โครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น 2561
โครงการ
" โครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น 2561 "
ตำบลนาโยงใต้ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง
หัวหน้าโครงการ
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาโยงใต้
กันยายน 2561
ที่อยู่ ตำบลนาโยงใต้ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ 61-L1497-1-03
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2561 ถึง 28 กันยายน 2561
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น 2561 จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลนาโยงใต้ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นาโยงใต้ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น 2561
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น 2561 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลนาโยงใต้ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง รหัสโครงการ 61-L1497-1-03 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 พฤษภาคม 2561 - 28 กันยายน 2561 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 16,250.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นาโยงใต้ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
การดูแลสุขภาพแบบพื้นบ้านดั้งเดิมที่อยู่คู่กับประเทศไทยมานาน ซึ่งมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละสังคม วัฒนธรรม กลุ่มชาติพันธุ์ และรูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวด การผดุงครรภ์ตลอดจนการรักษาทางจิตใจโดยใช้พิธีกรรมหรือคาถาต่างๆซึ่งสามารถตอบสนองต่อความต้องการทางด้านการรักษาสุขภาพ และความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี แต่จากการพัฒนาในทุกด้านที่ยึดการพัฒนาตามระบบทุนนิยม ทำให้ชุมชนมีค่านิยมตามแนวทางของตะวันตกเป็นหลัก โดยเฉพาะด้านการจัดการสุขภาพที่เน้นการพึ่งพิงจากภายนอกเป็นส่วนใหญ่ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้การดูแลสุขภาพเดิมที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่ ขาดการสืบทอดและผู้รู้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุซึ่งนับวันจะมีจำนวนลดลง ทำให้ชุมชนรับประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านน้อยกว่าที่ควรจะเป็น ทั้ง ๆ ที่ความรู้เหล่านี้สามารถช่วยดูแลรักษาความเจ็บป่วยให้กับชาวบ้านได้อีกทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านไทย ทั้งที่เป็นตัวหมอพื้นบ้าน ตำรา พันธุ์พืชที่ใช้เป็นยา สมุนไพร วิธีการการรักษาโรค ตลอดจนสังคมวัฒนธรรม ประเพณีและวิถีชีวิต ฯลฯมีความสำคัญและเป็นสิ่งล้ำค่าที่ควรจะเก็บรวบรวม อนุรักษ์ ฟื้นฟูภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านไทยให้อยู่คู่กับประเทศไทย เพื่อเป็นมรดกต่อลูกหลานในการสืบทอดองค์ความรู้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาโยงใต้ ได้เล็งเห็นความสำคัญดังกล่าวเพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วม ประกอบด้วยชมรมผู้สูงอายุได้ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นและส่งเสริมการปลูกและการอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้าน จึงจัดทำโครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นขึ้น
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1.เพื่อส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุมีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้านสำหรับใช้ในการรักษาโรค
- 2.เพื่อส่งเสริมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ
- 3.เพื่อส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยคงอยู่สืบไป
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- 1.จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์และสื่อสารประชาชนสร้างการรับรู้ผ่านสื่อ
- 2.จัดกิจกรรมให้ความรู้และสาธิตการทำลูกประคบ
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุมีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้านสำหรับใช้ในการรักษาโรค 2.ส่งเสริมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ 3.ส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยให้คงอยู่สืบไป
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. 1.จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์และสื่อสารประชาชนสร้างการรับรู้ผ่านสื่อ |
||
วันที่ 1 กันยายน 2561กิจกรรมที่ทำประชาสัมพันธ์และสื่อสารประชาชนสร้างการรับรู้ผ่านสื่อเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 ได้ใช้งบ ค่าแผ่นพับความรู้ เป็นเงิน 100บาท ประชาสัมพันธ์โดยใช้ป้ายโครงการ 1 ผืน เป็นเงิน 300 บาท ตั้งจุดประชาสัมพันธ์ที่ รพ.สต.นาโยงใต้ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต จัดทำแผ่นพับประชาสัมพันธ์ จำนวน 100 แผ่น และป้ายประชาสัมพันธ์โครงการ จำนวน 1 ป้าย ผลลัพธ์ ผู้เข้าร่วมได้รับความรู้ เรื่อง การใช้สมุนไพร
