กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันโรคมะเร็งเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งในประเทศไทย และมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้น โรคมะเร็ง      ที่พบมาก ที่สุดในประเทศไทย คือ โรคมะเร็งตับ รองลงมาคือมะเร็งปอด มะเร็งลำไส้และไส้ตรง        มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม ตามลำดับ ในประเทศไทยกระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายให้ประชาชน    และกลุ่มเสี่ยงได้รับการตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาผู้ติดเชื้ออย่างต่อเนื่อง โดยมีเป้าหมายคัดกรองให้ได้ 42 ล้านคนภายในปี 2573 และได้มีการคัดกรองได้เกินเป้าหมาย 1.8 ล้านคนแล้ว ในส่วนโรคมะเร็งปากมดลูก      เป็นโรคที่พบเป็นอันดับหนึ่งในสตรีไทย มีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณปีละ 8,000 รายและเฉลี่ยการเสียชีวิตต่อปี จำนวน 4,500 ราย พบมากที่สุดอายุระหว่างอายุ 45-50 ปี ระยะที่พบส่วนใหญ่อยู่ในระยะลุกลาม การรักษาจึงเป็นไปได้ยากต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง การป้องกัน และควบคุมโรคมะเร็งปากมดลูกต้องมีการค้นหาโดยการตรวจหา เซลล์มะเร็งตั้งแต่อยู่ในระยะเริ่มแรก และในระยะก่อนเป็นมะเร็ง ซึ่งสามารถรักษาให้หายได้ และเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการรักษาในระยะลุกลามและจากการศึกษาขององค์การอนามัยโลก    ได้พบว่าการคัดกรองด้วยการทำ pap smear ในสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30-60 ปี ทำให้ช่วยลดอัตราการเกิดและอัตราการตายจากโรคมะเร็งปากมดลูกได้ แต่ปัจจุบันมีการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในปัจจุบันโดยวิธีHPV DNA test self-sampling โดยผู้รับการตรวจสามารถเก็บสิ่งส่งตรวจได้ด้วยตนเองที่บ้านโดยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเป็นหน่วยบริการที่อำนวยความสะดวก โดยมีอสม.เป็นผู้ช่วยในการดำเนินงาน มีความเป็นส่วนตัว และไม่ต้องไปโรงพยาบาล ทำให้เพิ่มโอกาสการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก โดยเฉพาะในกลุ่มที่ไม่สะดวก มารับการตรวจภายในจากบุคลากรทางการแพทย์ ในส่วนของโรคมะเร็งลำไส้ และไส้ตรงเป็นโรคมะเร็งที่พบเป็นอันดับสามในเพศชาย และเป็นอันดับสี่ในเพศหญิง ในปี พ.ศ. 2554 พบผู้ป่วยใหม่ปีละประมาณ 15,000 ราย โดยในแต่ละปีจะมีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งลำไส้ ใหญ่และไส้ตรงประมาณ 5,476 รายโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงเป็นโรคมะเร็งที่สามารถทำการตรวจหาได้ ตั้งแต่อยู่ในระยะเริ่มแรก ซึ่งสามารถทำการรักษาให้หายได้และเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการรักษามะเร็งในระยะ ลุกลาม นอกจากนี้ยังสามารถตรวจพบในระยะที่ยังไม่เป็นมะเร็งคือ Adenomas ซึ่งเมื่อทำการรักษาโดยการ ตัดทิ้งแล้วสามารถป้องกันการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ สถาบันมะเร็งแห่งชาติจึงเสนอโครงการตรวจคัดกรอง มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงให้กับประชาชนที่มีอายุ 50-70 ปีขึ้นไป โดยการตรวจเม็ดเลือดแดงแฝงในอุจจาระ ด้วยวิธีFecal Immunochemical Tast (FIT) ซึ่งเป็นวิธีที่นิยมใช้กันในปัจจุบันเนื่องจากขั้นตอนในการเตรียม ตัวไม่ยุ่งยากซับซ้อน และสามารถทำการตรวจคัดกรองได้ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เนื่องจากโรคมะเร็งเป็นโรคที่เป็นแล้วจะทำให้เกิดอาการป่วยและเสียชีวิตก่อนวัยอันสมควร ซึ่งผู้ป่วยได้รับการรักษาพยาบาล ส่วนใหญ่มักจะได้รับการรักษาเมื่ออยู่ในระยะที่เป็นมากแล้ว ทำให้ผลการรักษาไม่ได้ผลดีเท่าที่ควรแต่ในขณะเดียวกันโรคมะเร็งเป็นโรคหนึ่งที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ถ้าหากได้รับการตรวจวินิจฉัยและมาพบแพทย์ตั้งแต่ในระยะเริ่มแรก ปัจจุบันสตรีและบุรุษจำนวนไม่น้อยที่ยังขาดความรู้ในเรื่องโรคมะเร็ง จากการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีอายุ 30-60 ปี ในพื้นที่ตำบลปริก ปีงบประมาณ 2568      สตรีอายุ 30-60 ปี จำนวนทั้งหมด 364 ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกโดยวิธี HPV DNA test self-sampling จำนวนที่ได้รับการคัดกรอง 118 ราย คิดเป็นร้อยละ 32.05 และสตรีอายุ 30-70 ปี  จำนวน 1,456 คน ได้รับการตรวจคัดกรองเต้านมด้วยเจ้าหน้าที่ และด้วยตนเอง จำนวน 461 คน          คิดเป็นร้อยละ 100 ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร้งลำไส้และไส้ตรง โดยวิธี Fit test จำนวน 187              คิดเป็นร้อยละ 98.95 และจำนวนทั้งหมด 1,707 ราย ได้รับการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบ บี ซี  จำนวน 223 คิดเป็นร้อยละ 13.06 โรงพยาบาลสงเสริมสุขภาพตำบลหัวถนน ได้ให้ความสำคัญ        ในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคแก่ประชาชน ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตแก่ประชาชน และการลดภาระค่าใช้จ่ายที่ต้องดูแลรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็ง จึงได้จัดทำโครงการการคัดกรองมะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้และไวรัสตับอักเสบ บี ซี ประจำปีงบประมาณ 2569 เพื่อตอบสนองตามนโยบายหลักประกันสุขภาพส่งเสริมสุขภาพอนามัยในกลุ่มสตรีและประชาชน ให้สามารถดูแลลสุขภาพตนเองได้อย่างต่อเนื่อง