กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพบุคลากร “ทม.เบตง ป้องกัน NCDs สร้างสุขภาพดีในที่ทำงาน” จังหวัดยะลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.เบตง อ.เบตง จ.ยะลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองเบตง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพบุคลากร “ทม.เบตง ป้องกัน NCDs สร้างสุขภาพดีในที่ทำงาน”

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพบุคลากร “ทม.เบตง ป้องกัน NCDs สร้างสุขภาพดีในที่ทำงาน” " ดำเนินการในพื้นที่ ต.เบตง อ.เบตง จ.ยะลา รหัสโครงการ 2569-L7161-1-3 ระยะเวลาการดำเนินงาน 16 มีนาคม 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 99,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองเบตง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัจจุบันสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพ ทำให้ประชาชนเจ็บป่วยและเสียชีวิตด้วยโรค ไม่ติดต่อเรื้อรัง (โรค NCDs)  หรือที่เรียกกันว่าโรควิถีชีวิตมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี โดยจากข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) ของสำนักงานเขตสุขภาพที่ 12 สถานการโรคความดันโลหิตสูง พบว่าในปี 2565 – 2568 อำเภอเบตง มีผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 5,168 , 5,284 , 5,374 , 5,678 คน ตามลำดับ หากแยกรายตำบล พบว่า ในเขตเทศบาลเมืองเบตง มีผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 2,534 , 2,510 , 2443 และ 2,610 คน ตามลำดับ และสถานการณ์โรคเบาหวาน พบว่าในปี 2565 – 2568 อำเภอเบตง มีผู้ป่วยโรคเบาหวาน จำนวน 2,148 , 2,218 , 2,236 และ 2,353 คน ตามลำดับ หากแยกรายตำบล พบว่า ในเขตเทศบาลเมืองเบตง มีผู้ป่วยโรคเบาหวาน จำนวน 1,102 , 1,106 , 1,043 และ 1,091 คน ซึ่งกลุ่มโรค NCDs มีปัจจัยเสี่ยงมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต รวมถึงปัจจัยทางสังคมและสิ่งแวดล้อม เช่น การรับประทานอาหารรสจัด อาหารหวานมัน เค็มในปริมาณมาก การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ขาดการออกกำลังกาย ทำงานหนัก พักผ่อนไม่เพียงพอ มีความเครียดเรื้อรัง โรคดังกล่าวส่งผลกระทบต่อสุขภาพ โดยเฉพาะวัยทำงานทำให้สุขภาพไม่แข็งแรง  ป่วยบ่อย ใช้ชีวิตได้ไม่เต็มที่ นอกจากนี้ยังส่งผลกระทบต่อการทำงาน เช่น ขาดงานประจำ การทำงานไม่ต่อเนื่อง ไม่มีความสุขกับการทำงาน ทำให้ประสิทธิภาพของงานลดลง เทศบาลเมืองเบตง เป็นหน่วยงานที่ต้องปฏิบัติหน้าที่ใกล้ชิดกับประชาชนและมีภาระงานที่หลากหลาย มีคนวัยทำงานจำนวนมากกว่า 500 คน บุคลากรมีพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค เช่น การนั่งทำงานหรือนั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์นานเกินไป ส่งผลให้กล้ามเนื้อล้า ปวดคอ บ่า ไหล่ เกิดโรคออฟฟิศซินโดรม การบริโภคอาหารรสจัด หวาน มัน เค็มมากเกินไป อาจเสี่ยงทำให้เป็นเป็นโรคอ้วน เบาหวาน ไตเสื่อม หรือบุคลากรมีความเครียดสะสมจากการทำงาน อาจส่งผลให้นอนไม่หลับ พักผ่อนไม่เพียงพอ ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง หรือมีปัญหาสุขภาพจิต ซึ่งจากการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นของบุคลากร จำนวน 221 คน ในปี 2568 พบว่า มากกว่าครึ่งหนึ่งของบุคลากร หรือ ร้อยละ 68.11 มีภาวะน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์มาตรฐาน และร้อยละ 31.35 จัดอยู่ในเกณฑ์โรคอ้วนระดับ 1 และอ้วนอันตราย ร้อยละ 9.19 เสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 24.32 เสี่ยงต่อโรคเบาหวาน  ร้อยละ 8.77 ป่วยเป็นโรคเบาหวาน ร้อยละ 1.75 และป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 3.78 นอกจากนี้    ยังพบว่า บุคลากรมีพฤติกรรมเสี่ยง ไม่ออกกำลังกาย คิดเป็นร้อยละ 30.77 การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ คิดเป็นร้อยละ 20.81 และการสูบบุหรี่ คิดเป็นร้อยละ 12.67 ซึ่งภาวะเสี่ยงดังกล่าวเป็นปัจจัยที่นำไปสู่โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวานและโรคหลอดเลือดสมองในอนาคต เทศบาลเมืองเบตงจึงตระหนักถึงความสำคัญของการสร้างเสริมสุขภาพบุคลากรวัยทำงาน โดยมีนโยบายเน้นการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคมากกว่าการรักษาพยาบาล ด้วยการจัดกิจกรรมบริการต่าง ๆ เพื่อให้บุคลากรสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้ เช่น การจัดให้บุคลากรได้รับการตรวจสุขภาพประจำปี  เพื่อตระหนักรู้สถานะสุขภาพแห่งตน การจัดอบรมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ การจัดบริการรักษาพยาบาลกรณีเจ็บป่วย การสร้างสภาพแวดล้อมในที่ทำงานที่เอื้อต่อการมีสุขภาพที่ดี (Happy Workplace) เช่น กิจกรรมกระตุ้นและส่งเสริมการออกกำลังกาย ลดความเครียด เพิ่มพลังในการทำงาน ซึ่งได้จัดกิจกรรมออกกำลังกายทุกวันพฤหัส  “ทม.เบตง แอโรบิคแดนซ์ โจ๊ะ โจ๊ะ” กิจกรรม “ทม.เบตง ฟิตพิชิตแคล” season 1 โดยสมัครชาเลนจ์ออกกำลังกาย เป็นต้น ถึงแม้ว่าผลการดำเนินงานจะทำให้บุคลากรหันมาใส่ใจสุขภาพมากยิ่งขึ้น แต่การดำเนินงานก็ยังขาดความต่อเนื่อง และบุคลากรที่มีความเสี่ยงต่อโรค NCDs และที่ป่วยด้วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงอยู่แล้ว ส่วนใหญ่ยังไม่สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพได้อย่างยั่งยืน จึงจำเป็นที่จะต้องเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับอันตรายของโรค NCDs ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตในระยะยาว เพื่อให้เกิดความตระหนักและสามารถเลือกวิธีในการดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม รวมทั้งจะต้องมีกิจกรรมกระตุ้นเตือนและส่งเสริมให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงไม่เป็นกลุ่มป่วย และกลุ่มที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานอยู่แล้ว สามารถควบคุมโรคเข้าสู่ระยะสงบหรือที่เรียกว่า เบาหวานหายได้
ดังนั้น เพื่อให้บุคลากรเกิดความตื่นตัวด้านสุขภาพ มีส่วนร่วม และมีแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยน พฤติกรรมสุขภาพ บุคลากรมีสุขภาพที่แข็งแรงทั้งร่างกาย จิตใจและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น นำไปสู่การปฏิบัติงานเพื่อประชาชนในเขตเทศบาลเมืองเบตงได้อย่างมีประสิทธิภาพ  อีกทั้งสามารถเป็นต้นแบบองค์กรสุขภาพดี (Healty Organization) ในการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นต้นแบบการดูแลสุขภาพและสามารถนำความรู้ไปเผยแพร่ให้ ครอบครัว ชุมชน ผู้มาใช้บริการ    ฝ่ายบริการสาธารณสุข กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลเมืองเบตง  จึงได้บูรณาการความร่วมมือร่วมกับกองการเจ้าหน้าที่ จัดทำโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพบุคลากร “ทม.เบตง ป้องกัน NCDs สร้างสุขภาพดีในที่ทำงาน” ขึ้น

