กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

""โครงการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร 'ม่วงงามเฮอร์เบิลที' เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและส่งเสริมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงเบาหวานในพื้นที่หมู่ 8 และหมู่ 9 ตำบลม่วงงาม" จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ม่วงงาม อ.สิงหนคร จ.สงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองม่วงงาม ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
"โครงการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร 'ม่วงงามเฮอร์เบิลที' เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและส่งเสริมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงเบาหวานในพื้นที่หมู่ 8 และหมู่ 9 ตำบลม่วงงาม"

บทคัดย่อ

โครงการ " "โครงการพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร 'ม่วงงามเฮอร์เบิลที' เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและส่งเสริมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงเบาหวานในพื้นที่หมู่ 8 และหมู่ 9 ตำบลม่วงงาม" " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ม่วงงาม อ.สิงหนคร จ.สงขลา รหัสโครงการ 69-L5268-01-05 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 18,574.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองม่วงงาม เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

สถานการณ์และปัญหาโรคเบาหวานเป็นหนึ่งในโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่เป็นปัญหาสาธารณสุขระดับประเทศและระดับโลก ในปัจจุบันพบว่าประชาชนกลุ่มเสี่ยง (Pre-diabetes) มีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง สาเหตุหลักเกิดจากพฤติกรรมการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม และขาดการออกกำลังกาย แม้ว่าแนวทางการดำเนินงานสาธารณสุขในปัจจุบันจะเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เป็นมาตรการหลัก แต่จากการสำรวจข้อมูล พบว่ามีกลุ่มเสี่ยงจำนวน 350 คนในพื้นที่ตำบลม่วงงามที่ยังไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ เนื่องจากข้อจำกัดด้านความมีวินัย การขาดแรงจูงใจ และความยากลำบากในการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างถาวรในระยะเวลาสั้นๆ
  จากปัญหาดังกล่าว ทางคณะผู้จัดทำโครงการจึงได้เล็งเห็นความสำคัญของการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นและ  การแพทย์แผนไทย มาประยุกต์ใช้เพื่อเป็นตัวช่วยเสริมประสิทธิภาพในการควบคุมระดับน้ำตาล โดยได้คัดเลือก      ใบมะม่วง ซึ่งเป็นพืชสมุนไพรในท้องถิ่น และพบว่าใบมะม่วง (Mangifera indica L.) มีสารสำคัญชื่อว่า 'แมงจิเฟอริน (Mangiferin) ซึ่งมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่โดดเด่นในการต้านโรคเบาหวาน โดยคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้รวบรวมข้อมูลวิจัยพบว่า สารดังกล่าวมีกลไกการออกฤทธิ์ช่วยยับยั้งเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดสในลำไส้เล็ก ทำให้ชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือด และช่วยลดภาวะดื้อต่ออินซูลิน จึงนำมาพัฒนาเป็น ชาชงสมุนไพรสูตรใบมะม่วงผสมใบเตยและอบเชย ซึ่งเป็นนวัตกรรมสุขภาพที่ชุมชนสามารถผลิตและเข้าถึงได้ง่าย และเพื่อให้เกิดความมั่นใจในประสิทธิผลและความคุ้มค่าของการใช้นวัตกรรมนี้ จึงมีการแบ่งกลุ่มเป้าหมายออกเป็น 2 กลุ่ม เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ให้เห็นเชิงประจักษ์ ระหว่างกลุ่มที่ใช้วิธีการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียวกับกลุ่มที่ได้รับนวัตกรรมชาสมุนไพรร่วมด้วย   โครงการนี้มุ่งหวังที่จะพิสูจน์ว่า การใช้สมุนไพรในท้องถิ่นเป็นทางเลือกเสริม จะช่วยให้กลุ่มเสี่ยงสามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีกว่าหรือเร็วกว่าการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียวหรือไม่ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้จะนำไปสู่การสร้างต้นแบบการดูแลสุขภาพแบบพึ่งพาตนเอง ลดการใช้ยาในอนาคต และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ตำบลม่วงงามต่อไป

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อเปรียบเทียบระดับน้ำตาลในเลือด (DTX) ของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน ระหว่างกลุ่มที่ได้รับชาสมุนไพรกับการปรับพฤติกรรมกับกลุ่มที่ได้รับการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว
2. เพื่อพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร "ม่วงงามเฮอร์เบิลที" ให้มีรูปแบบที่ทันสมัย รสชาติดี และสะดวกต่อการบริโภค

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. ขั้นการผลิตนวัตกรรม ม่วงงามเฮอร์เบิลที (Muang Ngam Herbal Tea)
2. กิจกรรมอบรมให้ความรู้แก่กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จำนวน 50 คน และเจาะเลือดเพื่อวัดระดับน้ำตาล (FPG)

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1.ระดับน้ำตาลในเลือดของกลุ่มเสี่ยงที่ได้รับชาสมุนไพรร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมีค่าลดลงมากกว่ากลุ่มที่ได้รับการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว 2.มีนวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพร ที่สามารถเป็นทางเลือกในการช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด สำหรับกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน 3.ประชากรกลุ่มเสี่ยงที่ได้รับชาสมุนไพร มีความพึงพอใจในนวัตกรรมชาสมุนไพร ม่วงงามเฮอร์เบิลที

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น