กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ)
      งานอนามัยแม่และเด็กเป็นบริการสุขภาพพื้นฐานที่สำคัญของการพัฒนาสุขภาพประชากรซึ่งเริ่มตั้งแต่การดูแลครรภ์ เพื่อให้การตั้งครรภ์และการคลอดอย่างมีคุณภาพ มารดาและทารกปลอดภัย ปราศจากภาวะแทรกซ้อนและมีสุขภาพที่สมบูรณ์แข็งแรง ต่อเนื่องไปจนถึงการให้การดูแลในช่วงปฐมวัย เพื่อให้เด็กมี การเจริญเติบโตและพัฒนาอย่างองค์รวม ทั้งสุขภาพทางกาย อารมณ์ สังคมและสติปัญญา การที่แม่และทารกปลอดภัยจากการตั้งครรภ์และการคลอดนั้นขึ้นกับการบริการสุขภาพและคุณภาพบริการที่ได้รับ หญิงตั้งครรภ์ได้รับการฝากครรภ์ที่มีคุณภาพ และเสริมทักษะการดูแล การเลี้ยงดูเด็กที่ดีจากบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขตลอดจนการส่งเสริมโภชนาการและทันตสุขภาพที่เหมาะสมจะทำให้มารดาและทารกที่คลอดมามีสุขภาพดี หลังคลอดทารกควรได้รับการเลี้ยงจากนมมารดาอย่างต่อเนื่องและได้รับการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมรวมทั้งการประเมินการเจริญเติบโตและพัฒนาการ ตลอดจนการตรวจคัดกรองโรคทางพันธุ์กรรมและการได้รับการเลี้ยงดูที่เหมาะสมจากพ่อแม่     จากการสำรวจข้อมูลเบื้องต้นพบว่ายังมีอัตราการเข้าสู่ระบบการฝากครรภ์ช้า โดยในปี 2566 ,2567 และ2568 มีหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ช้ากว่า12 สัปดาห์ มีจำนวน 32 , 35 และ 30 คิดเป็นร้อยละ 37.20,39.77 และ 28.75 ตามลำดับในจำนวนดังกล่าว หลังคลอดทารกมีภาวะผิดปกติดังนี้ ปี2566 มีคลอดก่อนกำหนด 1 ราย น้ำหนักน้อยกว่า 2,500กรัม 1 ราย ปี2567 มีทารกน้ำหนักน้อยกว่า 2,500กรัม 2 ราย และในปี2568 มีทารกเสียชีวิตหลังคลอด 5 วัน 1 วัน 1 ราย คลอดก่อนกำหนด 1 ราย ซึ่งมีสาเหตุสำคัญส่วนหนึ่งมาจากปัจจัยทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม เช่น การต้องทำงานหารายได้ ความเชื่อหรือทัศนคติดั้งเดิมเกี่ยวกับการตั้งครรภ์และหลังคลอด การขาดเครือข่ายสนับสนุนจากคนรอบข้าง     การแก้ไขปัญหาดังกล่าวให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืน ไม่สามารถอาศัยเพียงการทำงานของบุคลากรสาธารณสุขตามระบบปกติเท่านั้น แต่จำเป็นต้องอาศัย “การมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีเครือข่าย” เป็นกลไกหลัก หลักการนี้สอดคล้องกับแนวนโยบายการสร้างเสริมสุขภาพ (Health Promotion) และระบบสุขภาพปฐมภูมิ (Primary Health Care) ที่เน้นการให้อำนาจชุมชน (Community Empowerment) และการทำงานร่วมกันแบบหุ้นส่วน (Partnership) ชุมชนและภาคีเครือข่ายซึ่งประกอบด้วย อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) มัสยิด ผู้นำชุมชน กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มสตรี ภาคเอกชนในพื้นที่ ล้วนมีศักยภาพและความใกล้ชิดกับประชาชน โดยสามารถทำหน้าที่เป็น “กำลังเสริม” และ “สะพานเชื่อม” ที่สำคัญ ในการช่วยติดตาม สนับสนุน ให้คำแนะนำเบื้องต้น และสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอดได้อย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง     จะเห็นได้ว่าการดูแลกลุ่มเป้าหมายหญิงตั้งครรภ์ยังมีข้อจำกัดหลายด้าน เช่น ความไม่ครอบคลุมการติดตามรายบุคคล การเชื่อมโยงกับภาคีเครือข่าย อสม.การแก้ไขควรเพิ่มศักยภาพหญิงตั้งครรภ์ในการดูแลตนเอง ที่ถูกต้องมากขึ้น   ดังนั้น บุคลากรสาธารณสุขรวมทั้งแกนนำ/อาสาสมัครนมแม่ รวมถึงผู้ดูแล ภาคีเครือข่าย จึงต้องมีความรู้ถึงการดูแลหญิงตั้งครรภ์ หญิงหลังคลอด สามารถให้คำแนะนำแก่หญิงตั้งครรภ์หญิงหลังคลอด ได้