กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

วัณโรค (Tuberculosis: TB) เป็นโรคติดต่อที่เป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขระดับโลก สำหรับประเทศไทย มีการคาดประมาณผู้ป่วยวัณโรคจำนวน 111,000 คน ซึ่งพบผู้ป่วยวัณโรคเสียชีวิต จำนวน 14,000 ราย ผู้ป่วยวัณโรคดื้อยา (Drug resistance TB: DR-TB) จำนวน 2,700 ราย (กองวัณโรค, 2567) วัณโรคถือเป็นแหล่งแพร่กระจายเชื้อที่สําคัญและเป็นโรคติดต่ออันตราย หากเกิดความล่าช้าในการรักษาจะส่งผลให้เกิดการแพร่กระจายเชื้อและการควบคุมวัณโรคไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร
โรงพยาบาลยี่งอเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา เป็นโรงพยาบาลชุมชนที่ดูแลประชาชนในอำเภอยี่งอจำนวน 40,789 คน (HDC นราธิวาส, 2568) จากข้อมูลย้อนหลัง 3 ปี 2566 -2568 พบจำนวนผู้ป่วย  วัณโรคปอดรายใหม่ 63,45 และ 38 คนตามลำดับ อัตราการรักษาสำเร็จร้อยละ 90.48 , 88.88 และ 55.56 ตามลำดับ จากข้อมูลแสดงถึงในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ผลสําเร็จการรักษาผู้ป่วยวัณโรคปอดยังต่ำกว่าเป้าหมาย เนื่องจากมีปัจจัยที่มีผลต่อผลสําเร็จการรักษาวัณโรคปอดได้แก่ การเสียชีวิตในระหว่างการรักษา ซึ่งสาเหตุหนึ่งมาจากการค้นหาและคัดกรองได้น้อย และมักพบในผู้สูงอายุที่มีโรคร่วมเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคเรื้อรังอื่นๆ เช่น โรคไต เมื่อตรวจพบว่าาเป็นวัณโรคปอดทําให้มีอาการทรุดลง ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนหลายอย่างรวมถึงผลข้างเคียงจากการเริ่มรับประทานยา จึงทําให้ผู้ป่วยเสียชีวิตในที่สุด ดังนั้นการค้นหาผู้ป่วยวัณโรคในกลุ่มเสี่ยงจึงมีความสำคัญและจำเป็นในการลดการแพร่กระจายเชื้อโรค โดยเฉพาะผู้สัมผัสร่วมบ้านและผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงโดยเฉพาะ 1) ผู้ที่เป็นโรคเบาหวานอายุ 65 ปีขึ้นไป และผู้ป่วยเบาหวานที่มีค่า  น้ำตาลเกาะเม็ดเลือด (HbA1C) >7 ๒) ผู้ที่อายุ ≥ 65 ปีที่มีโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง/สูบบุหรี่หรือใบจาก ๓) ผู้ป่วยโรคไต 4) ผู้ใช้สารเสพติด เนื่องจากหากสามารถนำผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาได้เร็วและได้รับการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่องจากเจ้าหน้าที่ จะทำให้เกิดผลสำเร็จในการรักษาและลดปัญหาการดื้อยาวัณโรค หน่วยบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวม โรงพยาบาลยี่งอเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา จึงจัดทำโครงการคัดกรองวัณโรคเชิงรุกด้วยการเอกซเรย์ทรวงอกในกลุ่มเสี่ยง ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒56๙ เพื่อทำให้ผู้ที่มีอาการสงสัยวัณโรคได้เข้ารับการตรวจวินิจฉัยและรักษาในระยะเริ่มแรก ซึ่งเป็นการตัดวงจรการแพร่กระจายและลดอัตราการเสียชีวิตจากการป่วยด้วยวัณโรค