กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันการใช้สารเคมีทางการเกษตร เช่น สารกำจัดศัตรูพืช ยังคงเป็นวิธีการหลักในการเพิ่มผลผลิตของเกษตรกรในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม การใช้สารเคมีดังกล่าวส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเกษตรกรและผู้บริโภค รวมถึงก่อให้เกิดปัญหาการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม จากการศึกษาพบว่า สารเคมีกำจัดศัตรูพืช โดยเฉพาะในกลุ่มออร์กาโนฟอสเฟตและคาร์บาเมต มีผลกระทบต่อระบบประสาทของมนุษย์ โดยยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการส่งสัญญาณประสาท (จิตรติศักดิ์ มะลาศรี และคณะ, 2564) นอกจากนี้ ยังพบการตกค้างของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในผักพื้นบ้าน โดยบางส่วนมีปริมาณเกินเกณฑ์ความปลอดภัย ซึ่งสะท้อนถึงความเสี่ยงต่อสุขภาพของผู้บริโภค (จิตรติศักดิ์ มะลาศรี และคณะ, 2564) ในบริบทของพื้นที่จังหวัดนราธิวาส พบว่า มีการปนเปื้อนของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในวัตถุดิบทางการเกษตรถึงร้อยละ 28.8 และเกษตรกรยังคงมีการใช้สารเคมีในการผลิตพืชผลทางการเกษตรอย่างต่อเนื่อง (ประจักษ์ เทพคุณ, 2564) แม้ว่าเกษตรกรส่วนใหญ่จะมีความรู้เกี่ยวกับการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในระดับมาก (ร้อยละ 77.00) แต่ยังคงมีพฤติกรรมการใช้ที่ไม่เหมาะสม และมีความต้องการได้รับการส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับความเป็นพิษ วิธีการใช้สารเคมีที่ถูกต้อง รวมถึงการใช้สารชีวภาพทดแทน (ประจักษ์ เทพคุณ, 2564) ในด้านผู้บริโภค พบว่าประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ให้ความสำคัญกับการบริโภคอาหารปลอดภัย โดยมีประชาชนถึงร้อยละ 68.93 ที่ยังคงเลือกซื้อผักปลอดสารพิษ แม้ว่าจะมีราคาสูงกว่าผักทั่วไป (วิไลวัลย์ แก้วตาทิพย์ และคณะ, 2566) ซึ่งสะท้อนถึงความต้องการด้านอาหารปลอดภัยที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากข้อมูลดังกล่าว แสดงให้เห็นว่าปัญหาการใช้สารเคมีทางการเกษตรยังคงเป็นประเด็นสำคัญทั้งในระดับพื้นที่และระดับชุมชน ขณะเดียวกันความต้องการบริโภคอาหารปลอดภัยก็เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายด้าน อาหารปลอดภัย (Food Safety) และการพัฒนา ตำบลสุขภาวะ ที่มุ่งเน้นการลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพเชิงป้องกัน และสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพของประชาชน ดังนั้น การส่งเสริมให้เกษตรกรและประชาชนในพื้นที่ตำบลจอเบาะ อำเภอยี่งอ จังหวัดนราธิวาส ปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตสู่เกษตรธรรมชาติ ลด ละ เลิก การใช้สารเคมี และพัฒนาการผลิตอาหารปลอดภัย ผ่านกระบวนการอบรมเชิงปฏิบัติการ จึงเป็นแนวทางสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติในระดับชุมชน อันจะช่วยลดความเสี่ยงด้านสุขภาพ เสริมสร้างความมั่นคงทางอาหาร และนำไปสู่การเป็น “ตำบลสุขภาวะอย่างยั่งยืน”