กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการ พอกเข่าดูแลข้อ ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย จังหวัด" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ลิปะสะโง อ.หนองจิก จ.ปัตตานี

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ลิปะสะโง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการ พอกเข่าดูแลข้อ ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการ พอกเข่าดูแลข้อ ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ลิปะสะโง อ.หนองจิก จ.ปัตตานี รหัสโครงการ 69-L3071-2-02 ระยะเวลาการดำเนินงาน 20 มิถุนายน 2569 - 24 มิถุนายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 28,750.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ลิปะสะโง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นสมาชิกในชุมชนจำนวน 100 คน หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

โรคข้อเข่าเสื่อม (Osteoarthritis of knee) เป็นโรค ที่ส่งผลให้มีอาการปวดเข่าที่รุนแรงขึ้นจนรู้สึกว่าข้อฝืด และ สุดท้ายหากปล่อยจะเกิดข้อพิการ ข้อเข่าโก่งจนนำไปสู่การ ทรงตัวที่ไม่ได้ ทางการแพทย์แผนไทย โรคข้อเข่าเสื่อม แบ่งออกเป็น 2 ชนิด ดังนี้ 1. ลมจับโปงน้ำเข่า คือ มีการอักเสบรุนแรงของข้อเข่า ทำให้มีอาการปวด บวม แดง และอาจมีไข้ 2. ลมจับโปงแห้งเข่า คือ มีการอักเสบเรื้อรังของข้อเข่า ทำให้มี อาการปวด บวม บริเวณข้อเล็กน้อย สาเหตุการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมยังไม่ทราบแน่ชัด อาจเกิดจากสาเหตุอายุมากขึ้น มักพบในผู้ที่อายุ 40 ปีขึ้นไป น้ำหนักตัวมาก พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายถึง 3 เท่า และจากการใช้ข้อไม่เหมาะสม มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคข้อเข่าเสื่อม ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว โดยทั่วไปจะรับการรักษาด้วยยา เช่น ยาแก้ปวดลดการอักสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ยาคลายกล้ามเนื้อ ซึ่งยาดังกล่าวหากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ เช่น แผลในกระเพาะอาหาร ไตวาย และความดันโลหิตสูง การพึ่งพาธรรมชาติตามแนวคิดทฤษฎีการแพทย์แผนไทยที่มุ่งดูแลสุขภาพแบบองค์รวม โดยอาศัยการนำองค์ความรู้การแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน การแพทย์ทางเลือกรวมถึงการนำเอาธรรมชาติมาใช้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ เช่น การรักษาโรคด้วยยาสมุนไพร การนวด การประคบด้วยสมุนไพร การพอกเข่า การรับประทานอาหารตามหลักธรรมชาติบำบัด        การออกกำลังกายด้วยการบริหารท่าฤๅษีดัดตน และการทำสมาธิบำบัด เป็นต้น ปัญหาสุขภาพที่สำคัญของผู้สูงอายุ ส่วนใหญ่มักเกี่ยวกับโรคกระดูกและข้อ เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ ระบบต่างๆ ในร่างกายย่อมเสื่อมลงตามธรรมชาติอวัยวะควบคุมการทรงตัว และความแข็งแรงของกล้ามเนื้อกับข้อต่อต่างๆ ลดลง ชมรมแพทย์แผนไทยและสมุนไพร ตำบลลิปะสะโง ได้ตระหนักถึงการลดการใช้ยาแผนปัจจุบัน ที่เป็นสาเหตุผลข้างเคียงของยาดังกล่าว อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมได้มีความรู้ในการดูแลสุขภาพที่สอดคล้องกับวิถีชีวิต จึงนำศาสตร์การแพทย์แผนไทยมาประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม โดยจัดเป็นโปรแกรมบรรเทาอาการปวดเข่า ซึ่งมีกิจกรรม คือ การนวด การใช้สมุนไพรพอกเข่า ท่ากายบริหารกล้ามเนื้อด้วยท่าฤาษีดัดตน และการให้คำแนะนำ เพื่อลดอาการปวดเข่า อีกทั้งช่วยลดปัญหาผลข้างเคียงจากการใช้ยาแผนปัจจุบัน

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายเข้าถึงการบริการการแพทย์แผนไทยเพิ่มมากขึ้น
2. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลข้อเข่าเสื่อมด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
3. เพื่อให้ผู้สูงอายุ ได้รับการตรวจคัดกรองโรคข้อเข่าเสื่อมพร้อมได้รับคำแนะนำในการดูแลสุขภาพตนเองให้มีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. ประชุมชี้แจงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
2. การอบรมเชิงปฏิบัติ โครงการพอกเข่าดูแลข้อ ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจในการดูแลข้อเข่าเสื่อม สามารถบรรเทาอาการปวดเข่า ด้วยตนเองได้
   
2. กลุ่มเป้าหมายมีการนำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ในการดูแลสุขภาพของคนในชุมชน
3. เพิ่มการเข้าถึงบริการด้านการแพทย์แผนไทยในหน่วยบริการมากขึ้น

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น