กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

พื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลควนเสม็ด มีประชากรทั้งหมด 2,550 คน (ข้อมูล ณ. 1 กค 2568) ซึ่งประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพในภาคเกษตรกรรม โดยมีพื้นที่ที่ใช้ในการเกษตรมากถึง ร้อยละ ๘๐ ของพื้นที่ทั้งหมด ประกอบด้วยพื้นที่ทำสวนยางพารา ทำสวนผลไม้ และสวนผัก การทำเกษตรของประชาชนในพื้นที่ยังมีการพึ่งพาสารเคมีในการกำจัดแมลง มีทั้งกลุ่มออร์กาโนคลอไรน์ , กลุ่มออร์กาโนฟอสเฟต, กลุ่มคาร์บาเมต และกลุ่มสารสังเคราะห์ไพรีทอยด์ และสารป้องกันและกำจัดวัชพืช ในการทำการเกษตร ซึ่งผลกระทบของสารเคมีต่าง ๆ เหล่านี้เป็นอันตรายต่อสุขภาพมีพิษทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง ตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนรุนแรงถึงแก่ชีวิตขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้นความเป็นพิษและปริมาณที่ได้รับสารเคมีกำจัดศัตรูพืช หากเกษตรกรไม่มีความรู้ ความเข้าใจ ในการใช้สารเคมีต่าง ๆ เหล่านี้ เช่น พฤติกรรมการทำงานของเกษตรกรที่ไม่ถูกต้อง การสัมผัสสารเคมีโดยไม่ใส่ผ้าปิดจมูก , ไม่สวมถุงมือ , ใส่เสื้อผ้าที่ไม่ปกปิด และไม่สวมรองเท้าบู๊ท เป็นต้น นอกจากนี้เกษตรกรสามารถสัมผัสสารเคมี โดยการรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เช่น การสูดหรือดมสารเคมีเข้าไปและถังภาชนะบรรจุสารเคมีที่รั่วซึมฉีดพ่นสวนทิศทางลมทำให้เสื้อผ้าเปียกชุ่มสารเคมี เป็นต้น เกษตรกรที่สัมผัสสารเคมีอาจส่งผลต่อสุขภาพทำลายอวัยวะภายในร่างกาย เช่น ตับ ไต ปอด สมอง ผิวหนัง ระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และตาซึ่งก็ขึ้นอยู่กับว่า เราจะรับสารเคมีเข้าสู่ร่างกายทางใด และปริมาณมากน้อยเท่าใด ส่วนใหญ่แล้วการที่อวัยวะภายในร่างกายได้สะสมสารเคมีไว้จนถึงขีดที่ร่างกายไม่อาจทนได้จึงแสดงอาการต่าง ๆ ขึ้นมาเช่น โรคมะเร็ง โรคต่อมไร้ท่อ, โรคเลือด และระบบภูมิคุ้มกันเป็นต้น สารเคมีต่าง ๆ เหล่านี้ยังส่งผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ทำให้ระบบนิเวศจะเปราะบางลงไม่สามารถรักษาสมดุลทางธรรมชาติ การระบาดของศัตรูพืชนับวันจะรุนแรงและถี่ขึ้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลควนเสม็ด ซึ่งเป็นหน่วยบริการปฐมภูมิ ตระหนักถึงความจำเป็นในการจัดกิจกรรมเพื่อดูแลสุขภาพเกษตรกรในชุมชน ประกอบด้วย การสำรวจข้อมูลเบื้องต้น การสัมภาษณ์ด้วยแบบประเมินความเสี่ยง การเจาะเลือดตรวจคัดกรองเพื่อสืบค้นความผิดปกติในระยะเริ่มแรกป้องกันและลดความสูญเสียจากผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ถ่ายทอดความรู้แก่เกษตรกรเกี่ยวกับอันตรายจากการใช้สารจำกัดศัตรูพืช วิธีป้องกันโรคและการดูแลสุขภาพเบื้องต้นด้วยตัวเอง การวินิจฉัยและการรักษาเบื้องต้น การส่งต่อเพื่อการพบแพทย์เฉพาะทาง และการแนะนำการใช้สมุนไพรลดล้างพิษ ตลอดจนจัดกิจกรรมการให้คำปรึกษากับเกษตรกรเพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพต่อไป