กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคหลอดเลือดสมอง(Stroke) หรือโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต เป็นโรคทางระบบประสาทที่พบบ่อยและเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญซึ่งประเทศไทยคาดว่ามีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มมากขึ้น ในแต่ละปี โรคหลอดเลือดสมองเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายประการได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคลด้านอายุ เพศ และปัจจัยด้านพฤติกรรม เช่น การออกกำลังกาย อาหาร การสูบบุหรี่ ดื่มสุรา และปัจจัยทางกายภาพ เช่น ความดันโลหิต ระดับไขมันในเลือด และเบาหวาน ปัจจัยเหล่านี้ล้วนเป็นความเสี่ยงของแต่ละบุคคลในการนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมอง  ในระดับที่แตกต่างกัน ซึ่งบุคคลที่มีหลายปัจจัยร่วมกันจะมีโอกาสเสี่ยงต่อโรคมากขึ้น การเจ็บป่วยฉุกเฉินเป็นภาวะที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้คาดการณ์ล่วงหน้าและเป็นภาวะวิกฤตของแต่ละบุคคล หากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างทันท่วงทีและเหมาะสมอาจเกิดการสูญเสียชีวิต รวมทั้งเกิดความบกพร่องในการทำงานของอวัยวะที่สำคัญ ก่อให้เกิดการบาดเจ็บหรือฉุกเฉินที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่ง ได้แก่ กลุ่มโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด (Cardiovascular Disease) ซึ่งกลุ่มโรคดังกล่าวมีแนวโน้มสูงขึ้นเมื่อพิจารณาเป็นรายโรค และพบว่าสาเหตุการเสียชีวิตมากที่สุดทั้งในเพศชายและเพศหญิงคือ โรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งพบอัตราการเสียชีวิตมากถึงร้อยละ 28 ในเพศหญิง และร้อยละ 10.6 ในเพศชาย ส่วนผู้รอดชีวิตจากกลุ่มโรคหลอดเลือดสมองมักเกิดความพิการหลงเหลือตามมามากที่สุด
สถานการณ์โรคหลอดเลือดสมอง ของตำบลปะเหลียน พบว่าปัจจัยที่เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรค ได้แก่ การที่ผู้ป่วยมีโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และไขมันในเส้นเลือด มีอัตราการควบคุมระดับความดันโลหิตมากกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท และควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดสะสมมากกว่า 126 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร เมื่องดอาหาร และมากกว่า 200 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร หลังรับประทานอาหาร มีอัตราการควบคุมระดับไขมันในเส้นเลือดมากกว่า 200 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร และจากสถานการณ์ 5 ปีย้อนหลัง พบว่า มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในตำบลปะเหลียน ปีงบประมาณ 2563-2568 จำนวน 161, 147, 152, 134 และ 122 ตามลำดับ (จากฐานข้อมูลสุขภาพ HDC จังหวัดตรัง วันที่ 25 ตุลาคม 2568) ซึ่งผู้เจ็บป่วยฉุกเฉินเหล่านี้จะต้องได้รับการช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็ว ทันเวลา หากได้รับการนำส่งโรงพยาบาลอย่างถูกวิธี และได้รับยาละลายลิ่มเลือดภายในเวลา 4.5 ชั่วโมง นับจากเกิดเหตุ จะส่งผลทำให้ช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้ถึงร้อยละ 30 และลดความพิการที่อาจเกิดตามมาภายหลังได้ จากสถานการณ์ดังกล่าว แสดงให้เห็นว่าโรคหลอดเลือดสมอง ส่งผลทำให้เกิดความพิการทางด้านการเคลื่อนไหว และเสียชีวิตได้ โดยทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ้าพะ จึงเห็นความสำคัญถึงการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ้าพะ รับผิดชอบครัวเรือนทั้งหมด 388 หลังคาเรือน ประชากรในเขตรับผิดชอบทั้งหมด 1051 คน ซึ่งจากข้อมูลการคัดกรองความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองและโรคหลอดเลือดหัวใจของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ้าพะ ปี 2568 ในประชากร 35 ปี ขึ้นไป จำนวน  584 คน พบว่ามีภาวะเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองและโรคหลอดเลือดหัวใจ จำนวน 100 คน คิดเป็นร้อยละ 17.12 จากสภาพปัญหาดังกล่าวข้างต้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ้าพะ จึงเล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดทำ “โครงการรู้ทัน รู้เร็ว โรคหลอดเลือดสมองและโรคหลอดเลือดหัวใจปีงบประมาณ 2569” ขึ้น โดยการบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วนเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนร่วมกับบุคลากรสาธารณสุข เพื่อให้มีภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็งในการดำเนินงานป้องกันโรคหลอดเลือดสมองและโรคหลอดเลือดหัวใจในพื้นที่ เพื่อลดความพิการและเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมองและโรคหลอดเลือดหัวใจ