โครงการตรวจคัดกรองสารเคมีตกค้างในเลือดเกษตรกร
โครงการตรวจคัดกรองสารเคมีตกค้างในเลือดเกษตรกร
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการตรวจคัดกรองสารเคมีตกค้างในเลือดเกษตรกร | |
| รหัสโครงการ | 69-L1474-2-08 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | ชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านตำบลช่อง | |
| วันที่อนุมัติ | 26 มีนาคม 2569 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 | |
| งบประมาณ | 10,135.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางสาวณิชกานต์ อ่อนสง | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.ช่อง อ.นาโยง จ.ตรัง |
หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ)
ในปัจจุบันเกษตรกรนิยมใช้สารเคมีปราบศัตรูพืชแทนการใช้พืชที่เป็นสมุนไพรหรือใช้วิธีชีวภาพมากขึ้น ทำให้ผู้บริโภคเกิดความไม่มั่นใจในการเลือกบริโภคอาหารประเภทผัก และผลไม้ ซึ่งสารเคมีกำจัดศัตรูพืชส่งผลอันตรายต่อสุขภาพร่างกาย เช่น ตับ ไต ปอด สมอง ผิวหนัง ระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และตา มากน้อยขึ้นอยู่กับการรับสารเคมีเข้าสู่ร่างกายทางใด และปริมาณ ในเขตรับผิดชอบในพื้นที่ตำบลช่องเป็นพื้นที่ที่ประชากรมีอาชีพเป็นเกษตรกร ร้อยละ 48.59 ซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ใช้สารเคมีปราบศัตรูพืช จากการสอบถามข้อมูลการบริโภคผักผลไม้ของประชาชนในพื้นที่ พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่นิยมซื้อผักที่แม่ค้านำมาขายที่ตลาดมากกว่าการปลูกผักกินเอง แต่มีประชาชนส่วนหนึ่งในพื้นที่ปลูกผักกินเอง และจากการสอบถามผู้ปลูกผักก็ยังพบการใช้สารเคมีปราบศัตรูพืชอยู่ อีกทั้งในบางกลุ่มไม่ได้ประกอบอาชีพเกษตรกร แต่พบผลการตรวจปริมาณสารเคมีตกค้างในเลือดยังอยู่ในระดับเสี่ยง ซึ่งมีสาเหตุจากพฤติกรรมการล้างผักที่ไม่ถูกวิธี
ในปีงบประมาณ 2568 ดำเนินการคัดกรองสารเคมีในเลือดในกลุ่มเกษตรกร จำนวน 70 คน พบว่า ส่วนใหญ่เกษตรกรมีผลการตรวจคัดกรองสารเคมมีในเลือดอยู่ในระดับมีความเสี่ยง จำนวน 22 คน คิดเป็นร้อยละ 31.43 รองลงมา คือ ระดับมีความเสี่ยง จำนวน 21 คน คิดเป็นร้อยละ 30 ระดับปลอดภัย จำนวน 14 คน คิดเป็นร้อยละ 20 และระดับปกติ จำนวน 13 คน คิดเป็นร้อยละ 18.57 ตามลำดับ ซึ่งเกษตรกรที่ตรวจพบสารเคมีตกค้างในเลือดรอยู่ในระดับมีความเสี่ยง และไม่ปลอดภัยได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเรื่องการใช้สารเคมีในการเกษตร การบริโภคผักและผลไม้ และติดตามผลหลังจากเข้าร่วมโครงการ
1 เดือน ทั้งหมด 21 คน พบว่า ผลการตรวจคัดกรองสารเคมมีในเลือดเกษตรกรอยู่ในระดับปลอดภัย จำนวน 12 คน คิดเป็นร้อยละ 57.14 รองลงมา คือ ระดับมีความเสี่ยง จำนวน 7 คน คิดเป็นร้อยละ 33.33 และระดับปกติ จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 9.53 ตามลำดับ
ดังนั้นชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านตำบลช่อง เล็งเห็นถึงความสำคัญดังกล่าว และตระหนักถึงภาวะสุขภาพของประชาชนในกลุ่มดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการ “ตรวจคัดกรองสารเคมีตกค้างในเลือดเกษตรกร” ขึ้น เพื่อให้เกษตรกรกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่ที่รับผิดชอบได้รับการตรวจคัดกรองอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อทำการเฝ้าระวังและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อไปที่ดี ส่งผลให้อัตราป่วยด้วยโรคติดต่อและภัยสุขภาพในชุมชนลดลง ตลอดทั้งประชาชนมีสุขภาพดีถ้วนหน้าอย่างยั่งยืนต่อไป
ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1. เพื่อจะได้นำข้อมูลมาใช้ในการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์การเฝ้าระวังและควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพของเกษตรกร 2. เกษตรกรมีความรู้ในการปลูกพืชปลอดสารพิษ และวิธีการใช้สารเคมีที่ถูกต้อง