โครงการต้นแบบศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรหมู่ที่ 4
โครงการ
" โครงการต้นแบบศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรหมู่ที่ 4 "
ศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรพื้นบ้าน หมู่ที่ 4 ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส
หัวหน้าโครงการ
นางพาตีม๊ะอาลี
ธันวาคม 2560
ที่อยู่ ศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรพื้นบ้าน หมู่ที่ 4 ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส จังหวัด นราธิวาส
รหัสโครงการ 60-L2492-2-13
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มีนาคม 2560 ถึง 29 ธันวาคม 2560
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการต้นแบบศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรหมู่ที่ 4 จังหวัดนราธิวาส" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรพื้นบ้าน หมู่ที่ 4 ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.โคกเคียน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการต้นแบบศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรหมู่ที่ 4
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการต้นแบบศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรหมู่ที่ 4 " ดำเนินการในพื้นที่ ศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรพื้นบ้าน หมู่ที่ 4 ตำบลโคกเคียน อำเภอเมืองนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส รหัสโครงการ 60-L2492-2-13 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2560 - 29 ธันวาคม 2560 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 20,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.โคกเคียน เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเป็นการดูแลสุขภาพในชุมชนแบบพื้นบ้านซึ่งมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไปของแต่ละพื้นที่และรูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวดตลอดจนการรักษาจิตใจโดยใช้พิธีกรรมหรือบทสวดทั้งร่างกายและจิตใจ ซึ่งสามารถตอบสนองความต้องการด้านการรักษาสุขภาพและความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี แต่จากการพัฒนาในทุกด้านที่ยึดการพัฒนาตามระบบทุนนิยม ทำให้ชุมชนมีค่านิยมตามแนวของตะวันตกเป็นหลักโดยเฉพาะด้านการจัดการสุขภาพเดิมที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่จากการสืบทอดผู้รู้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุซึ่งนับวันจะลดลง ทำให้ชุมชนรับประโยชน์จากภูมิปัญญาและการแพทย์พื้นบ้านน้อยกว่าที่ควรจะเป็น ทั้งๆที่ความรู้เหล่านี้สามารถช่วยดูแลรักษาความเจ็บป่วยให้กับชาวบ้านได้ อีกทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านไทยทั้งที่เป็นหมอพื้นบ้าน ตำราพันธ์ุพืชที่ใช้เป็นยาสมุนไพร วิธีการรักษาโรคตลอดจนวิถีชีวิต ฯลฯ มีความสำคัญและเป็นสิ่งล้ำค่าที่ควรจะเก็บรวบรวม อนุรักษ์ฟื้นฟูภูมิปัญญาท้องถิ่น การแพทย์พื้นบ้านไทยให้น่าอยู่คู่กับชาวบ้านเพื่อเป็นการสืบทอดมรดกต่อลูกหลานในการสืบทอดองค์ความรู้ตลอดไป
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อรวบรวมสมุนไพรพื้นบ้านที่หายากและใกล้สูญพันธ์ุในพื้นที่และนอกพื้นที่ที่มีการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น
- เพื่อสนุบสนุนให้ชุมชนนำสมุนไพรพื้นบ้านไปใช้ในชีวิตจริง
- เพื่อพัฒนาสมุนไพรในพื้นที่เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อเชิงพาณิชย์สู่ตลาดภายนอก
- เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้แก่นักศึกษาและนักเรียนในพื้นที่และนอกพื้นที่ ประชาชนที่สนใจในเรื่องสมุนไพรเป็นที่ศึกษาดูงานต่อไป
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 50 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- เกิดต้นแบบศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพรในหมู่ 4
- ได้อนุรักษ์สมุนไพรพื้นบ้าน
- ได้มีตัวผลิตภัณฑ์ของชุมชนด้านสมุนไพร
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. จัดทำศูนย์เรียนรู้สมุนไพร |
||
วันที่ 1 มีนาคม 2560 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำ
ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นปลุูกพันธ์ุพืชสมุนไพร/เกิดต้นแบบศูนย์เรียนรู้ด้านสมุนไพร ได้อนุรักษ์สมุนไพรพื้นบ้าน
|
50 | 21 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ตามที่กลุ่มศูนย์เรียนรู้สมุนไพรพื้นบ้าน หมู่ที่ 4 ได้ดำเนินการรวมพันธ์ุสมุนไพรพื้นบ้านชนิดต่าง ๆ กว่า 40 ชนิด มาปลูกเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสมุนไพรต่อเยาวชนรุ่นหลังในอนาคตและประชาชนที่สนใจในเรื่องสมุนไพรและทางกลุ่มได้ขยายผลเพิ่มในครัวเรือนเพื่อปลูกเป็นสมุนไพรประจำบ้านและทางกลุ่มได้แปรรูปสมุนไพรเป็นผลิตภัณฑ์ ผงชาต่าง ๆ ดังนี้ ชาหญ้าดอกขาว ชาใบนางดำ ชาใบเสม็ด ชาใบอีนา (เทียนกิ่ง) ซึ่งจะมีสรรพคุณที่แตกต่างกันและสมุนไพรที่ปลูกมาก คือ ขมิ้นชันและไพล เพื่อจะแปรรูปเป็นยาต่อไป
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อรวบรวมสมุนไพรพื้นบ้านที่หายากและใกล้สูญพันธ์ุในพื้นที่และนอกพื้นที่ที่มีการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น ตัวชี้วัด : |
|
|||
| 2 | เพื่อสนุบสนุนให้ชุมชนนำสมุนไพรพื้นบ้านไปใช้ในชีวิตจริง ตัวชี้วัด : |
|
|||
| 3 | เพื่อพัฒนาสมุนไพรในพื้นที่เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อเชิงพาณิชย์สู่ตลาดภายนอก ตัวชี้วัด : |
|
|||
| 4 | เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้แก่นักศึกษาและนักเรียนในพื้นที่และนอกพื้นที่ ประชาชนที่สนใจในเรื่องสมุนไพรเป็นที่ศึกษาดูงานต่อไป ตัวชี้วัด : |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 50 | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อรวบรวมสมุนไพรพื้นบ้านที่หายากและใกล้สูญพันธ์ุในพื้นที่และนอกพื้นที่ที่มีการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น (2) เพื่อสนุบสนุนให้ชุมชนนำสมุนไพรพื้นบ้านไปใช้ในชีวิตจริง (3) เพื่อพัฒนาสมุนไพรในพื้นที่เป็นผลิตภัณฑ์เพื่อเชิงพาณิชย์สู่ตลาดภายนอก (4) เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้แก่นักศึกษาและนักเรียนในพื้นที่และนอกพื้นที่ ประชาชนที่สนใจในเรื่องสมุนไพรเป็นที่ศึกษาดูงานต่อไป
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