กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ชุมชนมะกรูด เป็นชุมชนหนึ่งในตำบลสะบารัง มีจำนวนหลังคาเรือน 731 หลังคาเรือน จำนวนประชากร 1,243 คน มีผู้ป่วยโรคเรื้อรังทั้งหมด จำนวน 189 ราย ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 49 ราย โรคเบาหวาน จำนวน 22 ราย เป็นโรคเบาหวานร่วมกับโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 101 ราย มีผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง จำนวน 12 คน มีผู้ป่วยเป็นอัมพากและอัมพฤกษ์ จำนวน 5 คน ประชาชนในชุมชนมะกรูด มีขนาดประชากรที่หนาแน่น บ้านเรือนติดกัน สภาพเศรษกิจในชุมชนอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพ ได้แก่ รับจ้างทั่วไป รับราชการ ธุรกิจส่วนตัวและค้าขาย เนื่องจากชุมชนเป็นเขตพื้นที่ชุมชนเมือง มีสิ่งอำนวยความสะดวกในด้านต่างๆ เช่น ห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร ร้านคาเฟ่ ทำให้ประชาชนในพื้นที่มีพฤติกรรมรักความสะดวกสบาย มีค่านิยมรับประทานอารที่สามารถเลือกซื้อได้หลากหลาย ส่งผลให้เกิดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพมากขึ้นจากสภาพปัญหาประชาชนอายุ 35 ปี ขึ้นไป ที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง สามารถจำแนกสาเหตุดังนี้
ด้านพฤติกรรม เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ในชุมชน จำนวน 731 หลังคาเรือน จากการสุ่มสำรวจประชาชนจำนวน 150 คนพบว่า ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้าง จึงหันมาบริโภคอาหารสำเร็จรูปที่สะดวกในการเลือกซื้อและมีความหลากหลาย ราคาจับต้องได้ มีเพียงส่วนน้อย 50 คน ที่รับประทานอาหารเอง สุ่มสำรวจการออกกำลังกายมากกว่าสัปดาห์ละ 3 ครั้ง ก็มีเพียง 70 คน ประชาชนยังขาดความรู้และความตระหนักด้านโภชนาการอาหาร การบริโภคอาหารที่ถูกสุขลักษณะที่ไม่ส่งผลต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังประกอบกับประชาชนส่งนใหญ่ขาดการออกกำลังกายมีค่านิยมที่ติดบริโภคอาหารรสจัด หวานมันเค็มแบบฉบับคนใต้ ติดน้ำหวานถุงพาไปทำงานแต่ละวัน ด้านสภาพสังคมและกายภาพ ในชุมชชนมะกรูด มีร้านอาหารขายอาหารตามสั่งและร้านน้ำ จำนวน 30 ร้าน ร้านส้มตำ จำนวน 3 ร้าน และเป็นชุมชนที่ติดถนนเส้นทางสัญจรสะดวก จึงทำให้ประชาชนในชุมชนมีทางเลือกในการซื้ออาหารได้หลากหลาย ราคาจัดต้องได้ และรวดเร็ว ด้านกลไกระบบสุขภาพ เนื่องจาก รพ.สต. มีภาระงานหลายบทบาทหน้าที่ จึงทำให้ขาดการติดตามผู้ป่วยและค้นหากลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้องรังอย่างต่อเนื่องในชุมชน ขาดแกนนำการรวมกลุ่มการขับเคลื่อนในประเด็น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่างขัดเจน จากสาเหตุดังกล่าวนำมาสู่ผลกระทบที่เป็นปัญหาด้าน สุขภาพ สังคม และเศรษฐกิจ อาทิเช่น ผลกระทบต่อสุขภาพ ประชาชนในชุมชนมะกรูด ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 49 ราย โรคเบาหวาน จำนวน 22 คน ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 101 คน มีผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง จำนวน 12 คน มีผู้ป่วยเป็นอัมพาตและอัมพฤกษ์ 5 คน ผลกระทบต่อสังคม เป็นภาระของญาติพี่น้องงในครอบครัวที่ต้องดูแลเมื่อเจ็บป่วย