กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการดูแลหญิงตั้งครรภ์ด้วยการแพทย์แผนไทยที่โดดเด่นและเป็นรูปธรรมที่สุดในปัจจุบัน คือ "โครงการมหัศจรรย์ 1,000 วันแรกของชีวิต" ซึ่งมีการบูรณาการศาสตร์แผนไทยเข้าไปดูแลคุณแม่ตั้งแต่วันแรกที่รู้ว่าตั้งครรภ์ จนถึงหลังคลอด สำหรับหญิงหลังการคลอดบุตร ร่างกายของคุณแม่จะเกิดความเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านสรีระและระบบภายใน ตามทฤษฎีการแพทย์แผนไทยเชื่อว่าร่างกายจะสูญเสีย "ธาตุไฟ" (ไฟที่ช่วยให้ร่างกายอบอุ่นและช่วยระบบเผาผลาญ) ส่งผลให้ธาตุทั้ง 4 (ดิน น้ำ ลม ไฟ) เสียสมดุลไป ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหา อาการสะบัดร้อนสะบัดหนาว ความอ่อนล้า ภาวะมดลูกเข้าอู่ช้า ซึ่งการดูแลสุขภาพการแพทย์แผนไทยมีกระบวนการดูแลที่เรียกว่า "การอยู่ไฟ" หรือการฟื้นฟูหลังคลอด ซึ่งเป็นศาสตร์ที่สืบทอดกันมาเพื่อปรับสมดุลธาตุโดยเฉพาะ โดยมีกรรมวิธีหลักๆ เช่น การทับหม้อเกลือ การนวดประคบสมุนไพร การอบสมุนไพร การดื่มน้ำสมุนไพรรสร้อน การส่งเสริมให้คุณแม่หลังคลอดเข้าถึงบริการแพทย์แผนไทย ไม่เพียงแต่ช่วยฟื้นฟูสุขภาพกายให้กลับมาแข็งแรงโดยเร็ว แต่ยังช่วยในเรื่องของสุขภาพจิต ความสัมพันธ์ในครอบครัว การลดค่าใช้จ่ายค่ายาต่างๆ ดังนั้นแพทย์แผนไทย ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดแบบองค์รวม จึงได้จัดทำโครงการอุ่นไอรัก พักกายหลังคลอด ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ขึ้น เพื่อสืบสานภูมิปัญญาไทย และยกระดับการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดให้มีความสมบูรณ์ทั้งกายและใจ ส่งเสริมให้เกิดการฟื้นตัวที่รวดเร็วและยั่งยืนตามวิถีธรรมชาติ