กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.๒๕๖๐-๒๕๖๔ หมวด ๑๔ การปกครองส่วนท้องถิ่น มาตรา ๒๔๙ ภายใต้บังคับมาตรา ๑ ให้มีการจัดการปกครองส่วนท้องถิ่นตามหลักแห่งการปกครองตนเองตามเจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่น ทั้งนี้ตามวิธีการและรูปแบบองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่กฎหมายบัญญัติ มาตรา ๒๕๐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีหน้าที่และอำนาจดูแลและจัดทำบริการสาธารณะ และกิจกรรมสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นตามหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปียุทธศาสตร์ที่๔ ได้กำหนดประเด็นยุทธศาสตร์ด้านการสร้างโอกาส และความเสมอภาคทางสังคมในการเข้าถึงบริการอย่างทั่วถึง ซึ่งสอดคล้องเชื่อมโยงกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๔) ที่มียุทธศาสตร์ในการสร้างความเป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ำในสังคม และแผนยุทธศาสตร์กระทรวงสาธารณสุข ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ ได้กำหนดยุทธศาสตร์ที่๑ ด้านการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคเป็นเลิศ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนทุกกลุ่มวัยได้รับการส่งเสริมสุขภาพและมีสุขภาพที่ดี แผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทย ฉบับที่๑ พ.ศ.๒๕๖๐–๒๕๖๔ ได้กำหนดยุทธศาสตร์ที่๓ ด้านการส่งเสริมการใช้สมุนไพรเพื่อการรักษาโรคและการสร้างเสริมสุขภาพ และยุทธศาสตร์ที่๔ ด้านการสร้างความเข้มแข็งของการบริหาร และนโยบายของภาครัฐเพื่อการขับเคลื่อนสมุนไพรไทยอย่างยั่งยืน ย้อนไป ๒๕๐๐ ปีที่แล้วโดย ฮิปโปเครติส บิดาทางการแพทย์ของชาวกรีกล่าวไว้ว่า “จงใช้อาหารเป็นยารักษาโรค” และเมื่อนึกถึงโรคยอดฮิตของคนไทยปัจจุบันก็คงหนีไม่พ้นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน และความดันโลหิตสูง โดยเฉพาะโรคไขมันในเลือด ที่เป็นโรคที่เกิดจากพฤติกรรมการบริโภคอาหาร หากเราเลือกกินอาหารที่ถูกกับโรคจะช่วยควบคุมระดับไขมันในร่างกายได้ ไม่ใช่กินเพื่อให้หายหิว แต่เป็นการกินอย่างคำนึงถึงคุณค่าที่จะได้รับด้วยการดูแลสุขภาพด้วยวิถีธรรมชาติ กินผักพื้นบ้าน ยิ่งถ้าเป็นผักปลอดสารพิษสดๆ ยิ่งจะได้ประโยชน์เต็มๆ ไม่มีสารตกค้างในร่างกาย กินเพื่อสุขภาพกาย และใจที่ดีของเรา
ในปัจจุบันพฤติกรรมการบริโภคได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างเห็นได้ชัดเจน อาทิเช่น อาหารจานด่วนที่มาจากต่างประเทศ อาหารทุกอย่างต้องซื้อไม่สามารถหาได้เองตามธรรมชาติเช่นแต่ก่อน ไม่มีการพิถีพิถันในการทำอาหาร เพียงขอให้รวดเร็วไม่เสียเวลา ก็ซื้อหาทานกันโดย ไม่คำนึงถึงคุณค่าทางอาหารและความสะอาดปลอดภัย และก็เป็นที่ทราบกันดีว่าอาหารในปัจจุบัน ล้วนปนเปื้อนไปด้วยสารเคมี ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์ เช่น เนื้อหมู เนื้อไก่ มีการใส่สารเคมีเร่งในอาหารให้สัตว์โตเร็วได้เนื้อมาก อาหารทะเลก็จำเป็นต้องอาบน้ำยาฟอร์มาลีน ส่วนพวกผักผลไม้ล้วนมีการใช้สารเคมีในหลายๆขั้นตอน คือ ไม่ว่าจะเป็นในช่วงการปลูก การเก็บเกี่ยว รวมถึง ขั้นตอนในการขนส่ง เพื่อให้ผักผลไม้เหล่านั้นคงรูปลักษณ์สีสันเหมือนเดิม และที่เป็นข่าว ในปัจจุบันก็คือ พันธุ์พืชพวกถั่วเหลือง ข้าวโพด ที่มีการตัดต่อยีนหรือที่เรียกว่า พืช GMO ที่ยังคงหาข้อสรุปไม่ได้ว่าจะส่งผลกระทบต่อร่างกายอย่างไรเมื่อบริโภคเข้าไปเป็นเวลานานๆ จากพฤติกรรมการบริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหลายๆอย่างตามมาที่เห็นได้ชัดเจนไม่ว่าจะเป็น อายุขัยเฉลี่ยของประชากรที่ลดลง โรคภัยไข้เจ็บแปลกๆที่มีเข้ามาเรื่อยๆ สุขภาพร่างกายที่ไม่แข็งแรงเจ็บป่วยได้ง่าย รวมถึงการเสียชีวิตที่ไม่ทราบสาเหตุอีกมากมาย ซึ่งในปัจจุบันวงการแพทย์ได้ให้ความสำคัญกับการบริโภคอาหารกันมากขึ้นคือ มีความเชื่อว่า การบริโภคอาหารเป็นสาเหตุหนึ่งของปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพ ดังนั้น ศูนย์บริการสาธารณสุขหาดใหญ่ชีวาสุข เทศบาลนครหาดใหญ่ จึงจัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพด้วยอาหารเป็นยา เพื่อเป็นแนวทางในการส่งเสริมการบริโภคอาหารตามหลักวิถีธรรมชาติ และโภชนาการ สามารถนำความรู้ที่ได้มาประยุกต์ใช้ทั้งกับตนเอง ครอบครัว และชุมชน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1. ๑. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายเกิดความตระหนัก และมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการส่งเสริมสุขภาพ ด้วยอาหารเป็นยา
2. ๒. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การปลูก และการบริโภคผลิตภัณฑ์จากเกษตรอินทรีย์อย่างถูกวิธี
3. ๓. เพื่อสร้างแกนกลุ่มอาหารเป็นยา