เกิดความขัดแย้งในครอบครัว ผู้ดูแลต้องลางาน มีปัญหากับหัวหน้าที่ทำงานเกิดภาวะเครียด ผลกระทบต่อเศรษฐกิจ เสียค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลในแต่ละครั้ง การเสียรายได้ที่ต้องลางานมาพบแพทย์ทั้งผู้ดูแลและผู้ป่วย เสียค่าใช้จ่ายค่าพาหนะ ค่าอุปโภคบริโภค การเป็นอุปสรรคต่อการประกอบอาชีพเนื่องจากร่างกายไม่แข็งแรง คนในครอบครัวต้องลางาน โดยจากการสุ่มถามผู้ป่วยโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงในชุมขน พบว่าเสียค่าใช้จ้ายโดยประมาณ 30,000/ปี ชุมชนมะกรูด เป็นชุมชนเขตเมือง มีกลุ่มอาสาสมัครประจำหมู่บ้าน (อสม.) จำนวน 9 คน ที่มีความเข้มแข็ง มีความสามัคคีเป็นหนึ่งเดียวกัน สามารถจัดการปัญหาสุขภาพที่เป็นปัญหาและดูแลพี่น้องในชุมชนได้เป็นอย่างดี ประชาชนให้ความไว้วางใจ และมีความเป็นญาติพี่น้องกัน จึงมีส่วนช่วยสำคัญในการให้ประชาชนเข้าร่วมโครงการและเกิดความตระหนักขึ้น มีเจ้าหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงชุมชนในการควบคุมกำกับแก้ไขปัญหาและมีทีมบุคลากร จากโรงพยาบาลปัตตานี ที่คอยให้คำแนะนำ สามารถขอคำปรึกษาและลงมาเยี่ยมบ้านให้คำแนะนำในเคสที่มีปัญหา จนสามารถแก้ไขได้สำเร็จ กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขชุมชนมะกรูด จึงตระหนักและเห็นถึงสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่เป็นปัญหาสุขภาพอันดับต้นๆในชุมชน ดังนั้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังให้กับกลุ่มเสี่ยงในชุมชนมะกรูด เพื่อให้ประชาชนในชุมชนมะกรูดที่เป็นกลุ่มเสี่ยง ไม่เป็นโรคเรื้อรังรายใหม่ในชุมชน โดยการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงโรค NCDs และดำเนินการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของกลุ่มเสี่ยงในประชาชนที่มีอายุ 35 ปี ขึ้นไป การติดตาม ควบคุมกำกับให้กลุ่มเสี่ยงมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยใช้หลัก 3อ 2ส การปรับสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังใรชุมชน อาทิเช่น การสร้างที่ออกกำลังกาย การเชิญชวนให้ร้านค้าเข้าร่วมมาตราการลดหวานมันเค็ม จะเป็นอีกมาตรการสำคัญที่จะเสริมสร้างเเนวทางการป้องกัน ส่งเสริมสุขภาพของคนใุมชน ที่จะทำให้ลดจำนวนผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังรายใหม่ขึ้น พร้อมทั้งสามารถลดภาระงานในหน่วยบริการ ที่ส่งผลให้ลดความแออัด ลดค่าใช้จ่ายทั้งในกลุ่มนี้ในกลุ่มที่เป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง มีการควบคุมกำกับติดตามผลการรักษาและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยเจ้าหน้าที่หน่วยบริการปฐมภูมิและ อสม.ในเขตรับผิดชอบอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดการเกิดโรคภาวะแทรกซ้อน จากสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังนี้ จะยังคงเรื้อรังกับสังคมและชุมชนเป็นเวลายาวนานจะเป็นอีกมาตรการสำคัญที่จะเสริมสร้างแนวทางการป้องกัน ส้งเสริมสุขภาพของคนในชุมชนให้ตระหนักถึงการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง และมุ่งสู่การมีส่วนร่วมในการจัดการสุขภาพดดยชุมชนเป็นฐานอย่างยั่งยืน และปฎิบัติการเชิงรุกเพื่อสร้างความเข้มแข็งของภาคประชาชน