กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ) บริบททางสังคมและวัฒนธรรมของประชาชนในตำบลยาบี อำเภอหนองจิก ส่วนใหญ่มีวิถีชีวิตในการจัดหาวัตถุดิบจากตลาดนัดในชุมชนหรือพื้นที่ใกล้เคียงเพื่อนำมาประกอบอาหารบริโภคเองในครัวเรือน ซึ่งมักไม่ทราบแหล่งที่มาของวัตถุดิบแต่ละชนิด และไม่มีความรู้ในการล้างทำความสะอาดวัตถุดิบต่างๆ เพื่อชะล้างสิ่งสกปรกที่ปะปนมากับวัตถุดิบ เช่น ไข่พยาธิ หนอน เศษดิน ตัวอ่อนของแมลง หรือเชื้อโรคต่างๆ ที่ไม่สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า ให้สะอาดก่อนนำมาปรุงอาหาร ซึ่งอาจทำให้เกิดโรคทางระบบทางเดินอาหารและน้ำ การปนเปื้อนของสารเคมีที่เป็นอันตรายในวัตถุดิบอาหาร เช่น ฟอร์มาลิน บอแรกซ์ สารเร่งเนื้อแดง และสารกันรา ก็เป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อร่างกายเช่นกัน ซึ่งหากสะสมในร่างกายเป็นเวลานานจะนำไปสู่การเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และโรคมะเร็ง ตลอดจนการจัดการด้านสุขวิทยาส่วนบุคคลของผู้สัมผัสอาหารที่หากไม่กำกับดูแลอย่างเคร่งครัด อาจเป็นแหล่งแพร่กระจายของโรคระบบทางเดินอาหารและน้ำได้ จากข้อมูลการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา (รายงาน 506) ในปี พ.ศ.2568 พบว่าจังหวัดปัตตานี และอำเภอหนองจิก ยังคงมีอัตราป่วยด้วยโรคระบบทางเดินอาหารและน้ำ โดยเฉพาะโรคอุจจาระร่วง (Diarrhea) และอาหารเป็นพิษ (Food Poisoning) อยู่ในลำดับต้นๆ ของเขตสุขภาพที่ 12 และในตำบลยาบี พบผู้ป่วยด้วยโรคอุจจาระร่วง จำนวน 5 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 140.33 ต่อแสนประชากร และโรคอาหารเป็นพิษ จำนวน 1 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 28.07 ต่อแสนประชากร จากข้อมูลดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาที่พบจากการรับประทานอาหารที่ไม่สะอาด มีสารปนเปื้อนที่เป็นอันตรายในวัตถุดิบที่ใช้ในการประกอบอาหารมากเกินปริมาณที่กำหนด เช่น ฟอร์มาลิน ในอาหารทะเลและผักสดบางชนิด สารกันรา (กรดซาลิซิลิค) ในผักดองและเครื่องแกง สารฟอกขาว ในเส้นก๋วยเตี๋ยว รวมถึง สารบอแรกซ์ ในเนื้อสัตว์แปรรูป ซึ่งมักพบสารปนเปื้อนเหล่านี้ใน ตลาดนัดชุมชน มากกว่าห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ เนื่องจากระบบการทวนสอบแหล่งที่มาของสินค้า ยังทำได้ไม่ทั่วถึง ส่งผลให้ผู้สัมผัสอาหารในครัวเรือนและร้านอาหารในตำบลยาบีมีความเสี่ยงสูงที่จะได้รับสารพิษสะสม ซึ่งเป็นปัจจัยก่อมะเร็งและโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในระยะยาว เพื่อให้การคุ้มครองผู้บริโภคในตำบลยาบีมีประสิทธิภาพ ประชาชนสามารถเลือกรับประทานอาหารที่สะอาดและปลอดภัยจากร้านอาหารในชุมชนได้ คณะทำงานจึงเห็นสมควรจัดทำโครงการตำบลยาบีรวมใจ ร้านอาหารปลอดภัย ห่างไกลสารปนเปื้อน เพื่อมุ่งเน้นการสร้างมาตรฐานสุขอนามัย การกระตุ้นความรับผิดชอบของผู้ประกอบการและผู้สัมผัสอาหาร โดยการบูรณาการระหว่างการให้ความรู้เชิงปฏิบัติการ และการเสริมสร้างทักษะการตรวจสอบสารปนเปื้อนเบื้องต้น ผ่านการลงพื้นที่สุ่มตรวจเชิงรุกด้วยชุดทดสอบรวดเร็ว (Test Kit) เพื่อให้มั่นใจว่าวัตถุดิบที่ใช้ปรุงอาหารในครัวเรือนและร้านค้าในพื้นที่ตำบลยาบีมีความปลอดภัย และคุ้มครองสุขภาพของประชาชนในตำบลยาบีให้ได้รับความปลอดภัยด้านอาหารอย่างยั่งยืน