1. กิจกรรมบรรยายความรู้และสร้างแกนนำ

๑. ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ๒. ประชาสัมพันธ์โครงการโดยติดป้ายประชาสัมพันธ์ในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ ประชาสัมพันธ์ทาง สื่อวิทยุ และเว็บไซต์ของศูนย์บริการสาธารณสุขหาดใหญ่ชีวาสุข และเว็บไซต์ของเทศบาลนคร หาดใหญ่ ๓. รวบรวมรายชื่อกลุ่มเป้าหมาย ชี้แจง วัน เวลา และสถานที่ในการเข้าร่วมกิจกรรม ๔. แผนดำเนินงาน ใช้รูปแบบ แบ่งเป็น ๒ กิจกรรม ๑. กิจกรรมบรรยายความรู้ ๑ วัน  การบรรยายมีหัวข้อเรื่อง   - อาหารเปลี่ยนชีวิต  แบ่งฐานการเรียนรู้ ๕ ฐาน ดังนี้   - ตรวจสุขภาพ   - สวนผักคนเมือง   - น้ำปั่นเพื่อสุขภาพ   - สาธิตการล้างพิษจากผักผลไม้   - วิตามินบำบัด ๒. กิจกรรมสร้างแกนนำโดยการ บรรยายความรู้ สาธิต ฝึกปฏิบัติ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับ กลุ่มสวนผักคนเมืองในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ และในเขตใกล้เคียง
โดยแบ่งกลุ่มเป็น ๗ รุ่น รุ่นละ ๕๐ คน ใช้เวลา ๒ วัน

แหล่งเรียนที่ ๑ ศูนย์การเรียนรู้คุณธรรมเพื่อเศรษฐกิจพอเพียง อ.บางกล่ำ - บรรยายความรู้ เรื่อง พลังชีวิตจากผักต้นอ่อน - สาธิต และแบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติการทำอาหารเพื่อสุขภาพตามหลักเกษตรอินทรีย์ วิถีพอเพียง แหล่งเรียนที่ ๒ ศูนย์ผักแม่ทองวิถีธรรม - บรรยายความรู้ เรื่อง ประสบการณ์จากผักเป็นยา - สาธิต และแบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติการปลูกพืช ผัก เพื่อรับประทานในครัวเรือน แหล่งเรียนที่ ๓ สวนผักคนเมืองซอยสุภาพอ่อนหวาน - บรรยายความรู้ เรื่อง ภูมิปัญญาคนใต้ได้ประโยชน์ - สาธิต และแบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ ยากำจัดวัชพืชทางอินทรีย์ แหล่งเรียนที่ ๔ สวนผักคนเมืองหาดใหญ่ใน - บรรยายความรู้ เรื่อง น้ำสมุนไพรใกล้ตัว - สาธิต และแบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติการประยุกต์เศษวัสดุเหลือใช้ในครัวเรือนในการปลูกผัก - สาธิต และแบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติการเลี้ยงไส้เดือนดิน ๕. ทำแบบทดสอบความรู้ก่อน-หลังบรรยาย และทำแบบประเมินความพึงพอใจ ๖. สรุปผลการดำเนินงานตามโครงการ

๑. เกิดความตระหนัก และมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการส่งเสริมสุขภาพด้วยอาหารเป็นยา ๒. เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การปลูก และการบริโภคผลิตภัณฑ์จากเกษตรอินทรีย์อย่างถูกวิธี ๓. ได้แกนนำกลุ่มอาหารเป็นยาชีวาสุข