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการตระหนักรู้ภาวะสุขภาพของตนเอง
2. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมลดการเกิดโรค
3. เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างต่อเนื่อง มีสุขภาพร่างกายและจิตใจที่แข็งแรงขึ้น
4. เพื่อส่งเสริมและพัฒนาบุคคลต้นแบบการดูแลสุขภาพและองค์กรต้นแบบด้านสุขภาพ

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมที่ 1 ตรวจเช็คสุขภาพ เพื่อตระหนักรู้สถานะสุขภาพแห่งตน
2. กิจกรรมที่ 2 จัดอบรมเชิงปฏิบัติการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพป้องกัน NCDs
3. กิจกรรมที่ 3 สร้างแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ (Challenge) เพื่อส่งเสริมให้บุคลากรเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 3 อ. อย่างต่อเนื่องจนเป็นวิถีชีวิต
4. กิจกรรมที่ 4 ปรับสภาพแวดล้อมในที่ทำงานให้เอื้อต่อการมีสุขภาพดี (workplace health)

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. บุคลากรเทศบาลมีความตระหนักรู้ภาวะสุขภาพของตนเอง
2. บุคลากรเทศบาลมีความรอบรู้การดูแลสุขภาพป้องกันการเกิดโรค มีพฤติกรรมสุขภาพที่ดีขึ้น
   
3. บุคลากรเทศบาลมีสุขภาพกายใจที่แข็งแรง สิ่งแวดล้อมในการทำงานดีขึ้น ส่งผลให้เกิดประสิทธิภาพในการทำงาน นำไปสู่การจัดบริการสาธารณะเพื่อประชาชนในเขตเทศบาลเมืองเบตงได้อย่างมีประสิทธิภาพและสามารถเป็นต้นแบบองค์กรสุขภาพดี ในการสร้างเสริมสุขภาพให้กับตนเอง ครอบครัว ชุมชน ผู้มาใช้บริการ

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น