กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพช่องปาก หญิงตั้งครรภ์ เพื่อแม่และลูกสุขภาพดี จังหวัดสตูล" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ท่าแพ อ.ท่าแพ จ.สตูล

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ท่าแพ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพช่องปาก หญิงตั้งครรภ์ เพื่อแม่และลูกสุขภาพดี

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพช่องปาก หญิงตั้งครรภ์ เพื่อแม่และลูกสุขภาพดี " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ท่าแพ อ.ท่าแพ จ.สตูล รหัสโครงการ ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กันยายน 2569 - 31 ธันวาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 33,672.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ท่าแพ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

หลักการและเหตุผล
    การตั้งครรภ์เป็นช่วงเวลาที่สำคัญต่อสุขภาพของมารดาและพัฒนาการของทารกในครรภ์ เนื่องจากร่างกายของหญิงตั้งครรภ์มีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางด้านร่างกาย ฮอร์โมน และความต้องการสารอาหารที่เพิ่มขึ้น เพื่อรองรับการเจริญเติบโตของทารกและการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ หากหญิงตั้งครรภ์ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอหรือไม่เหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมารดาและทารก เช่น ภาวะโลหิตจาง ภาวะขาดสารอาหาร ทารกมีน้ำหนักแรกเกิดต่ำกว่ามาตรฐาน หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์ได้ ดังนั้น การส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์มีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถเลือกบริโภคอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการอย่างเหมาะสม จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้การตั้งครรภ์เป็นไปอย่างมีคุณภาพ และส่งผลต่อสุขภาพที่ดีของทั้งมารดาและทารก   นอกจากนี้ สุขภาพช่องปากเป็นองค์ประกอบสำคัญของสุขภาพโดยรวมที่ควรได้รับการดูแลควบคู่ไปกับการส่งเสริมโภชนาการ เนื่องจากในระหว่างตั้งครรภ์ การเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนอาจส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพช่องปากได้ง่ายขึ้น เช่น เหงือกอักเสบ เหงือกบวม เลือดออกตามไรฟัน และฟันผุ หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจส่งผลต่อการรับประทานอาหาร ทำให้ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ และส่งผลกระทบต่อสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ได้ อีกทั้งปัญหาสุขภาพช่องปากบางประการยังอาจมีความสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนทางการตั้งครรภ์ จึงควรส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์ได้รับความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปาก การแปรงฟันอย่างถูกวิธี การใช้ฟลูออไรด์ การเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม และการเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอ   จากสภาพปัญหาและความสำคัญดังกล่าว การส่งเสริมโภชนาการและการดูแลสุขภาพช่องปากในหญิงตั้งครรภ์จึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างเสริมสุขภาพเชิงรุก เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์มีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม สามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้อง ลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น และส่งเสริมให้ทารกในครรภ์มีการเจริญเติบโตและพัฒนาการที่สมบูรณ์ตามวัย อันจะนำไปสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดีของมารดาและเด็กในอนาคต ดังนั้น จึงได้จัดทำโครงการ “ส่งเสริมโภชนาการหญิงตั้งครรภ์เพื่อแม่และลูกสุขภาพดี” ขึ้น เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์ได้รับความรู้และทักษะในการดูแลสุขภาพด้านโภชนาการและสุขภาพช่องปากอย่างถูกต้อง สามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม อันจะส่งผลให้มารดามีสุขภาพแข็งแรง ลดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์ และส่งเสริมการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ให้มีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรงต่อไป     จากข้อมูลการเฝ้าระวังด้านอนามัยแม่และเด็กโรงพยาบาลท่าแพ พบว่าหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางในปี 2567 ,2568 และ 2569 จำนวน 6 เดือน (ไม่เกิน ร้อยละ 7 ) มีจำนวน 66/6 , 48/3 และ 30/3 คิดเป็นร้อยละ 9.09 ,6.25 และ 10 ตามลำดับ ส่วนหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะทุพโภชนาการขณะตั้งครรภ์ มีจำนวน 66 /3 , 48/ 2 , 30/3 รายคิดเป็นร้อยละ 4.5 , 4.16 และ 10 และทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม(ไม่เกินร้อยละ 7) จำนวน 77/2 , 116/9 และ48/8 คิดเป็นร้อยละ 2.60 ,7.76 และ 16.67 ตามลำดับ ข้อมูลหญิงตั้งครรภ์ที่มีปัญหาช่องปาก (ฟันผุ) 100/38 ,86/31 และ 63/28 คิดเป็นร้อยละ 38 ,36.05 และ 44.44 ตามลำดับ     ดังนั้นกลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวม จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพช่องปากหญิงตั้งครรภ์ เพื่อแม่และลูกสุขภาพดี เพื่อส่งเสริมความรู้ด้านโภชนาการ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ การเฝ้าระวังภาวะเสี่ยงทางโภชนาการ รวมถึงการดูแลสุขภาพช่องปาก อันจะนำไปสู่การลดภาวะโลหิตจาง ลดการเกิดทารกน้ำหนักน้อย และเพิ่มคุณภาพชีวิตของแม่และเด็กในชุมชนอย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์โครงการ

1. 1. เพื่่อส่งเสริมให้หญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดมีความรู้และพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ถูกต้องเหมาะสมตามหลักโภชนาการ
2. 2. หญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดได้รับการดูแลสุขภาพช่องปากและมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากที่ถูกต้อง

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้แก่หญิงตั้งครรภ์
2. กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องสุขภาพช่องปากของหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอด
3. กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้แก่หญิงตั้งครรภ์
4. กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องปัญหาสุขภาพช่องปากหญิงตั้งครรภ์ ขณะตั้งครรภ์และหลังคลอด

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. หญิงตั้งครรภ์และมารดาหลังคลอดมีความรู้และพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ถูกต้องเหมาะสม สามารถดูแลสุขภาพตนเองและบุตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2.หญิงตั้งครรภ์มีภาวะโภชนาการที่ดี มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์มาตรฐาน และมีภาวะโลหิตจางลดลง 3.ทารกแรกเกิดมีน้ำหนักตัวแรกเกิดอยู่ในเกณฑ์ปกติ ลดอัตราการเกิดทารกน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม และส่งเสริมการเจริญเติบโตที่สมวัย 4.หญิงตั้งครรภ์มีความรู้และสามารถดูแลสุขภาพช่องปากได้ถูกต้อง

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น