กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการคัดกรองและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการคัดกรองและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
รหัสโครงการ 62-L2536-1-8
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปูโยะ
วันที่อนุมัติ 31 ตุลาคม 2561
ปี 2562
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 ธันวาคม 2561 - 30 กันยายน 2562
งบประมาณ 67,860.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ นางสาวปาซีลา ยูนุ๊
พื้นที่ดำเนินการ ตำบลปูโยะ อำเภอสุไหง-โกลก จังหวัดนราธิวาส
ประเด็น
แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

ปัญหาโรคไม่ติดต่อ เช่นโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคมะเร็งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในปัจจุบันซึ่งทั่วโลกให้ความสำคัญกับการจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมากขึ้นเนื่องจากสภาวะความเป็นอยู่ วิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปและพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้องของประชาชน ทำให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้มีจำนวนเพิ่มขึ้นจากรายงานสถิติสุขภาพทั่วโลกปีพ.ศ. 2556ขององค์การอนามัยโลก พบว่า1ใน10ของประชาชนในวัยผู้ใหญ่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและ1ใน3มีภาวะความดันโลหิตสูงนอกจากนี้พบว่าประมาณร้อยละ63ของการเสียชีวิตทั้งหมดทั่วโลกเกิดจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง สำหรับประเทศไทยรายงานจากการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่4พ.ศ.2551 – 2553พบความชุกของโรคเบาหวานในประชากรไทยอายุ15ปีขึ้นไปคิดเป็นร้อยละ6.9ทั้งนี้พบว่าหนึ่งในสามของผู้ที่เป็นเบาหวานไม่เคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานมาก่อนและมีผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานแต่ไม่ได้รับการรักษาที่ต่อเนื่องคิดเป็นร้อยละ3.3 ทั้งนี้สถิติจากประเทศต่างๆพบว่าผู้ป่วยเบาหวานที่สามารถควบคุมน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมได้มีประมาณร้อยละ20-70สำหรับความชุกของโรคความดันโลหิตสูงในประชากรไทยอายุ15ปีขึ้นไปพบร้อยละ21.4โดยพบว่าร้อยละ60ในชายและร้อยละ40ในหญิงไม่เคยได้รับได้รับการวินิจฉัยมาก่อนและร้อยละ8-9ได้รับการวินิจฉัยแต่ไม่ได้รับการรักษาที่ต่อเนื่อง (เอกสารข้อมูลโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง (fact sheet) _สถาบันวิจัยและประเมินเทคโนโลยีทางการแพทย์) การที่ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่สามารถควบคุมโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆตามมาข้อมูลจากสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวงสาธารณสุขพบว่าในปีพ.ศ. 2556อัตราการเข้าพักรักษาตัวในโรงพยาบาลผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปีพ.ศ. 2541 – 2555โดยพบว่าโรคความดันโลหิตสูงมีอัตราเพิ่มขึ้นจาก169.6เป็น760.5ต่อแสนประชากรและโรคเบาหวานมีอัตราเพิ่มขึ้นจาก175.7เป็น675.7ต่อแสนประชากรในพ.ศ. 2551และมีผู้เสียชีวิตจากโรคเบาหวานในปีพ.ศ. 2552ประมาณ 7,019คนหรือประมาณวันละ19 คน โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงที่ไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างถูกต้องต่อเนื่องก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนในหลายระบบของร่างกายทั้งภาวะแทรกซ้อนแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรังก่อให้เกิดความพิการและตายก่อนวัยอันควรส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตภาวะเศรษฐกิจของผู้ป่วยและครอบครัวรวมทั้งประเทศชาติภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญได้แก่ภาวะแทรกซ้อนทางตา ไต เท้า เป็นต้น ตำบลปูโยะ เป็นตำบลเก่าแก่ของอำเภอสุไหงโก-ลก เดิมขึ้นกับอำเภอสุไหงปาดี แบ่งการปกครองออกเป็น 6 หมู่บ้าน คือบ้านลาแล บ้านปูโยะ บ้านโต๊ะเวาะ บ้านกูแบอีแก บ้านโต๊ะแดงและบ้านโคกสือแด  มีประชากร 6,350คน 1,128หลังคาเรือน ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามร้อยละ 95 และพบว่าปัญหากลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยเมื่อลำดับความสำคัญของปัญหาในตำบล พบว่าโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง เป็นปัญหาที่สำคัญของตำบล โดยพบว่าสถานการณ์จำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ขึ้นทะเบียนจำนวน ๙๘ คน คิดเป็นร้อยละ ๑.๕๕ และจำนวนผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ขึ้นทะเบียนจำนวน ๒๔๐ คน คิดเป็นร้อยละ ๓.๗๘ และพบว่าผู้ป่วยโรคเรื้อรังมีภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานจำนวน ๙ คน และมีภาวะแทรกซ้อนจากโรคความดันโลหิตสูง จำนวน ๘ คน ซึ่งส่วนใหญ่เกิดในกลุ่มป่วยที่ขาดการรับประทานยาที่ต่อเนื่อง อีกทั้งจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทุกระดับ รวมทั้งประชาชนอย่างจริงจัง เพื่อให้ประชาชนมีการออกกำลังกายสม่ำเสมอสัปดาห์ละอย่างน้อย 3-5 วันๆละอย่างน้อย 30 นาที ร่วมกับการรับประทานผักและผลไม้สด วันละอย่างน้อยครึ่งกิโลกรัมขึ้นไปหรือกินผักครึ่งหนึ่งอย่างอื่นครึ่งหนึ่ง และลดอาหารไขมัน ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือดได้ร้อยละ 30

ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันและควบคุมโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงที่มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นผู้ป่วยขาดการดูแลที่ต่อเนื่องและเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนมากขึ้น คปสอ.สุไหงโก-ลก ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปูโยะและภาคีเครือข่าย จึงได้จัดทำโครงการ คัดกรองและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายดังกล่าวได้รับการคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง มีพฤติกรรมสุขภาพที่ดี สามารถดูแลตนเองได้อย่างเหมาะสม ครอบครัว  ชุมชน มีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพแบบยั่งยืนและมุ่งหวังในการที่จะเสริมสร้างสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ให้ดียิ่งขึ้น

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อให้ประชาชนได้รับการคัดกรองโรคเรื้อรัง
  2. เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้ถูกต้องเหมาะสม
  3. เพื่อลดอัตราการเกิดโรคเรื้อรังเช่น ความดันโลหิตสูง /เบาหวาน / หัวใจ / และหลอดเลือด
  4. เพื่อประเมินผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. กิจกรรมการรณรงค์คัดกรองโรคความดันโลหิตสูง/เบาหวาน/ความเสี่ยงต่อโรคหัวใจในกลุ่มประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไป
  2. กิจกรรมอบรมผู้ดูแลกลุ่มป่วย
  3. จัดทำเวทีประชาคม
  4. การจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
  5. ประกวดครัวเรือนลดเค็ม และครัวเรือนที่มีการปลูกผัก กินเอง
  6. ให้ความรู้ผู้ประกอบการและโรงเรียนเกี่ยวกับการลด หวาน มัน เค็มในอาหารเพื่อ สุขภาพของผู้บริโภค
วิธีดำเนินการ
  1. ขั้นเตรียมการ
    1. ประชาสัมพันธ์โครงการต่อชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น อบต. โรงเรียน 2.ประชาสัมพันธ์โดยการประชุม ถ่ายทอดโครงการสู่ชุมชนที่ประชุมชาวบ้าน ที่ประชุมองค์การบริหารส่วนตำบล 2.ประชุมชี้แจงอาสาสมัครสาธารณสุขเกี่ยวกับรายละเอียดและแผนการดำเนินงานตามโครงการ 3.การใช้ป้ายประชาสัมพันธ์ในชุมชน

    2. ขั้นดำเนินการ 2.1 กิจกรรมที่ 1 รณรงค์คัดกรองโรคเบาหวาน/ความดันโลหิตสูง/หัวใจและหลอดเลือด และให้ความรู้ในรูปแบบคลีนิกสัญจร   1. คัดกรองภาวะสุขภาพเบื้องต้น
  2.มีการติดตามในรายที่มีปัญหาสุขภาพ มีภาวะเสี่ยงสูง HT+DM 1 เดือน, 2 เดือน ,3 เดือน   3.ส่งต่อเพื่อรับการวินิจฉัยในรายที่สงสัยเป็นผู้ป่วยรายใหม่
      2.2 กิจกรรมที่ 2 ควบคุมโรคในกลุ่มป่วยโดยการจัดอบรมผู้ดูแลกลุ่มป่วย (Caregivermanagement)และกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง     1. ผู้ดูแลกลุ่มป่วยเข้ารับการอบรมเกี่ยวกับผู้ดูแลผู้ป่วย     2.การติดตามให้กลุ่มป่วยเข้ารับการรักษาอย่างต่อเนื่องและมีคุณภาพ     2.3 กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิต ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารลด หวาน มัน เค็มในกลุ่มปกติและกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรัง     1. จัดทำเวทีประชาคม     2. การจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม     3. ประกวดครัวเรือนลดเค็มและครัวเรือนที่มีการปลูกผักกินเอง     4. ให้ความรู้ผู้ประกอบการร้านขายอาหารเกี่ยวกับการลด หวาน มัน เค็มในอาหารเพื่อสุขภาพของผู้บริโภค
    5. ให้ความรู้โรงเรียนเกี่ยวกับการลดหวาน มัน เค็มในอาหารเพื่อสุขภาพของนักเรียน
  3. ขั้นประเมินผล   1. ประเมินจากแบบรายงานการคัดกรองในโปรแกรม JHCIS และ HDC
  2. จำนวนกลุ่มป่วยและกลุ่มผู้ดูแลผู้ป่วยที่เข้ารับการอบรม   3. ผู้ดูแลมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคเรื้อรัง   4. ครัวเรือน โรงเรียนและร้านขายอาหารมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพิ่มขึ้น   5. ประเมินผลโครงการ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1.ประชาชนอายุ 35 ปีขึ้นไปได้รับการตรวจคัดกรองโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงและโรคหลอดเลือดหัวใจ 2. กลุ่มเสี่ยงที่ได้รับการคัดกรองHT/DM ต้องเข้ารับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้องตามเกณฑ์คุณภาพ คลินิก DPAC (3 อ. 2 ส.) อย่างน้อยร้อยละ 5 3. มี care giver ในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง