้วน หรือนักเรียนทั้งโรงเรียน)
2.1.2 จัดทำโครงการเพื่อเสนออนุมัติงบประมาณจาก กองทุน
2.1.3 ประสานงานวิทยากรจาก รพ.สต. หรือกองสาธารณสุขในพื้นที่มาให้ความรู้
2.2 ขั้นดำเนินการ (Do)
แบ่งกิจกรรมเป็น 3 ส่วนหลัก:
ส่วนที่ 1: อบรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop)
จัดฐานการเรียนรู้ เช่น ฐาน "อ่านฉลากเป็น ลดหวานมันเค็ม" และฐาน "จานอาหารสุขภาพ 2:1:1"
อบรมแกนนำนักเรียนสุขภาพ (อย.น้อย) เพื่อช่วยเฝ้าระวังการขายขนมหน้าโรงเรียน
ส่วนที่ 2: กิจกรรม Active Play
จัดกิจกรรมขยับกายตอนเช้า หรือตอนเย็น เช่น กระโดดเชือก หรือวิ่งเก็บของ
ส่วนที่ 3: สื่อรณรงค์
จัดทำป้ายนิเทศหรือสื่อดิจิทัลประชาสัมพันธ์ความรู้เรื่องการเลือกทานอาหารในโรงเรียน
2.3 ขั้นติดตามผล (Check)
• ทำการทดสอบความรู้ก่อน-หลัง (Pre-test & Post-test)
• ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง และบันทึกค่า BMI ของนักเรียนกลุ่มเป้าหมายทุกเดือน
• ติดตามพฤติกรรมการเลือกทานอาหารของนักเรียนผ่านแบบสังเกต
2.4 ขั้นสรุปและรายงาน (Act)
• สรุปผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัด (KPI) ที่ตั้งไว้
• รายงานผลการดำเนินโครงการให้ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ผ่านระบบกองทุนท้องถิ่น เพื่อเป็นฐานข้อมูลในปีถัดไป
1.ผลลัพธ์เชิงปริมาณ (เป้าหมายเชิงตัวเลข) • ความครอบคลุม: นักเรียนกลุ่มเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 เข้าร่วมกิจกรรมและได้รับความรู้ด้านโภชนาการและการออกกำลังกาย • ความรู้ที่เพิ่มขึ้น: นักเรียนที่เข้าร่วมโครงการไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีคะแนนการทดสอบหลังการอบรม (Post-test) สูงกว่าก่อนการอบรม • สุขภาพกาย: นักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน (เริ่มอ้วน/อ้วน) มีค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ลดลงหรือคงที่ ไม่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อสิ้นสุดโครงการ 2. ผลลัพธ์เชิงคุณภาพ (พฤติกรรมที่เปลี่ยนไป) • พฤติกรรมการบริโภค: นักเรียนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) สามารถเลือกซื้ออาหารและเครื่องดื่มที่มีสัญลักษณ์ โภชนาการ "ทางเลือกสุขภาพ" (Healthier Choice) ได้ด้วยตนเอง • การทำกิจกรรมทางกาย: นักเรียนมีพฤติกรรมลดการอยู่นิ่ง (Sedentary Behavior) และมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมตามช่วงวัยอย่างสม่ำเสมอ • เครือข่ายสุขภาพ: โรงเรียนมีนักเรียนแกนนำสุขภาพที่มีความสามารถในการคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นและให้คำแนะนำเพื่อนได้