กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น ตำบลบาโงยซิแน อำเภอยะหา จังหวัดยะลา ปี2562

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการสมุนไพรเพื่อสุขภาพ ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น ตำบลบาโงยซิแน อำเภอยะหา จังหวัดยะลา ปี2562
รหัสโครงการ 62-L4147-2-10
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ กลุ่มพัฒนาเครือข่ายสตรี ตำบลบาโงยซิแน
วันที่อนุมัติ 25 มีนาคม 2562
ปี 2562
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 มิถุนายน 2562 - 30 กันยายน 2562
งบประมาณ 28,000.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ นางรอฮานี ดือลง
พื้นที่ดำเนินการ อำเภอยะหา จังหวัดยะลา
ประเด็น
แผนงานอาหารและโภชนาการ , แผนงานกิจกรรมทางกาย
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

การดูแลสุขภาพแบบพื้นบ้านดั้งเดิมที่อยู่คู่กับประเทศไทยมานาน ซึ่งมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละสังคม วัฒนธรรม กลุ่มชาติพันธุ์ และรูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวด การผดุงครรภ์ตลอดจนการรักษาทางจิตใจโดยใช้พิธีกรรมหรือคาถาต่างๆซึ่งสามารถตอบสนองต่อความต้องการทางด้านการรักษาสุขภาพ และความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี แต่จากการพัฒนาในทุกด้านที่ยึดการพัฒนาตามระบบทุนนิยม ทำให้ชุมชนมีค่านิยมตามแนวทางของตะวันตกเป็นหลัก โดยเฉพาะด้านการจัดการสุขภาพที่เน้นการพึ่งพิงจากภายนอกเป็นส่วนใหญ่ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้การดูแลสุขภาพเดิมที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่ ขาดการสืบทอดและผู้รู้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุซึ่งนับวันจะมีจำนวนลดลง ทำให้ชุมชนรับประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านน้อยกว่าที่ควรจะเป็น ทั้ง ๆ ที่ความรู้เหล่านี้สามารถช่วยดูแลรักษาความเจ็บป่วยให้กับชาวบ้านได้อีกทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านไทย ทั้งที่เป็นตัวหมอพื้นบ้าน ตำรา พันธุ์พืชที่ใช้เป็นยา สมุนไพร วิธีการการรักษาโรค ตลอดจนสังคมวัฒนธรรม ประเพณีและวิถีชีวิต ฯลฯมีความสำคัญและเป็นสิ่งล้ำค่าที่ควรจะเก็บรวบรวม อนุรักษ์ ฟื้นฟูภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านไทยให้อยู่คู่กับประเทศไทย เพื่อเป็นมรดกต่อลูกหลานในการสืบทอดองค์ความรู้
จากการสำรวจข้อมูล และรายงานการจัดเวทีประชาคมตำบลบาโงยซิแน อ.ยะหา จ.ยะลา พบว่าประชาชนมีความต้องการที่จะเรียนรู้ในประโยชน์ และการนำใช้ของสมุนไพร โดยเฉพาะสมุนไพรในครัวเรือน เพื่อนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น การดูแลสุขภาพด้วยผลิตภัณฑ์ยาหม่องสมุนไพรในยุคปัจจุบัน เพราะปัญหามลพิษในอากาศ ฝุ่นละออง หรือแม้กระทั่ง สภาพอากาศที่ร้อนอบอ้าว ทำให้ส่งผลต่อสุขภาพ ยาหม่องสมุนไพรมีคุณสมบัติช่วยทำให้บรรเทาอาการปวด เมื่อยตามร่างกาย ใช้ทาถู นวดบริเวณที่มีอาการ ซึ่งในปัจจุบันนี้มีผลิตภัณฑ์ที่ช่วยในการใช้แก้อัมพาต เหน็บชา ตะคริว ปวดสันหลัง ปวดบั้นเอว ปวดเข่า ฟกช้ำ ปวดกล้ามเนื้อ มีจำหน่ายตามท้องตลาดทั่วไป และส่วนผสม สรรพคุณที่แตกต่างกัน ไม่มีคุณสมบัติที่ใช้ในการบรรเทาอาการป่วยที่เกิดขึ้นได้ และให้มีประสิทธิภาพในการใช้ยาหม่องสมุนไพรมากขึ้น โดยใช้สมุนไพร ซึ่งปลอดสารพิษ และสารเคมีต่าง ๆ ซึ่งเป็นสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นของเราเอง และเป็นการนำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นและปราชญ์ชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อสมาชิกที่อยู่ในชุมชน
กลุ่มพัฒนาเครือข่ายสตรี ตำบลบาโงยซิแน เห็นความสำคัญของการใช้และส่งเสริมการดูแลสุขภาพ และเพื่อให้ประชาชนมีทางเลือกในการบริการที่หลากหลายนอกเหนือจากการแพทย์แผนปัจจุบัน การแพทย์แผนไทยก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง และจะทำให้เกิดการพัฒนาแพทย์แผนไทยในพื้นที่ มีการส่งเสริมการปลูกสมุนไพรและใช้สมุนไพรในพื้นที่ มีนวัตกรรมด้านแพทย์แผนไทยในชุมชน ทำให้ประชาชนสามารถพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืนสอดคล้องกับวิถีชีวิตของชุมชน

