กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ในปัจจุบัน ปัญหาสุขภาพจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น การพึ่งพายาแผนปัจจุบันเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ การกลับมาให้ความสำคัญกับพืชสมุนไพรท้องถิ่น ซึ่งเป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมและมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ สมุนไพรเป็นผลผลิตจากธรรมชาติที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์เพื่อการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตั้งแต่โบราณ สามารถรักษาโรคบางชนิดได้โดยไม่ต้องใช้ยาแผนปัจจุบัน ซึ่งยาแผนปัจจุบันบางชนิดมีราคาแพงต้องเสียค่าใช้จ่ายสูง และอาจหาซื้อได้ยาก แตกต่างจากสมุนไพรพื้นบ้านที่สามารถหาได้ง่ายในท้องถิ่นเพราะส่วนใหญ่ได้จากพืชซึ่งมีอยู่ทั่วไป ใช้เป็นยาบำรุงรักษาให้ร่างกายมีสุขภาพแข็งแรง ใช้เป็นยาฆ่าแมลงในสวนผัก ใช้ปรุงแต่ง กลิ่น สี รส ของอาหาร การส่งเสริมให้เยาวชนในแต่ละท้องถิ่นรู้จักสรรพคุณของพืชสมุนไพรและสามารถนำพืชสมุนไพรพื้นบ้านในท้องถิ่นของตนมาใช้ให้เกิดประโยชน์ตามแบบแผนโบราณทำให้เห็นคุณค่าและกลับมาดำเนินชีวิตใกล้ชิดธรรมชาติยิ่งขึ้น เกิดความภูมิใจในมรดกทางปัญญา เป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาชาวบ้าน ในปัจจุบันเยาวชนรุ่นใหม่ยังรู้จักการนำสมุนไพรพื้นบ้านมาใช้ประโยชน์น้อยมาก เนื่องจากใช้วิธีรักษาโรคกับแพทย์แผนใหม่มานานจึงไม่เคยชินกับวิธีการรักษาโรคโดยใช้วิชาแพทย์แผนโบราณ ทั้ง ๆ ที่สมุนไพรเหล่านั้นอยู่ใกล้ ๆ ตัวเรา และในปัจจุบันได้เป็นที่ยอมรับแล้วว่า ผลที่ได้จากการสกัดสมุนไพรนั้นให้คุณประโยชน์ดีกว่ายาที่ได้จากการสังเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ และที่สำคัญประเทศไทยเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ มีพืชต่าง ๆ ที่ใช้เป็นสมุนไพรได้อย่างมากมาย โรงเรียนส่งเสริมศาสนา ตระหนักถึงความสำคัญของสมุนไพรพื้นบ้าน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการรักษาสุขภาพ อย่างปลอดภัยโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในราคาสูง โครงการ "Herbs for Health: ยุวเกษตรกรสมุนไพร ใส่ใจสุขภาพ" นี้ เล็งเห็นถึงศักยภาพของเยาวชนในการเป็น "ยุวเกษตรกรสมุนไพร" โดยมุ่งเน้นการให้ความรู้เชิงปฏิบัติการแก่นักเรียนและคณะครู ให้สามารถปลูกสมุนไพรปลอดสารพิษเพื่อบริโภคเองและแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพได้ การดำเนินการนี้ไม่เพียงแต่จะช่วยส่งเสริมสุขภาพที่ดี ให้แก่คนในโรงเรียน แต่ยังเป็นการสร้างทักษะอาชีพ และการอนุรักษ์ ความหลากหลายทางชีวภาพของสมุนไพรท้องถิ่นอย่างยั่งยืนอีกด้วย

1. ข้อที่ 1 เพื่อให้นักเรียนและคณะครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับคุณค่าทางโภชนาการ และสรรพคุณทางยาของสมุนไพรท้องถิ่น ข้อที่ 2 เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีทักษะในการเพาะปลูก ดูแล และแปรรูป พืชสมุนไพรตามหลักการเกษตรที่ดี(GAP) และภูมิปัญญาพื้นบ้าน ข้อที่ 3 เพื่อสร้างแหล่งเรียนรู้และแปลงสาธิตสมุนไพรในโรงเรียนให้เป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้และสุขภาพ ข้อที่ 4 เพื่อให้นักเรียน คณะครู และบุคลากรทางการศึกษารู้จักนำสรรพคุณของสมุนไพรต่าง ๆ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นไปใช้ในชีวิตประจำวัน ข้อที่ 5 เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนและคณะครูนำสมุนไพรไปใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อดูแลสุขภาพเบื้องต้น และสร้างทางเลือกในการสร้างรายได้เสริม ข้อที่ 6 เพื่อเผยแพร่คุณประโยชน์และภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรพื้นบ้านสู่สาธารณะ

1. สร้างองค์ความรู้และทักษะ 1.1 จัดอบรม “สมุนไพรพื้นฐานเพื่อสุขภาพ” โดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ (แพทย์แผนไทย) 1.2 จัด workshop การปลูก การดูแล สรรพคุณ และการแปรรูปสมุนไพรท้องถิ่น
   
2. ลงมือปฏิบัติ : แปลงสาธิตสมุนไพร 2.1 คัดเลือกพื้นที่และเตรียมดินเพื่อจัดทำ “สวนสมุนไพรเพื่อสุขภาพ” ในโรงเรียน
   2.2 นักเรียนร่วมกันปลูกและดูแลสมุนไพรที่เลือก (เช่น ตะไคร้ ขิง ข่า ฟ้าทะลายโจร ว่านหาวจระเข้) (จำนวนอย่างน้อย 30 ชนิด) 2.3 จัดทำป้ายชื่อสมุนไพรพร้อมระบุสรรพคุณและชื่อทางวิทยาศาสตร์

1. นักเรียนและครู อย่างน้อยร้อยละ 80 มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพเบื้องต้นได้
2. โรงเรียนมีแปลงสาธิตสมุนไพร และใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ได้อย่างเป็นรูปธรรม
3. นักเรียนมีทักษะในการผลิตและแปรรูปผลิตภัณฑ์สมุนไพร และสามารถนำไปต่อยอดเป็นอาชีพเสริมได้ในอนาคต
4. โรงเรียนเป็นแหล่งรวบรวมพรรณพืชสมุนไพรพื้นบ้านของไทยและการเก็บรักษา เพื่อประโยชน์ทางการศึกษาและเผยแพร่สู่ภายนอก