"โครงการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร 'ม่วงงามเฮอร์เบิลที' เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและส่งเสริมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงเบาหวานในพื้นที่หมู่ 8 และหมู่ 9 ตำบลม่วงงาม"
| ชื่อโครงการ | "โครงการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร 'ม่วงงามเฮอร์เบิลที' เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและส่งเสริมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงเบาหวานในพื้นที่หมู่ 8 และหมู่ 9 ตำบลม่วงงาม" |
| ประเภทโครงการ | โครงการจากเงินเหมาจ่าย 45 บาท |
| รหัสโครงการ | 69-L5268-01-05 |
| ประเภทการสนับสนุน | ประเภท 1 สนับสนุนการจัดบริการสาธารณสุขของ หน่วยบริการ/สถานบริการ/หน่วยงานสาธารณสุข |
| หน่วยงาน/องค์กร/กลุ่มคน ที่รับผิดชอบโครงการ | หน่วยบริการหรือสถานบริการสาธารณสุข เช่น รพ.สต. |
| วันที่อนุมัติ | 2 มีนาคม 2569 |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 |
| กำหนดวันส่งรายงาน | 31 ตุลาคม 2569 |
| งบประมาณ | 18,574.00 บาท |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลม่วงงาม |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางพรทิพย์ ศรีสุวรรณ |
| พี่เลี้ยงโครงการ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.ม่วงงาม อ.สิงหนคร จ.สงขลา |
| ละติจูด-ลองจิจูด | 7.347,100.476place |
(ตามแนบท้ายประกาศคณะอนุกรรมการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคฯ พ.ศ. 2557)
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวน(คน) | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | 50 | keyboard_arrow_down |
กิจกรรมหลักตามกลุ่มเป้าหมาย กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง : |
||
| สถานการณ์ปัญหา | ขนาด |
|---|
ความสำคัญของโครงการ สถานการณ์ หลักการและเหตุผล
สถานการณ์และปัญหาโรคเบาหวานเป็นหนึ่งในโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่เป็นปัญหาสาธารณสุขระดับประเทศและระดับโลก ในปัจจุบันพบว่าประชาชนกลุ่มเสี่ยง (Pre-diabetes) มีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง สาเหตุหลักเกิดจากพฤติกรรมการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม และขาดการออกกำลังกาย แม้ว่าแนวทางการดำเนินงานสาธารณสุขในปัจจุบันจะเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เป็นมาตรการหลัก แต่จากการสำรวจข้อมูล พบว่ามีกลุ่มเสี่ยงจำนวน 350 คนในพื้นที่ตำบลม่วงงามที่ยังไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ เนื่องจากข้อจำกัดด้านความมีวินัย การขาดแรงจูงใจ และความยากลำบากในการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างถาวรในระยะเวลาสั้นๆ
จากปัญหาดังกล่าว ทางคณะผู้จัดทำโครงการจึงได้เล็งเห็นความสำคัญของการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นและ การแพทย์แผนไทย มาประยุกต์ใช้เพื่อเป็นตัวช่วยเสริมประสิทธิภาพในการควบคุมระดับน้ำตาล โดยได้คัดเลือก ใบมะม่วง ซึ่งเป็นพืชสมุนไพรในท้องถิ่น และพบว่าใบมะม่วง (Mangifera indica L.) มีสารสำคัญชื่อว่า 'แมงจิเฟอริน (Mangiferin) ซึ่งมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่โดดเด่นในการต้านโรคเบาหวาน โดยคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้รวบรวมข้อมูลวิจัยพบว่า สารดังกล่าวมีกลไกการออกฤทธิ์ช่วยยับยั้งเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดสในลำไส้เล็ก ทำให้ชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือด และช่วยลดภาวะดื้อต่ออินซูลิน จึงนำมาพัฒนาเป็น ชาชงสมุนไพรสูตรใบมะม่วงผสมใบเตยและอบเชย ซึ่งเป็นนวัตกรรมสุขภาพที่ชุมชนสามารถผลิตและเข้าถึงได้ง่าย และเพื่อให้เกิดความมั่นใจในประสิทธิผลและความคุ้มค่าของการใช้นวัตกรรมนี้ จึงมีการแบ่งกลุ่มเป้าหมายออกเป็น 2 กลุ่ม เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ให้เห็นเชิงประจักษ์ ระหว่างกลุ่มที่ใช้วิธีการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียวกับกลุ่มที่ได้รับนวัตกรรมชาสมุนไพรร่วมด้วย
โครงการนี้มุ่งหวังที่จะพิสูจน์ว่า การใช้สมุนไพรในท้องถิ่นเป็นทางเลือกเสริม จะช่วยให้กลุ่มเสี่ยงสามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีกว่าหรือเร็วกว่าการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียวหรือไม่ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้จะนำไปสู่การสร้างต้นแบบการดูแลสุขภาพแบบพึ่งพาตนเอง ลดการใช้ยาในอนาคต และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ตำบลม่วงงามต่อไป
| วัตถุประสงค์/ตัวชี้วัดความสำเร็จ | ขนาดปัญหา | เป้าหมาย 1 ปี | |
|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อเปรียบเทียบระดับน้ำตาลในเลือด (DTX) ของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน ระหว่างกลุ่มที่ได้รับชาสมุนไพรกับการปรับพฤติกรรมกับกลุ่มที่ได้รับการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว กลุ่มเป้าหมายที่ได้รับชาสมุนไพรมีระดับน้ำตาลในเลือด (FPG) ลดลงมากกว่ากลุ่มที่ได้รับการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว อย่างน้อยร้อยละ 70 |
70.00 | |
| 2 | เพื่อพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร "ม่วงงามเฮอร์เบิลที" ให้มีรูปแบบที่ทันสมัย รสชาติดี และสะดวกต่อการบริโภค กลุ่มเป้าหมายมีความพึงพอใจต่อนวัตกรรม (รสชาติ, กลิ่น, รูปแบบบรรจุภัณฑ์) ในระดับ "มาก" ถึง "มากที่สุด" ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 80 |
80.00 |
| 1 ขั้นการผลิตนวัตกรรม ม่วงงามเฮอร์เบิลที (Muang Ngam Herbal Tea) | กลุ่มเป้าหมาย (คน) |
งบกิจกรรม (บาท) |
ทำแล้ว |
ใช้จ่ายแล้ว (บาท) |
คงเหลือ (บาท) |
more_vert | |
| วันที่ | กิจกรรมย่อย | 65 | 13,740.00 | 0 | 0.00 | 13,740.00 | |
| 1 - 30 เม.ย. 69 | กิจกรรมอบรมให้ความรู้แก่กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จำนวน 50 คน และเจาะเลือดเพื่อวัดระดับน้ำตาล (FPG) | 65 | 13,740.00 | - | - | more_vert | |
| รวมทั้งสิ้น | 65 | 13,740.00 | 0 | 0.00 | 13,740.00 | ||
1.ระดับน้ำตาลในเลือดของกลุ่มเสี่ยงที่ได้รับชาสมุนไพรร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมีค่าลดลงมากกว่ากลุ่มที่ได้รับการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว 2.มีนวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร ที่สามารถเป็นทางเลือกในการช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด สำหรับกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน 3.ประชากรกลุ่มเสี่ยงที่ได้รับชาสมุนไพร มีความพึงพอใจในนวัตกรรมชาสมุนไพร ม่วงงามเฮอร์เบิลที
โครงการเข้าสู่ระบบเมื่อวันที่ 2 มี.ค. 2569 14:08 น.