โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้
โครงการ
" โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้ "
ต.คลองแห อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางพรทิพย์ พละสินธุ์ ประธานกลุ่มอาสาสายธารทิพย์ สู่ชุมชน
ตุลาคม 2569
ที่อยู่ ต.คลองแห อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ L7255-2569-28 เลขที่ข้อตกลง 33/2569
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2569 ถึง 31 ตุลาคม 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้ จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.คลองแห อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลเมืองคลองแห ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้ " ดำเนินการในพื้นที่ ต.คลองแห อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา รหัสโครงการ L7255-2569-28 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 สิงหาคม 2569 - 31 ตุลาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 44,070.00 บาท จาก กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลเมืองคลองแห เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
การก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ในเขตเทศบาลเมืองคลองแห ส่งผลให้ปัญหาสุขภาพของผู้สูงอายุและประชาชนวัยประชากรกลุ่มเสี่ยงมีอัตราเพิ่มสูงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ปัญหาสาธารณสุขที่พบบ่อยและส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันคือ "โรคข้อเข่าเสื่อม" (Osteoarthritis of Knee) ซึ่งเกิดจากความเสื่อมสภาพของกระดูกอ่อนผิวข้อตามวัย ร่วมกับพฤติกรรมเสี่ยงในชีวิตประจำวัน เช่น ภาวะน้ำหนักตัว เกินเกณฑ์ พฤติกรรมเนือยนิ่ง ขาดการออกกำลังกายที่ถูกวิธี และการใช้งานข้อเข่าที่ไม่เหมาะสม (เช่น การนั่ง พับเพียบ นั่งยอง ๆ หรือการยกของหนัก) ปัญหาดังกล่าวส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการปวดข้อเข่า ข้อเข่าติด ขาโก่งผิดรูป เดินลำบาก จนนำไปสู่ภาวะพึ่งพิง ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ และส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตเกิดภาวะเครียด และซึมเศร้าในที่สุด การส่งเสริมสุขภาพและป้องกันภาวะทุพพลภาพเชิงรุกตามแนวทางของกองทุนหลักประกันสุขภาพระดับท้องถิ่น จำเป็นต้องเร่งสร้างความรู้และทักษะในการดูแลข้อเข่าอย่างถูกวิธีตั้งแต่วัยก่อนสูงอายุและผู้สูงอายุระยะเริ่มต้น การจัดการกิจกรรมทางกายและการออกกำลังกายบำบัดที่เหมาะสม (Knee Exercise) เช่น การบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่าเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและการยืดหยุ่น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อควบคุมน้ำหนักตัว ตลอดจนการปรับสภาพแวดล้อมในบ้านให้ปลอดภัย เป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยชะลอความเสื่อมของข้อเข่า บรรเทาอาการปวด และป้องกันไม่ให้ผู้สูงอายุกลายเป็นผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง กลุ่มอาสาสายธารทิพย์ สู่ชมชน ได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหากลุ่มโรคระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อดังกล่าว จึงได้จัดทำ “โครงการขยับกายสบายเข่า เราทำได้” ขึ้น โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นประชาชนและผู้สูงอายุในพื้นที่จำนวน ๖๐ คน เพื่อมุ่งเน้นการให้ความรู้เชิงรุก ฝึกปฏิบัติท่าบริหารข้อเข่าที่ถูกต้อง และสร้างพฤติกรรมสุขภาพใหม่ในการดูแลตนเอง เพื่อลดอัตราความเสี่ยง บรรเทาความเจ็บป่วย และส่งเสริมให้ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองคลองแหมีคุณภาพชีวิตที่ดี สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยาวนาน โดยขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนหลักประกันสุขภาพเทศบาลเมืองคลองแห
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1. เพื่อให้ประชาชนและผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ พฤติกรรมเสี่ยง และแนวทางการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อม
- 2. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถฝึกปฏิบัติท่าบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่า และการยืดเหยียดที่ถูกต้อง ปลอดภัย ไปใช้ดูแลตนเองที่บ้านได้อย่างต่อเนื่อง
- 3. เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพในการควบคุมน้ำหนักตัว (ปรับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร) เพื่อลดแรงกดทับและความเสื่อมของข้อเข่า
- 4. เพื่อบรรเทาอาการปวดข้อเข่า เพิ่มความมั่นคงในการเคลื่อนไหว และลดความเสี่ยงต่อภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้
- กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความเชิงปฏิบัติการ
- กิจกรรมที่ 2 ถอดบทเรียนแลกเปลี่ยนประสบการณ์
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 20 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 40 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ประชาชนและผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ความเข้าใจ เรื่องสาเหตุ พฤติกรรมเสี่ยง และวิธีการดูแลถนอมข้อเข่าในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง
- ผู้เข้าร่วมโครงการเกิดทักษะและสามารถปฏิบัติท่าบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่าและการยืดเหยียดที่ถูกวิธี โดยนำยางยืดแรงต้านไปใช้ประกอบการออกกำลังกายบำบัดที่บ้านตนเองได้อย่างปลอดภัย
- ผู้เข้าร่วมโครงการมีพฤติกรรมสุขภาพที่ดีขึ้น โดยเฉพาะการเลือกบริโภคอาหารเพื่อควบคุมน้ำหนักตัว ซึ่งช่วยลดแรงกดทับ ชะลอความเสื่อม และป้องกันภาวะแทรกซ้อนของโรคข้อเข่าเสื่อมในระยะยาว
- ช่วยลดระดับความรุนแรงของอาการปวดเข่า เพิ่มสมรรถภาพการเคลื่อนไหวร่างกาย (ลุก นั่ง เดิน) ให้มีความมั่นคง ยืดหยุ่น และลดอัตราความเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1. เพื่อให้ประชาชนและผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ พฤติกรรมเสี่ยง และแนวทางการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อม ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ของกลุ่มเป้าหมาย (ผู้สูงอายุ/กลุ่มเสี่ยง) เข้าร่วมกิจกรรมอบรมและฝึกปฏิบัติการบริหารข้อเข่าอย่างสม่ำเสมอตลอดระยะเวลาโครงการ |
80.00 |
|
||
| 2 | 2. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถฝึกปฏิบัติท่าบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่า และการยืดเหยียดที่ถูกต้อง ปลอดภัย ไปใช้ดูแลตนเองที่บ้านได้อย่างต่อเนื่อง ตัวชี้วัด : ร้อยละ 85 ของผู้เข้าร่วมโครงการ มีระดับความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับพยาธิสภาพของโรคข้อเข่าเสื่อม วิธีการดูแลตนเอง และท่าบริหารข้อเข่าที่ถูกต้อง (วัดจากคะแนน Post-test ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80) |
85.00 |
|
||
| 3 | 3. เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพในการควบคุมน้ำหนักตัว (ปรับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร) เพื่อลดแรงกดทับและความเสื่อมของข้อเข่า ตัวชี้วัด : ร้อยละ 85 ของผู้เข้าร่วมโครงการ มีระดับความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับพยาธิสภาพของโรคข้อเข่าเสื่อม วิธีการดูแลตนเอง และท่าบริหารข้อเข่าที่ถูกต้อง |
85.00 |
|
||
| 4 | 4. เพื่อบรรเทาอาการปวดข้อเข่า เพิ่มความมั่นคงในการเคลื่อนไหว และลดความเสี่ยงต่อภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน ตัวชี้วัด : ร้อยละ 70 ของกลุ่มเป้าหมายที่มีอาการปวดเข่าระยะเริ่มต้น มีคะแนนระดับความเจ็บปวด (Visual Analogue Scale: VAS หรือ Pain Score) ลดลง หลังจากเข้าร่วมโครงการอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 4–8 สัปดาห์ |
70.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 60 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 20 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 40 | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1. เพื่อให้ประชาชนและผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ พฤติกรรมเสี่ยง และแนวทางการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อม (2) 2. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถฝึกปฏิบัติท่าบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่า และการยืดเหยียดที่ถูกต้อง ปลอดภัย ไปใช้ดูแลตนเองที่บ้านได้อย่างต่อเนื่อง (3) 3. เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพในการควบคุมน้ำหนักตัว (ปรับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร) เพื่อลดแรงกดทับและความเสื่อมของข้อเข่า (4) 4. เพื่อบรรเทาอาการปวดข้อเข่า เพิ่มความมั่นคงในการเคลื่อนไหว และลดความเสี่ยงต่อภาวะพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้ (2) กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความเชิงปฏิบัติการ (3) กิจกรรมที่ 2 ถอดบทเรียนแลกเปลี่ยนประสบการณ์
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