กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคติดต่อที่มีความสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย โดยเฉพาะโรคที่มีแมลงหรือสัตว์เป็นพาหะ โรคที่ติดต่อผ่านอาหารและน้ำ และโรคที่สัมพันธ์กับการสัมผัสดินหรือน้ำที่ปนเปื้อน เช่น โรคไข้เลือดออก โรคชิคุนกุนยา โรคติดเชื้อไวรัสซิกา โรคเลปโตสไปโรสิส (โรคไข้ฉี่หนู) โรคอุจจาระร่วง และโรคอาหารเป็นพิษ เป็นต้น ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมภายในและบริเวณรอบบ้าน เช่น ภาชนะที่มีน้ำขัง ขยะและวัสดุเหลือใช้ การระบายน้ำที่ไม่เหมาะสม พื้นที่รก แหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของสัตว์พาหะ ตลอดจนการจัดการอาหาร น้ำดื่ม และสิ่งปฏิกูลที่ไม่ถูกสุขลักษณะ ล้วนเป็นปัจจัยที่เอื้อต่อการเกิดและแพร่กระจายของโรค ดังนั้น การจัดการสิ่งแวดล้อมในระดับครัวเรือนและชุมชนจึงเป็นมาตรการสำคัญในการป้องกันโรคตั้งแต่ต้นทาง
จากข้อมูล 3 ปีย้อนหลังที่ผ่านมา อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล (ปี 2566 – 2568) พบว่าโรคที่มีความสัมพันธ์กับการจัดการสิ่งแวดล้อม ได้แก่ โรคอุจจาระร่วง อัตราป่วยต่อแสนประชากร เท่ากับ 787.14 1,473.79 และ 1,030.39 ตามลำดับ โรคไข้เลือดออก อัตราป่วยต่อแสนประชากร 216.01, 54.45 และ 72.60 นอกจากนี้ยังพบการเกิดโรคติดต่อสำคัญ ในพื้นที่อำเภอควนโดน ได้แก่ เลปโตสไปโรซีสหรือโรคฉี่หนู โรคอาหารเป็นพิษ โดยในตำบลควนสตอ (ปี 2566 – 2568) พบว่า อัตราป่วยต่อประชากรแสนราย โรคอุจจาระร่วง สูงกว่าภาพรวมของอำเภอควนโดน โดยอยู่ที่ อยู่ที่ 840.34 754.80 และ 1171.04 ตามลำดับ และโรคไข้เลือดออก อัตราป่วยต่อแสนประชากร เท่ากับ 152.79, 10.78 และ 64.46 ตามลำดับ ดังนั้น จากสถานณ์โรคที่เกิดขึ้น ตำบลควนสตอเป็นพื้นที่ที่ให้ความสำคัญเกี่ยวกับการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งที่ผ่านมาหลายภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมและมีบทบาทในการดำเนินงาน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านเป็นองค์กรหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมและให้ความสำคัญกับส่งเสริมสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม ให้สามารถดำรงชีวิตอยู่กับครอบครัวและชุมชนอย่างปกติสุขและมีสิ่งแวดล้อมที่ดี จึงได้จัดทำ”โครงการบ้านเรือนสะอาด ลดการระบาดโรคติดต่อ ปีงบประมาณ 2569”ขึ้น เพื่อส่งเสริมการจัดการสิ่งแวดล้อมโดยเริ่มต้นจากครัวเรือน และขยายไปสู่ชุมชนต่อไป