กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ)       อำเภอกะพ้อเป็นอำเภอหนึ่งที่พบประเด็นปัญหาการพัฒนาคุณภาพชีวิต เด็ก 0-5 ปี ด้านโภชนาการนำไปสู่การเกิดภาวะซีดในเด็ก 0 -5 ปี การส่งเสริมโภชนาการในการเด็ก 0 – 5 ปี จึงมีสำคัญต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก ซึ่งเด็กวัยก่อนเรียน มักจะมีปัญหาเรื่องการรับประทานอาหารอันเนื่องมาจากสาเหตุการสนใจสิ่งแวดล้อมรอบตัวมากกว่าและยังไม่รู้ จักเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ การมีโภชนาการที่ดีจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากร่างกายของเด็กต้องการสารอาหารที่ดีและมีประโยชน์ต่อร่างกายนำไปเสริมสร้างการเจริญเติบโตและพัฒนาการ โดยเด็กที่อายุระหว่าง 1-6 ปี ซึ่งเป็นช่วงปีแห่งการปลูกจิตสำนึก (Formative Years) จึงมีการพัฒนาด้านร่างกาย จิตใจ และอารมณ์ อย่างค่อนข้างรวดเร็ว การให้อาหารเด็กอย่างไม่เหมาะสมหรือไม่ครบทั้ง 5 หมู่ จะทำให้การเจริญเติบโตหยุดชะงัก จะส่งผลทำให้เด็กร่างกายแคระแกรน สติปัญญาทึบ ไม่มีความพร้อมในการเรียน ประสิทธิภาพการเรียนรู้และการทำงานต่ำและเจ็บป่วยบ่อย นำไปสู่ชีวิตที่มีคุณภาพที่ไม่ดีในอนาคตได้       ช่วง 5 ปีแรกของชีวิตคือวิถีแห่งการเติบโตที่สำคัญที่สุด ทั้งด้านร่างกาย (โภชนาการ) ภูมิคุ้มกัน (วัคซีน) และสติปัญญา (พัฒนาการ) หากขาดการติดตามอย่างต่อเนื่องอาจส่งผลเสียระยะยาว โครงการนี้จึงเน้นการเชิงรุกโดย อสม. เพื่อให้มั่นใจว่าเด็กทุกคนในชุมชนจะ "กินดี ฉีดครบ พัฒนาการสมวัย"       จากข้อมูลย้อนหลัง 2 ปี พบว่าเด็ก0-5 ปี บ้านกอลี ความครอบคลุมในการชั่งน้ำหนักเพิ่มขึ้นจาก 80.0% เป็น 94.29% ภาวะขาดสารอาหาร "มีแนวโน้มดีขึ้น" กลุ่มน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์: ลดลงจาก 14.29% เหลือ 9.09% กลุ่มน้ำหนักค่อนข้างน้อย: ลดลงจาก 17.86% เหลือ 12.1% แต่เมื่อรวมเด็กทั้ง 2 กลุ่มนี้เข้าด้วยกัน ยังพบว่าเด็กประมาณ 21% (หรือ 1 ใน 5 คน) ยังคงมีปัญหาได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ ซึ่งสัมพันธ์โดยตรงกับ ภาวะซีด

จำนวนเด็ก จำนวนเด็ก ความครอบคลุม ภาวะการเจริญเติบโตโดยใช้น้ำหนักตามเกณฑ์อายุ (จำนวน) กอลี/ปี ทั้งหมด (คน) ที่ชั่งน้ำหนัก (คน) (ร้อยละ) น้อยกว่า เกณฑ์ ค่อนข้าง น้อย น้ำหนัก ตามเกณฑ์ ค่อนข้าง มาก มากกว่า เกณฑ์ 2567 40 36 90.0 2.78 16.67 77.78 0 2.78 2568 39 38 97.44 10.53 18.42 63.16 2.63 5.26       สถานการณ์ด้านสุขภาพของเด็ก 0 – 5 ปี ในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโต๊ะแน 2 ปีย้อนหลัง                                               ที่มา : MY PCU
