กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคเบาหวานเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และส่งผลกระทบต่อสุขภาพในหลายระบบของร่างกาย นอกจากภาวะแทรกซ้อนทางระบบหลอดเลือด ระบบประสาท และไตแล้ว ยังพบว่าผู้ป่วยเบาหวานจำนวนมากมีปัญหาทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูก เช่น ข้อเสื่อม ข้ออักเสบ ข้อยึดติด เอ็นตึง กล้ามเนื้ออ่อนแรง และการเคลื่อนไหวของข้อจำกัด ซึ่งส่งผลให้การดำเนินชีวิตประจำวันเป็นไปอย่างยากลำบาก เกิดการพึ่งพาผู้อื่น และมีคุณภาพชีวิตลดลง
ภาวะน้ำตาลในเลือดที่สูงเป็นเวลานานทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันและเส้นเอ็น เกิดการสะสมของสารที่ทำให้เนื้อเยื่อแข็งตัว ความยืดหยุ่นของข้อและเอ็นลดลง รวมทั้งการไหลเวียนโลหิตบริเวณปลายมือปลายเท้าลดลง ส่งผลให้ผู้ป่วยเบาหวานเกิดอาการปวดข้อ ข้อติด และการเคลื่อนไหวไม่คล่องตัว หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ความพิการและภาวะแทรกซ้อนระยะยาว การดูแลผู้ป่วยเบาหวานในปัจจุบันมุ่งเน้นการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดเป็นหลัก ขณะที่การฟื้นฟูสมรรถภาพการเคลื่อนไหวของข้อยังได้รับความสนใจไม่เพียงพอ โดยเฉพาะในระดับชุมชน ส่งผลให้ผู้ป่วยจำนวนมากยังคงมีอาการปวดข้อเรื้อรัง และขาดแนวทางการดูแลตนเองอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง การแพทย์แผนไทยมีองค์ความรู้และภูมิปัญญาด้านการดูแลระบบกล้ามเนื้อและกระดูกมาอย่างยาวนาน ซึ่งมีการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากรุ่นสู่รุ่นผสมผสานกับวัฒนธรรมในท้องถิ่น การแพทย์แผนไทยประกอบด้วย องค์ความรู้ และภูมิปัญญาหลายด้าน ซึ่งภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรเพื่อการรักษาโรคก็เป็นองค์ความรู้ที่ได้รับการสืบทอดมาจนปัจจุบัน รูปแบบการรักษาด้วยแพทย์แผนไทยมีหลากหลายด้าน เช่น การนวดบำบัดรักษา การประคบสมุนไพร การอบไอน้ำสมุนไพร การทับหม้อเกลือ การนั่งถ่าน รวมทั้งการป้องกันและส่งเสริมสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทย เพื่อลดอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อ ลดการอักเสบ กระตุ้นการไหลเวียนโลหิต คลายกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น ส่งเสริมการฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของข้อได้อย่างเหมาะสม ปลอดภัย และสอดคล้องกับบริบทของผู้ป่วยเบาหวาน โดยบุคลากรที่มีความรู้และผ่านการประเมินอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ การส่งเสริมการใช้สมุนไพรในรูปแบบการดูแลสุขภาพเชิงป้องกันและฟื้นฟู ยังช่วยลดการพึ่งพายาแก้ปวดหรือยาต้านการอักเสบในระยะยาว ลดความเสี่ยงจากผลข้างเคียงของยา และสนับสนุนการใช้ทรัพยากรในชุมชนอย่างคุ้มค่า อีกทั้งยังเป็นการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมในระบบบริการสุขภาพ และตอบสนองต่อนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข “เจ็บป่วยคราใด คิดถึงยาไทยก่อนไปหาหมอ” โดยจัดทำคู่มือมาตรฐานการรักษาพยาบาล สนับสนุนการใช้ยาและบัญชียาสมุนไพรแพทย์แผนไทย 27 รายการ เช่น ฟ้าทะลายโจร ขมิ้นชัน ยาไพล ยาประคบ ยาแก้ไอผสมมะขามป้อม เป็นต้น ดังนั้น โครงการส่งเสริมการใช้สมุนไพรเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของข้อในผู้ป่วยเบาหวาน จึงมีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ควบคู่การรักษาทางการแพทย์แผนปัจจุบัน ช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานมีความรู้เรื่องการใช้ยาสมุนไพรในการดูแลตัวเอง สามารถเคลื่อนไหวร่างกายได้ดีขึ้น ลดอาการปวดข้อ เพิ่มความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน และมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน