กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการคัดกรอง ค้นหา และป้องกันภาวะโลหิตจางเชิงรุกในนักเรียนหญิงวิทยลัยการอาชีพปัตตานี ปีงบประมาณ 2569 (ประเภทที่ 1) จังหวัดปัตตานี" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองปัตตานี ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการคัดกรอง ค้นหา และป้องกันภาวะโลหิตจางเชิงรุกในนักเรียนหญิงวิทยลัยการอาชีพปัตตานี ปีงบประมาณ 2569 (ประเภทที่ 1)

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการคัดกรอง ค้นหา และป้องกันภาวะโลหิตจางเชิงรุกในนักเรียนหญิงวิทยลัยการอาชีพปัตตานี ปีงบประมาณ 2569 (ประเภทที่ 1) " ดำเนินการในพื้นที่ ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี รหัสโครงการ 69-L7884-1-32 ระยะเวลาการดำเนินงาน 31 พฤษภาคม 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 30,287.12 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองปัตตานี เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ภาวะโลหิตจางเนื่องจากการขาดธาตุเหล็ก (iron deficiency anemia) หมายถึง ภาวะที่ร่างกายมีจำนวนเม็ดเลือดแดงในกระแสโลหิตต่ำกว่าปกติ อันเนื่องมาจากการขาดธาตุเหล็กที่จะใช้ในการสร้างเม็ดเลือดแดง เหล็กเป็นสารซึ่งจำเป็นสำหรับการสร้างฮีโมโกบิลของร่างกาย ปกติมีธาตุเหล็กอยู่ในร่างกายทั้งสิ้นประมาณ 3-5 กรัม โดยขึ้นอยู่กับน้ำหนักตัวและเพศ ร่างการมีความต้องการธาตุเหล๊กวันละประมาณ 2 - 2.5 มิลลิกรัม ในหญิงวัยเจริญพันธุ์   ธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของเม็ดเลือดแดง ทำหน้าที่ในการนำออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่ายกาย ผลจากการขาดธาตุเหล็กทำให้ร่างกายมีภาวะซีด อ่นเพลีย หน้ามืด เวียนศรีษะ เหนื่อยง่าย ทำงานหรือเล่นกีฬาได้ไม่อึดเหมือนปกติ การขาดธาตุเหล็กยังส่งผลต่อระบบทางเดินอาหาร อันได้แก่ ลิ้นอักเสบ ภาวะกลืนลำบาก น้ำย่อยในกระเพราะอาหารลดลงทำให้เบื่ออาหาร เป็นต้น ถ้ามีภาวะขาดธาตุเหล็กอย่างเรื้อรังอาจพบเล็บงอขึ้นเป็นแอ่งคล้ายช้อน เรียกว่า เล็บรูปช้อนได้   จากข้อมูล ของกรมอนามัย ปี 2566-2567 พบว่า หญิงไทยวัยเจริญพันธุ์ อายุ 15 ถึง 49 ปี ที่ได้รับการคัดกรองภาวะโลหิตจางในขณะที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ พบภาวะโลหิตจาง ร้อยละ 37 ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายของกระทรวงสาธารณสุขที่ตั้งไว้ ไม่ควรเกิน ร้อยละพ 14.7 สมัชชาอนามัยโลก Global Nutrition Targets ได้กำหนดเป้าหมาย ลดอัตราภาวะโลหิตจางของหยฺงวัยเจริญพันธุ์ลง เหลือร้อยละ 50 ภายในปี 2573 ตามเป้าหมายความมั่นคงทางอาหารและโภชนาการ ทั้งนี้ การป้องกันภาวะซีดหรือโลหิตจาง ที่นอกจากการให้ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก กรมอนามัย ยังแนะนำให้กินอาหารให้ครบ 5 หมู่   ข้อมูลจังหวัดปัตตานี กลุ่มเป้าหมายหญิงวัยเจริญพันธุ์ อายุ 15 - 49 ปี ที่ได้รับการคัดกรองภาวะโลหิตจาง ในขณะที่ไม่ได้ตั้งครรภ์และพบภาวะโลหิตจาง คิดเป็นร้อยละ 59.71 อำเภอเมืองปัตตานี พบภาวะโลหิตจาง 60.12 ส่วนตำบลสะบารัง พบภาวะโลหิตจาง คิดเป็นร้อยละ 48.00 ซึ่งยังสูงกว่าค่าเป้าหมายที่กระทรวงกำหนดไว้ (ที่มา : ข้อมูลจาก HDC กระทรวงสาธารณสุข,วันที่ประมวลผล : 7 มีนาคม 2569)   ในปี 2568 โรงพยาบาลปัตตานี กลุ่มงานเวขกรรมสังคม ได้จัดทำโครงการคัดกรอง ค้นหา และป้องกันภาวะโลหิตจางเชิงรุกในนักเรียนหญิงโรงเรียนเดชะปัตตานยานุกูลและโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ผลการดำเนินงาน : นักเรียนโรงเรียนเดชะปัตตานยานุกูล ที่ได้รับการตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดค้นหาภาวะโลหิตจาง คิดเป็นร้อยละ 65.5
นักเรียนหญิงโรงเรียนโรงเรียนเบญจมราชูทิศที่ได้รับการตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดค้นหาภาวะโลหิตจางคิดเป็นร้อยละ 18.48
  นักเรียนหญิงโรงเรียนเดชะปัตตนยานุกูลและโรงเรียนเบญจมราชูทิศจังหวัดปัตตานีที่พบภาวะโลหิตจางเข้าสู่กระบวนการรักษาร้อยละ 100
  กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมอนามัยได้แนะนำให้จ่ายยาน้ำ เสริมธาตุเหล็กแก่เด็กอายุ 6 เดือน - 5 ปี และยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กแก่เด็กวัยเรียน อายุ 6 - 12 ปี และหญิงวัยเจริญพันธุ์ นอกจากนั้นยังแนะนำให้ตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจาง เมื่อเด็กอายุ 6 - 12 เดือน 3-6 ปี และคัดกรองเพิ่มเติมสำหรับวัยรุ่นหญิงที่เริ่มมีประจำเดือน ทั้งนี้สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติได้กำหนดเป็นสิทธิประโยชน์สำหรับกลุ่มวัยเด็กและเยาวชนและหญิงวัยเจริญพันธ์ ดังนั้นการที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดทำโครงการป้องกันและแก้ไขโรคโลหิตจางที่เกิดจากธาตุเหล็กในเด็ก (จ่ายเพิ่มเติม) จะช่วยกระตุ้นการเข้าถึงบริการป้องกันโลหิตจางของเด็กปฐมวัยและเด็กโตให้ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

วัตถุประสงค์โครงการ

1. 1. เพื่อให้นักเรียนระดับ ปวช-ปวส ได้รับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก (Ferrofolic) ป้องกันภาวะโลหิตจาง 2. เพื่อให้นักเรียนหญิง ระดัย ปวช-ปวส ได้รับการตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (ตรวจ CBC) หาภาวะโลหิตจาง และได้รับการรักษาทันทีจนหาย

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. นักเรียนกลุ่มเป้าหมายมีความรู้และนำไปปฏิบัติในเรื่องภาวะโลหิตจาง แหล่งอาหารของธาตุเหล็ก การกินยา
2. นักเรียนกลุ่มเป้าหมายได้รับการเจาะเลือดตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (ตรวจ CBC) เพื่อค้นหาภาวะโลหิตจาง
3. นักเรียนกลุ่มเป้าหมายได้รับยาเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก (Ferrofolic) คนละ 52 เม็ด/ปีการศึกษาจามชุดสิทธิประโยชน์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์
4. นักเรียที่มีภาวะโลหิตจาง ได้รับการรักษา
5. นักเรียนได้รับการตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจางและยาเสริมธาตุเหล็กเพื่อพัฒนาการที่ดีเหมาะสมตามวัย

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น