กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคมะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 1 2 และ 3 ตามลำดับ ของโรคมะเร็งทั้งหมด สถิติจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ พบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักจะมาพบแพทย์เมื่อระยะของโรคมะเร็งนั้นได้เข้าสู่ในระยะลุกลามแล้ว การรักษาจึงเป็นไปได้ยาก ต้องเสียค่าใช้จ่าย ในการรักษาที่สูง ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจอันเนื่องมาจากไม่สามารถประกอบอาชีพได้ ก่อให้เกิดปัญหาด้านสังคม และครอบครัวตามมาอย่างมากมาย แต่จะสามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ ถ้าพบผู้ป่วยโรคมะเร็ง ในระยะเริ่มแรกร้อยละ 30-40 สามารถป้องกันได้ด้วยการลดพฤติกรรมเสี่ยง และหากได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งที่เหมาะสมจะสามารถป้องกันและได้รับการรักษาได้ทันท่วงทีและอาจลดการตรวจลงเหลือเพียงตรวจทุก 2-3 ปี เมื่อผลตรวจคัดกรองปกติทุกครั้ง 3 ครั้ง/ปี ติดต่อกัน ดังนั้น ถ้าสามารถกระตุ้นให้ประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้มีความรู้และเข้าใจเกี่ยวกับโรคดังกล่าว พร้อมทั้งตระหนักและเห็นถึงความสำคัญของการตรวจค้นหาในระยะเริ่มแรกก็จะทำให้อัตราการเกิดโรค อัตราการป่วยและอัตราการตายจากโรคมะเร็งลดลง และการเข้าถึงการตรวจตามหลักนโยบาย Cancer Anywhere ทำให้ผู้ป่วยมะเร็งสะดวกและเข้าถึงการรักษาไดเมากขึ้น จากผลการดำเนินงาน การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30-60 ปี ในเขตพื้นที่ตำบลกายูบอเกาะ อำเภอรามัน จังหวัดยะลา ปี 2567-2569 พบว่า มีกลุ่มเป้าหมายเท่ากับ 1,293 , 860 ราย และ 860 รายตามลำดับ ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก คิดเป็นร้อยละ 22.34,23.20 และ 26.97 ตามลำดับ พบผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูก 1 ราย อยู่กระบวนการรักษาฉายแสง กลุ่มคัดกรองมะเร็งปากมดลูกที่ยังไม่เข้ารับการตรวจฯจะเป็นกลุ่มที่ยากต่อการติดตามเข้ารับบริการการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง ปี 2568 กลุ่มเป้าหมาย 30-70 มีจำนวน 1,670 ราย ได้รับการคัดกรอง 1,556 ราย คิดเป็นร้อยละ 87.09 (ข้อมูล HDC วันที่ 30 กันยายน 2568) และตรวจพบความผิดปกติป่วยเป็นมะเร็ง ปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงาน พบว่า เทคนิคหรือแบบการตรวจคัดกรองมีความซับซ้อน ทำให้ไม่เข้าใจ กลัว ทำไม่ถูกวิธี หรืออาจเกิดจากกลุ่มเป้าหมายยังขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งเต้านม ส่วนการคัดกรองมะเร็งลำไส้ ปี 2568 กลุ่มเป้าหมายคิดเป็นสุ่มตรวจร้อยละ 20 จำนวน 256 ราย ได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ 220 ราย คิดเป็นร้อยละ 85.93 พบผิดปกติจำนวน 6 ราย เป้าหมายที่ผลผิดปกติได้รับการส่งต่อเพื่อการส่องกล้อง (Colonoscopy) รพ.รามัน โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจาก รพ.ยะลา จะเห็นได้ว่า การคัดกรองมะเร็งแต่ละประเภท ประชาชนที่ให้ความร่วมมือในการตรวจสุขภาพมักจะพบผิดปกติได้ในระยะเริ่มต้น และจะได้รับการดูแลแนะนำการรักษา และส่งต่อ ในการรักษาได้ทันที แต่เป้าหมายจำนวนมากที่ยังไม่ให้ความร่วมมือในการคัดกรองมะเร็ง ซึ่งจากการวิเคราะห์พบว่า กลุ่มคัดกรองมะเร็งที่ยังไม่เข้ารับการตรวจฯจะเป็นกลุ่มที่ยากต่อการติดตามเข้ารับบริการ ไม่ตระหนัก ขาดความรู้ที่ถูกต้อง เมื่อพบผลผิดปกติ ปฏิเสธการรักษาและอาจเกิดจากการตรวจที่ไม่ถูกต้อง เทคนิคหรือแบบการตรวจคัดกรองมีความซับซ้อน ทำให้ไม่เข้าใจหรืออาจเกิดจากกลุ่มเป้าหมายและ อสม.ยังขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม และมะเร็งลำไส้ ดังนั้น กลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวม โรงพยาบาลรามัน จึงได้จัดทำโครงการชาวกายูบอเกาะ รู้ทันสุขภาพ ป้องกันโรคมะเร็ง ปี 2569 ขึ้น เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจในการตรวจมะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ มะเร็งตับ และมีความเชี่ยวชาญในการตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง และยังเป็นแนวทางในการสร้างเสริมพฤติกรรมการป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมแบบยั่งยืนต่อไป