โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้
กำหนดการอบรม
โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้ ประจำปีงบประมาณ 2569
(กลุ่มอาสาสายธารทิพย์สู่ชุมชน)
เวลา กิจกรรม
08.00 น. - 08.30 น. ลงทะเบียนผู้เข้าร่วมอบรม
08.30 น. – 09.00 น. พิธีเปิดโครงการ และชี้แจงวัตถุประสงค์โดยกลุ่มสายธารทิพย์สู่ชุมชน
09.00 น. – 10.30 น. บรรยายหัวข้อ: "รู้จักข้อเข่าเสื่อม ภัยเงียบของการเคลื่อนไหว และการปรับพฤติกรรมลดปวด"
- สาเหตุ ปัจจัยเสี่ยง และพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ที่ทำลายข้อเข่า
- หลักโภชนาการในการควบคุมน้ำหนักเพื่อรักษาข้อเข่า
โดย วิทยากร (พยาบาลวิชาชีพ หรือ นักวิชาการสาธารณสุข)
10.30 น. – 10.45 น. พักรับประทานอาหารว่างและเครื่องดื่ม
10.45 น. – 12.00 น. สาธิตและฝึกปฏิบัติ ภาคเช้า: "เทคนิคการจัดท่าทางในการดำเนินชีวิตและการยืดเหยียดกล้ามเนื้อ"
- การปรับท่าลุก นั่ง เดิน นอน และการขึ้น-ลงบันไดที่เซฟข้อเข่า
- การอบอุ่นร่างกายและการยืดเหยียดกล้ามเนื้อต้นขาเบื้องต้น
12.00 น. – 13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน
13.00 น. – 14.30 น. ภาคปฏิบัติเชิงปฏิบัติการ (Workshop กลุ่มย่อย): "บริหารเข่า ขยับกายสบายข้อ"
- แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติท่าบริหารเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อเข่า (Quadriceps Exercise) เช่น ท่าเหยียดขาเกร็งหน้าขาขณะนั่งบนเก้าอี้
- การใช้ ยางยืดแรงต้าน/ยางยืดสบายเข่า เป็นอุปกรณ์ช่วยเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อ
โดย วิทยากร (นักกายภาพบำบัด) และทีมคณะทำงานดูแลอย่างใกล้ชิด
14.30 น. – 14.45 น. พักรับประทานอาหารว่างและเครื่องดื่ม
14.45 น. – 15.45 น. กิจกรรมออกแบบแผนการดูแลเข่าที่บ้านและการเฝ้าระวัง
- การบันทึกตารางการบริหารเข่าประจำวัน (สมุดบันทึกรักเข่า)
- คำแนะนำในการปฏิบัติตนและข้อห้ามเมื่อมีอาการปวดเฉียบพลัน
15.45 น. – 16.30 น. สรุปบทเรียนและประเมินผล
ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง ( Output) 1.จำนวนผู้เข้าร่วมการอบรม: จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้เรื่องการดูแลและฟื้นฟูภาวะข้อเข่าเสื่อม โดยมีผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยงในชุมชนเข้าร่วมเรียนรู้ครบถ้วนจำนวน 60 คน (คิดเป็นร้อยละ 100 ของเป้าหมายโครงการ) 2.ผู้เข้าร่วมโครงการทุกคนได้รับการประเมินคัดกรองสัญญาณชีพ บันทึกดัชนีมวลกาย (BMI) และผ่านการทำแบบประเมินระดับความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อม (Oxford Knee Score) ทั้งก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการครบ 100% 3.ผู้เข้าร่วมโครงการทุกคนได้รับการฝึกทักษะท่าบริหารกล้ามเนื้อรอบเข่า (Quadriceps) ร่วมกับนักกายภาพบำบัด/แพทย์แผนไทย และได้รับแจกคู่มือ "บริหารเข่าดี ชีวีมีสุข" พร้อมชุดเวชภัณฑ์สมุนไพรพอกเข่าจำนวน จำนวน 60 ชุด ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง (Outcome) 1.อาการปวดเข่าลดลงและการเคลื่อนไหวดีขึ้น: จากการประเมินด้วยแบบสอบถาม Oxford Knee Score หลังสิ้นสุดโครงการ พบว่าผู้สูงอายุร้อยละ [ใส่ตัวเลข เช่น 80] มีคะแนนอาการปวดเข่าที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด โครงสร้างกล้ามเนื้อต้นขามีความแข็งแรงขึ้น สามารถลุกขึ้นยืน เดิน หรือก้าวขึ้นบันไดได้สะดวกและมั่นคงมากขึ้น 2.เกิดพฤติกรรมการบริหารเข่าที่ถูกต้องและต่อเนื่อง: ผู้เข้าร่วมโครงการมากกว่าร้อยละ 85 เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน โดยลดพฤติกรรมเสี่ยงทำลายข้อเข่า (เช่น นั่งยองๆ นั่งพับเพียบ) และหันมาทำท่าเหยียดเข่าบริหารกล้ามเนื้อต้นขาที่บ้านอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกวันอย่างน้อย 3-5 วันต่อสัปดาห์ 3.การควบคุมน้ำหนักตัวลดแรงกดทับ: กลุ่มเป้าหมายที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์มีความรู้ในการควบคุมอาหารตามหลักโภชนาการ ส่งผลให้น้ำหนักตัวและค่า BMI มีแนวโน้มลดลงในทิศทางที่ดี ช่วยลดแรงกดทับสะสมบนผิวกระดูกข้อเข่าโดยตรง 4.สุขภาวะจิตใจและคุณภาพชีวิตดีขึ้น: ผู้สูงอายุสามารถกลับมาดำเนินกิจวัตรประจำวันและเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมในชุมชนได้มากขึ้น ส่งผลให้มีสุขภาพจิตที่ดี มีความสุข ร่าเริงแจ่มใส และลดความวิตกกังวลต่อภาวะทุพพลภาพหรือการต้องเข้ารับการผ่าตัด 5.ความพึงพอใจต่อโครงการ: ผู้เข้าร่วมโครงการมีความพึงพอใจต่อเนื้อหาหลักสูตรการบริหารเข่า ความเอาใจใส่ของ อสม. พี่เลี้ยง และประโยชน์ของกิจกรรมในระดับดีเยี่ยม (ไม่น้อยกว่าร้อยละ 85 ขึ้นไป)
ประกอบด้วย
กลุ่มผู้สูงอายุ
กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง