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อให้กลุ่มสตรีแกนนำ อสม. และประชาชนที่สนใจ มีความรู้ในเรื่องสมุนไพรที่ใช้ในการผลิตยาหม่องขี้ผึ้งพญายอ สเปรย์ตะไคร้หอมและสามารถเป็นแนวทางสร้างอาชีพได้
  2. เพื่อให้กลุ่มสตรี แกนนำ อสม. และประชาชนที่สนใจ สามารถผลิตยาหม่องขี้ผึ้งพญายอและสเปรย์ตะไคร้หอมใช้เองได้
  3. เพื่อส่งเสริมการใช้สมุนไพร ในการป้องกัน และรักษาพยาบาลเบื้องต้นให้กับผู้เข้าร่วมอบรม
  4. เพื่อให้ผู้เข้าอบรมรู้จักวิธีการที่จะบรรเทาความปวดเมื่อย ความเครียดของตนเองและคนใกล้ชิดได้ด้วยท่าฤาษีดัดตน
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. 1. จัดอบรมเชิงปฏิบัติการแก่กลุ่มสตรี ตำบลบาโงยซิแน เพื่อให้สามารถนำความรู้ไปปฏิบัติ และถ่ายทอดให้แก่เพื่อนบ้านได้
  2. 2. การส่งเสริมการปลูกและใช้สมุนไพรในครัวเรือน
วิธีดำเนินการ

1.จัดอบรมเชิงปฏิบัติการแก่กลุ่มสตรี ตำบลบาโงยซิแน เพื่อให้สามารถนำความรู้ไปปฏิบัติ และถ่ายทอดให้แก่เพื่อนบ้านได้
-อบรมให้ความรู้แกนนำสตรี แกนนำ อสม. และประชาชนที่สนใจเกี่ยวกับสมุนไพร การป้องกัน และรักษาพยาบาลเบื้องต้น
-การผลิตยาหม่องขี้ผึ้งพญายอ สเปรย์ตะไคร้หอมเพื่อใช้บรรเทาอาการปวดเบื้องต้น
-การออกกำลังกายด้วยท่าฤ่ษีดัดตน การนวดคลายเครียด และบรรเทาอาการปวด
ค่าใช้จ่าย
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 25 บาท X 50 คน X 2 มื้อ เป็นเงิน 2,500 บาท
- ค่าอาหารกลางวัน 70 บาท X 50 คนX 1 มื้อ เป็นเงิน 3,500 บาท
- ค่าสมนาคุณวิทยากร ชั่วโมง 600 บาท X 5 ชม. เป็นเงิน 3,000บาท
- ค่าวัสดุในการอบรม (ค่าวัสดุอุปกรณ์ในการทำขี้ผึ้งพญายอและสเปรย์ตะไคร้หอมค่าเอกสาร วัสดุสำนักงาน เป็นต้น) เป็นเงิน 10,000 บาท
รวม 19,000 บาท

2.การส่งเสริมการปลูกและใช้สมุนไพรในครัวเรือน
-ส่งเสริมการปลุกพญายอ ตะไคร์หอม
-จัดทำสวนสมุนไพรสาธิต
ค่าใช้จ่าย
- ค่าต้นกล้าพันธุ์พญายอ จำนวน 100 ถุงๆ ละ 20 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
- ค่าตะไคร้หอม จำนวน 100 ถุงๆ ละ 20 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
- ค่าดินปุ๋ยปลูกพันธ์สมุนไพร จำนวน 50 ถุงๆ ละ 40 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
- ค่าป้ายชื่อ และสรรพคุณ จำนวน 15 ป้ายๆ ละ 200 บาท เป็นเงิน 3,000 บาท
รวม 9,000 บาท

รวมงบประมาณทั้งสิ้น 28,000 บาท

ผลที่คาดว่าจะได้รับ
  1. กลุ่มสตรีและผู้ที่เข้ารับการอบรม มีความรู้ในเรื่อง การผลิตยาหม่องขี้ผึ้งพญายอ สเปรย์ตะไคร้หอมในระดับดี
  2. กลุ่มสตรีและผู้ที่เข้ารับการอบรมสามารถผลิตยาหม่องขี้ผึ้งพญายอ สเปรย์ตะไคร้หอมใช้เองได้
  3. กลุ่มสตรีและผู้ที่เข้ารับการอบรมมีการส่งเสริมการใช้สมุนไพร ในการป้องกัน และรักษาพยาบาลเบื้องต้น
  4. ผู้เข้าอบรม รู้จักวิธีการที่จะบรรเทาความปวดเมื่อยความตึงเครียดของตนเองและคนใกล้ชิดด้วยท่าฤาษีดัดตน