กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ ประจำปีงบประมาณ 2570 จังหวัดนราธิวาส" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.บาเจาะ อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลบาเจาะ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ ประจำปีงบประมาณ 2570

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ ประจำปีงบประมาณ 2570 " ดำเนินการในพื้นที่ ต.บาเจาะ อ.บาเจาะ จ.นราธิวาส รหัสโครงการ L8279-2570-01-012 ระยะเวลาการดำเนินงาน ยังไม่ระบุ - (ยังไม่ระบุ) ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 12,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลบาเจาะ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

โรคมะเร็ง เป็นสาเหตุการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของประชากรไทย ซึ่งสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตของประชากรเป็นอย่างมาก จากสถิติทางสาธารณสุขพบว่า โรคมะเร็งปากมดลูก และ โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง เป็นมะเร็งที่พบอุบัติการณ์สูงในกลุ่ม 5 อันดับแรกของประเทศ แต่ในทางกลับกัน มะเร็งทั้งสองชนิดนี้เป็นโรคที่สามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มแรก หรือระยะก่อนเป็นมะเร็ง (Pre-cancerous lesion) สถานการณ์ในปัจจุบันพบว่า โรคมะเร็งปากมดลูก ยังคงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 2 ในกลุ่มมะเร็งของผู้หญิงไทย โดยมีผู้ป่วยรายใหม่สูงถึงกว่า 9,000 รายต่อปี และคร่าชีวิตสตรีไทยเฉลี่ยวันละ 10–12 ราย ซึ่งน่ากังวลอย่างยิ่งที่ปัจจุบันเริ่มพบอุบัติการณ์ในกลุ่มประชากรวัยทำงานที่อายุน้อยลงตั้งแต่อายุ 30 ปีขึ้นไป ในขณะเดียวกัน โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง เป็นมะเร็งที่มีสถิติพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วที่สุด โดยพบบ่อยเป็นอันดับ 1 ในผู้ชาย และอันดับ 3 ในผู้หญิง มีผู้ป่วยรายใหม่สูงถึงวันละ 44 ราย และเสียชีวิตเฉลี่ยวันละ 15 ราย ซึ่งเป็นผลมาจากพฤติกรรมการบริโภคและการดำเนินชีวิตแบบสังคมเมืองในยุคปัจจุบัน  ข้อจำกัดสำคัญทางสาธารณสุขคือ ประชาชนมากกว่าร้อยละ 70 มักมาพบแพทย์และได้รับการวินิจฉัยเมื่อโรคเข้าสู่ระยะลุกลาม (ระยะที่ 3 และ 4) แล้ว เนื่องจากมะเร็งทั้งสองชนิดนี้มักไม่แสดงอาการเตือนในระยะแรก ประกอบกับประชาชนบางส่วนยังขาดความตระหนักรู้ ตลอดจนมีความเขินอายและวิตกกังวลต่อขั้นตอนการตรวจคัดกรองแบบเดิม ส่งผลให้อัตราการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองในภาพรวมยังไม่บรรลุเป้าหมาย ทั้งที่ในความเป็นจริง มะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคที่สามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ หากได้รับการตรวจค้นหาความผิดปกติหรือรอยโรคระยะก่อนมะเร็งได้อย่างรวดเร็วผ่านระบบการคัดกรองเชิงรุกที่มีประสิทธิภาพ จากการดำเนินงานการคัดกรองมะเร็งของโรงพยาบาลบาเจาะ ในปี พ.ศ. 2569 ที่ผ่านมา พบว่าในส่วนของโรคมะเร็งปากมดลูก มีสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30–60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองด้วยวิธี HPV DNA Test จำนวน 380 ราย คิดเป็นร้อยละ 25.5 ซึ่งบรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ (ร้อยละ 25) และตรวจพบผู้มีผลเป็นบวก (HPV Positive) จำนวน 1 ราย ซึ่งได้รับการส่งต่อเพื่อตรวจส่องกล้องปากมดลูก (Colposcopy) ผลเป็นปกติ อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญที่พบจากการดำเนินงานคือ กลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่ยังขาดความตระหนัก

ถึงความรุนแรงของโรค และยังมีความรู้สึกเขินอายต่อการเข้ารับการตรวจคัดกรอง ทำให้การขยายผลการดำเนินงานให้ครอบคลุมประชากรทั้งหมดเป็นไปได้ยาก สำหรับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ในประชากรอายุ
50–70 ปี ได้รับการคัดกรองจำนวน 75 ราย คิดเป็นร้อยละ 54.16 ซึ่งบรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ (ร้อยละ 50) ตรวจพบผู้ที่มีผลบวกจำนวน 6 ราย ได้รับการส่องกล้องcolonoscope 4 ราย ผลปกติ แต่พบอุปสรรคสำคัญคือ ผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงปฏิเสธการเข้ารับการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) เนื่องจากความวิตกกังวล กลัว หรือขาดความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับขั้นตอนการรักษา จากปัญหาดังกล่าว กลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวม โรงพยาบาลบาเจาะได้เล็งเห็นถึงความจำเป็นในการส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคอย่างเชิงรุก จึงได้จัดทำ โครงการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ใหญ่ประจำปี 2570 ขึ้น เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองที่มีมาตรฐาน ลดอัตราการป่วยและการเสียชีวิต ตลอดจนสร้างความตระหนักรู้ให้ประชาชนหันมาดูแลสุขภาพและเข้ารับการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ อันจะนำไปสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนต่อไป

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อเพิ่มความครอบคลุมในการคัดกรองมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งลำไส้
2. เพื่อค้นหาผู้ป่วยในระยะเริ่มแรก ได้รับการรักษา อย่างมีประสิทธิภาพ
3. เพื่อลดอัตราการป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งลำไส้

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. สตรีอายุ 30 - 60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก
   
2. ประชาชนอายุ 50-70 ได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้
3. กลุ่มเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่เปลี่ยนทัศนคติ ลดความกลัว และยินยอมเข้ารับการส่องกล้อง (Colonoscopy) โดยไม่มีผู้ปฏิเสธการรักษา 4.อัตราการป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ลดลง

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น