กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการและเหตุผล
ในปัจจุบัน สุขภาพช่องปากไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของฟันและเหงือกเท่านั้น แต่เป็นฟันเฟืองสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพองค์รวมและคุณภาพชีวิตของประชากร โดยเฉพาะในกลุ่มวัยทำงาน อายุ 25-59 ปี ซึ่งถือเป็นกำลังหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ จากสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของโลกที่ก้าวเข้าสู่สังคมเมืองอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้วิถีชีวิตของวัยทำงานเต็มไปด้วยความเร่งรีบ ความกดดันจากการทำงาน และการบริโภคอาหารที่เน้นความสะดวกสบาย ซึ่งมักเป็นอาหารที่มีน้ำตาลสูง แป้งแปรรูป และเครื่องดื่มรสหวาน ประกอบกับการละเลยการดูแลสุขอนามัยช่องปากอย่างถูกวิธีเนื่องจากข้อจำกัดด้านเวลา ทำให้กลุ่มวัยทำงานเผชิญกับปัญหาโรคในช่องปากอย่างรุนแรง โดยเฉพาะโรคฟันผุและโรคปริทันต์อักเสบ ซึ่งหากปล่อยไว้ไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม จะนำไปสู่การสูญเสียฟันก่อนวัยอันควร ส่งผลกระทบต่อบุคลิกภาพ ความมั่นใจในการเข้าสังคม และที่สำคัญที่สุดคือประสิทธิภาพในการทำงานที่ลดลงจากการปวดฟันหรือการต้องลางานเพื่อไปรักษาสุขภาพช่องปากที่ลุกลาม สถานการณ์ทันตสุขภาพของประชากรวัยทำงานอายุ 25-59 ปี ในประเทศไทยปี 2568 ยังคงน่ากังวล โดยพบอุบัติการณ์ฟันผุที่ยังไม่ได้รับการรักษาสูงถึงร้อยละ 52.5-54.0 ซึ่งถือเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและการทำงาน ปัจจัยหลักเกิดจากพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มรสหวานแฝงระหว่างวันในที่ทำงานร่วมกับการทำความสะอาดซอกฟันที่ไม่ทั่วถึง ส่งผลให้ค่าเฉลี่ยฟันผุ ถอน อุด (DMFT) สูงขึ้นตามช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 35 ปีขึ้นไปที่มีการสูญเสียฟันแท้ร่วมด้วยอย่างมีนัยสำคัญ แม้ระบบสาธารณสุขจะมีการผลักดันสิทธิประโยชน์ เช่น การทำฟันโดยไม่ต้องสำรองจ่ายของประกันสังคม แต่อัตราการเข้าถึงบริการจริงยังคงติดกับดักเรื่องข้อจำกัดด้านเวลาทำงานและทัศนคติที่มักรอให้มีอาการปวดก่อนจึงไปพบทันตแพทย์ ดังนั้น โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพในปีนี้จึงมุ่งเน้นการคัดกรองเชิงรุกในสถานประกอบการ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามหลัก 2-2-2 และการเพิ่มช่องทางการเข้าถึงบริการเพื่อลดอัตราการสูญเสียฟันและรักษาฟันแท้ให้ใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่จนถึงวัยสูงอายุ การจัดทำโครงการนี้ยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและนโยบายด้านสาธารณสุขที่ต้องการให้ประชาชนมีสุขภาวะที่ดีในทุกช่วงวัย โดยมุ่งหวังให้วัยทำงานมีทักษะในการดูแลช่องปากด้วยตนเอง มี และสามารถเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับบุคคลในครอบครัว ทั้งเด็กและผู้สูงอายุ การสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพช่องปากที่ดีในที่ทำงาน เช่น การส่งเสริมการดื่มน้ำเปล่าแทนเครื่องดื่มชูกำลัง หรือการจัดเวลาให้พนักงานได้ดูแลสุขอนามัยหลังมื้อกลางวัน จะเป็นปัจจัยเกื้อหนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอย่างยั่งยืน หากวัยทำงานมีฟันที่แข็งแรง ครบชุด และใช้งานได้ดี จะช่วยส่งเสริมให้โภชนาการดีขึ้น สุขภาพจิตแจ่มใส และลดความเสี่ยงในการสูญเสียรายได้จากการเจ็บป่วย นำไปสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดีตามแนวคิดฟันดี ร่างกายแข็งแรง สร้างเศรษฐกิจไทยมั่นคง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองปรือ จึงได้ริเริ่มโครงการส่งเสริมทันตสุขภาพวัยทำงานขึ้น เพื่อบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานบริการสาธารณสุข สถานประกอบการ และภาคีเครือข่าย เพื่อสร้างความตระหนักรู้ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงบริการทันตกรรมป้องกัน อันจะส่งผลให้ประชากรวัยทำงานมีสุขภาพช่องปากที่ดีสืบไป