    ดังนั้น เพื่อให้กลุ่มวัยเด็ก 0-5 ปี ได้รับการดูแลส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพที่ดีตามเกณฑ์ การสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค การเฝ้าระวังโรคและปัจจัยเสี่ยง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และการบำบัดฟื้นฟูสภาพที่เหมาะสมตามกลุ่มวัยให้มีสุขภาพดีผ่านแต่ละช่วงวัยต่อไปอย่างมีคุณภาพอสม.บ้านกอลี จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น

วิธีดำเนินการ (ออกแบบให้ละเอียด) ขั้นเตรียมการ 1.ประชุมชี้แจงและวางแผนการดำเนินงาน
- จัดประชุมทีมงาน อสม. บ้านกอลี ร่วมกับเจ้าหน้าที่ รพ.สต. เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลเด็ก 0-5 ปี - กำหนดบทบาทหน้าที่ของ อสม. แต่ละคนในการรับผิดชอบครัวเรือนเป้าหมาย 2.จัดเตรียมระบบข้อมูลและเอกสาร
- จัดทำทะเบียนคุม: รายชื่อเด็ก 0-5 ปี แยกตามรายชื่อ อสม. ที่รับผิดชอบ - เตรียมแบบฟอร์มคัดกรอง: แบบบันทึกน้ำหนัก-ส่วนสูง, แบบประเมินพัฒนาการ (DSPM) และตรวจสอบวัคซีน (อ้างอิงตามสมุดสีชมพู) - เตรียมอุปกรณ์: เครื่องชั่งน้ำหนักดิจิทัล, ไม้วัดส่วนสูงที่ได้มาตรฐาน และสายวัดรอบศีรษะ ชั้นดำเนินการ 1.กิจกรรม "Check-up เชิงรุก"
- อสม. ลงพื้นที่เคาะประตูบ้านเพื่อชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูงเด็กทุกคน 100% ในเขตรับผิดชอบ ตรวจสอบประวัติวัคซีน: ตรวจสมุดสีชมพูเพื่อเช็กว่าเด็กได้รับวัคซีนครบตามนัดหรือไม่
กลุ่มสีเขียว (ปกติ): น้ำหนักตามเกณฑ์, วัคซีนครบ, พัฒนาการสมวัย กลุ่มสีเหลือง (เสี่ยง): น้ำหนักเริ่มค่อนข้างน้อย, ขาดวัคซีนบางตัว, หรือมีแนวโน้มพัฒนาการช้า กลุ่มสีแดง (มีปัญหา): น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ (เตี้ย/ผอม), ขาดวัคซีนสำคัญ, หรือพัฒนาการล่าช้าชัดเจน 2.การติดตามและให้คำแนะนำเชิงรุก
อสม. ติดตามเยี่ยมบ้านเพื่อ "ลงจุดกราฟ" ในสมุดสีชมพูร่วมกับผู้ปกครอง กลุ่มปกแผนการเยี่ยมบ้าน ติ (สีเขียว): เยี่ยมติดตามทุก 3 เดือน เพื่อส่งเสริมสุขภาพและย้ำเรื่องโภชนาการตามวัย กลุ่มเสี่ยง/มีปัญหา (สีเหลืองและแดง): เยี่ยมติดตามเข้มข้นทุกเดือน (เดือนละ 1 ครั้ง) ต่อเนื่องอย่างน้อย 3 เดือน
* กิจกรรมขณะเยี่ยม: ชั่งน้ำหนักซ้ำ, ให้คำแนะนำเมนูอาหารที่มีโปรตีนและธาตุเหล็กสูง, และกระตุ้นผู้ปกครองให้นำเด็กไปรับวัคซีนที่ค้างอยู่ 3. อสม. รายงานข้อมูลผ่านแอปพลิเคชันหรือแบบฟอร์มสรุปผลให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขทุกเดือน -การส่งต่อ (Refer): หากพบเด็กที่มีภาวะพัฒนาการล่าช้า (สงสัยช้า) หรือน้ำหนักไม่ขึ้นต่อเนื่อง 2 เดือน ให้ประสานเจ้าหน้าที่ รพ.สต. เพื่อส่งต่อพบแพทย์ทันที 4.สรุปผลการดำเนินงาน