|
50 | 0 |
2. 2.จัดกิจกรรมให้ความรู้และสาธิตการทำลูกประคบ |
||
วันที่ 1 กันยายน 2561กิจกรรมที่ทำอบรมให้ความรู้ สมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น โดย นางสาวตรีชฎา หอมจันทร์ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต ผู้เข้าร่วมโครงการ จำนวน 50 คน ได้รับความรู้ เรื่อง สมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น และวิธีการทำลูกประคบ ผลลัพธ์ ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำความรู้ ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้
|
0 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลการดำเนินงานโครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น ปี 2561 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาโยงใต้ ตามวัตถุประสงค์พบว่า
1.ด้านส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุมีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้านสำหรับใช้ในการรักษาโรคได้มีประชาสัมพันธ์และสื่อสารประชาชนสร้างการรับรู้ผ่านสื่อเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 ได้ใช้งบ ค่าแผ่นพับความรู้ เป็นเงิน 100บาท ประชาสัมพันธ์โดยใช้ป้ายโครงการ 1 ผืน เป็นเงิน 300 บาท พบว่าผู้สูงอายุ มีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้านมีความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรมากขึ้นสำหรับใช้ในการรักษาโรค
2.ด้านส่งเสริมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ พบว่าผู้สูงอายุ มีการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพที่ถูกต้องตามสรรพคุณของสมุนไพรแต่ละตัว
๓.ด้านส่งเสริมให้ชมผู้สูงอายุฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ได้ใช้งบค่าอาหารว่าง 1 มื้อๆละ 30 บาท เป็นเงิน 1,500 บาท ค่าอาหารกลางวัน 1 มื้อๆละ 70 บาท เป็นเงิน 3,500 บาท การสื่อสารประชาชนสร้างโดยใช้ป้ายโครงการ 1 ผืน เป็นเงิน 300 บาท ผู้เข้าร่วมโครงการจำนวน 50 คน ได้เชิญวิทยากร
นางชลลัดดา ทองเพียง ตำแหน่งเจ้าพนักงานสาธารณสุข(แพทย์แผนไทย)สอนสาธิตการทำลูกประคบ จำนวน 3 ชั่วโมง เป็นเงิน 1,800 บาท โดยมีค่าวัสดุอุปกรณ์ ตัวยาสมุนไพรรวมที่ใช้ทำลูกประคบสมุนไพร เป็นเงิน 5,000 บาท ผ้าดิบ 30x30 ซ.ม.สำหรับห่อทำลูกประคบสมุนไพร จำนวน 50 ผืน เป็นเงิน 1,000 บาท เชือกขาว เส้น ยาว 1 เมตร จำนวน 50 เส้น เป็นเงิน 500 บาท หม้อนึ่งลูกประคบสมุนไพร จำนวน 2 ใบ เป็นเงิน 1,500 บาท ผ้าขนหนู จำนวน 5 โหล เป็นเงิน 750 บาท พบว่าผู้สูงอายุได้มีกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กระตุ้นเตือนเปลี่ยนแนวคิดเพื่อฟื้นฟูและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทย
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1.เพื่อส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุมีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้านสำหรับใช้ในการรักษาโรค ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ของผู้สูงอายุมีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้านสำหรับใช้ในการรักษาโรค |
0.00 | 100.00 | ของผู้สูงอายุมีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพร |
|
| 2 | 2.เพื่อส่งเสริมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ของผู้สูงอายุมีการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ |
0.00 | 100.00 | มีการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ |
|
| 3 | 3.เพื่อส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยคงอยู่สืบไป ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ของชมรมผู้สูงอายุได้มีกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อฟื้นฟูและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทย |
0.00 | 100.00 | มีกิจกรรมแลกเปลี่ยนและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทย |
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 50 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1.เพื่อส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุมีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้านสำหรับใช้ในการรักษาโรค (2) 2.เพื่อส่งเสริมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ (3) 3.เพื่อส่งเสริมให้ชมรมผู้สูงอายุฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยคงอยู่สืบไป
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) 1.จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์และสื่อสารประชาชนสร้างการรับรู้ผ่านสื่อ (2) 2.จัดกิจกรรมให้ความรู้และสาธิตการทำลูกประคบ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