กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการนักวิทยาศาสตร์น้อย รู้จักสมุนไพร เลือกกินเพื่อสุขภาพ จังหวัดยะลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ธารโต อ.ธารโต จ.ยะลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ธารโต ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการนักวิทยาศาสตร์น้อย รู้จักสมุนไพร เลือกกินเพื่อสุขภาพ

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการนักวิทยาศาสตร์น้อย รู้จักสมุนไพร เลือกกินเพื่อสุขภาพ " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ธารโต อ.ธารโต จ.ยะลา รหัสโครงการ 69-L4119-2-2 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 ตุลาคม 2568 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 19,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ธารโต เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัจจุบันสถานการณ์ด้านโภชนาการของเด็กและเยาวชนในประเทศไทยยังคงเป็นประเด็นที่น่ากังวล โดยเฉพาะพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการต่ำ เช่น อาหารสำเร็จรูป ขนมขบเคี้ยว
และเครื่องดื่มที่มีปริมาณน้ำตาลสูง ส่งผลให้เกิดทั้งปัญหาภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน รวมถึงภาวะโภชนาการต่ำในเด็กบางกลุ่ม ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวเปิดงาน ลดโซเดียม ลดเสี่ยง NCDs ว่า สถานการณ์การบริโภคอาหาร ความมั่นคงทางอาหาร และความรอบรู้ด้านอาหารของประชากรไทย ปี 2567 โดยสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ภายใต้การสนับสนุนของ สสส. พบเด็กวัยเรียนอายุ 6-14 ปี กินขนมกรุบกรอบรสเค็มมากที่สุด 84.1%
กินเฉลี่ย 1.35 ซองต่อวัน รองลงมาเป็นกลุ่มเด็กเล็ก อายุ 1-5 ปี 76.5% กินเฉลี่ย 1.23 ซองต่อวัน ที่สำคัญ ยังพบคนไทยเติมเครื่องปรุงรสเค็มเพิ่มในอาหารประมาณ 30% เฉลี่ย 0.86 ช้อนชาต่อวัน โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็กมีการเติมเครื่องปรุงรสเค็มปริมาณมากที่สุด เฉลี่ย 0.89 ช้อนชาต่อวัน พบว่าเด็กวัยเรียนและวัยรุ่นของประเทศไทยมีแนวโน้มภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งมีความสัมพันธ์โดยตรงกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม ปัญหาดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการส่งเสริมความรู้ด้านโภชนาการและการเลือกบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กวัยเรียนซึ่งเป็นช่วงวัยสำคัญของการปลูกฝังพฤติกรรมสุขภาพที่ดี พื้นที่ตำบลธารโต อำเภอธารโต จังหวัดยะลา เป็นชุมชนที่มีทรัพยากรธรรมชาติและสมุนไพรพื้นบ้านหลากหลายชนิด เช่น ตะไคร้ ขมิ้น กระชาย ใบเตย กระเจี๊ยบ และสมุนไพรท้องถิ่นอื่น ๆ ซึ่งสามารถนำมาใช้ ในการประกอบอาหารและดูแลสุขภาพได้อย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม จากการเปลี่ยนแปลงของสภาพสังคมและวิถีชีวิตในปัจจุบัน พบว่าเด็กและเยาวชนในพื้นที่มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารสำเร็จรูป อาหารแปรรูป และเครื่องดื่มรสหวานเพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อภาวะน้ำหนักเกิน โรคอ้วน รวมถึงภาวะโภชนาการไม่สมดุลในเด็กบางราย การขาดความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับคุณค่าทางโภชนาการและประโยชน์ของสมุนไพรพื้นบ้าน จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ทรัพยากรในท้องถิ่นยังไม่ได้รับการนำมาใช้เพื่อส่งเสริมสุขภาพของเด็กอย่างเต็มศักยภาพ โรงเรียนบ้านศรีท่าน้ำในฐานะสถานศึกษาที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเด็กและเยาวชนในพื้นที่
พบว่านักเรียนส่วนหนึ่งยังมีพฤติกรรมการเลือกบริโภคอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ ขณะเดียวกันโรงเรียนและชุมชนโดยรอบยังมีแหล่งสมุนไพรพื้นบ้านที่สามารถนำมาใช้เป็นสื่อการเรียนรู้ ได้อย่างเหมาะสม โรงเรียนบ้านศรีท่าน้ำจึงเล็งเห็นความสำคัญของการจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ ด้านสมุนไพรและการเลือกบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพ โดยดำเนินโครงการ “นักวิทยาศาสตร์น้อย รู้จักสมุนไพร เลือกกินเพื่อสุขภาพ” เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง จากการบรรยายและสาธิตโดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ ควบคู่กับกิจกรรมการทดลอง การสังเกต และการลงมือปฏิบัติ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมกระบวนการคิดแบบนักวิทยาศาสตร์น้อย พัฒนาให้เด็กมีความคิดเชิงเหตุผล กล้าคิด กล้าทำและสามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการดูแลสุขภาพของตนเองและครอบครัวได้อย่างยั่งยืน อันจะนำไปสู่การสร้างเยาวชนรุ่นใหม่ที่มีคุณภาพ
มีความรู้คู่คุณธรรม และใส่ใจสุขภาพอย่างแท้จริง

วัตถุประสงค์โครงการ

1. ๑. เพื่อให้นักเรียนรู้จักสมุนไพรพื้นบ้านและสรรพคุณเพื่อสุขภาพ
2. ๒. เพื่อให้นักเรียนสามารถเลือกสมุนไพรปรุงอาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพได้อย่างปลอดภัย

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

๑. นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้าน และสามารถเลือกใช้สมุนไพรเพื่อสุขภาพได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ๒. นักเรียนมีพฤติกรรมการเลือกบริโภคอาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพเพิ่มขึ้น ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐ ๓. โรงเรียนสามารถพัฒนารูปแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพโดยใช้สมุนไพรเป็นฐานการเรียนรู้
และสามารถนำไปใช้เป็นต้นแบบในการจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพภายในโรงเรียนได้

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น