กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันโรคอ้วนเป็นปัญหาหลักของสาธารณสุข ที่แนวโน้มมีความรุนแรงมากขึ้น โดยสาเหตุปัจจัยที่สำคัญส่วนใหญ่จากพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสม ทั้งการบริโภคอาหารไขมันสูง พฤติกรรมนั่งๆ นอนๆ ขาดการออกกำลังกาย ซึ่งก่อให้เกิดโรคเรื้อรังที่พบบ่อย ได้แก่ โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูง เป็นต้น  ดังนั้นการป้องกันความรุนแรงและภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากโรคอ้วน โดยการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งจำเป็น

      จากการตรวจคัดกรองสุขภาพของประชาชนอายุตั้งแต่ 20-50 ปี ในพื้นที่หมู่ที่ 8 บ้านอุไร พบว่า ประชาชนที่มีค่าดัชนีมวลกาย 25-29.9 กิโลกรัมต่อตารางเมตร จำนวน 5 คน และมีค่าดัชนีมวลกาย มากกว่า 30 กิโลกรัมต่อตารางเมตร จำนวน 15 คน ซึ่งจากการสอบถามถึงพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์ในกลุ่มนี้ พบว่าสาเหตุที่ทำให้มีน้ำหนักเกินมาตรฐาน คือ 1) การบริโภคอาหารไม่เหมาะสม ชอบรับประทานอาหารประเภทแป้ง อาหารไขมันสูงและขนมหวาน 2) ขาดการออกกำลังกาย เมื่อวิเคราะห์หาสาเหตุ ด้านปัจจัยนำ พบว่าประชาชนยังมีความเข้าใจไม่ถูกต้องเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวในการลดความอ้วน โดยเชื่อว่าการลดน้ำหนักที่ได้ผลดีต้องอดอาหาร และออกกำลังกายอย่างหนักจึงจะได้ผล ซึ่งเคยพยายามลดความอ้วนมาแล้วแต่น้ำหนักไม่ลด ทำให้ไม่มั่นใจว่าจะควบคุมน้ำหนักได้ ด้านปัจจัยเอื้อ พบว่าชอบซื้ออาหารถุงปรุงสำเร็จเนื่องจากสะดวก ซึ่งอาหารส่วนใหญ่มีไขมันสูง ส่วนด้านปัจจัยเสริมที่ทำให้มีแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคและการออกกำลังกายได้แก่ การกระตุ้นเตือนและแรงสนับสนุนจากเพื่อนหรือบุคคลใกล้ชิด

      จากสภาพปัญหาดังกล่าว อาสาสมัครสาธารณสุข หมู่ที่ 8 บ้านอุไร จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริม สนับสนุนการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชนหมู่ที่ 8 บ้านอุไร เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ถูกต้อง เพื่อป้องกันการเกิดโรค และเป็นแบบอย่างที่ดีด้านสุขภาพ ซึ่งหากประชาชนในชุมชนมีสุขภาพดี ก็นับเป็นต้นทุนทรัพยากรที่เป็นกำลังสำคัญของชุมชนต่อไป

1. ข้อที่ 1 เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในชุมชน
2. ข้อที่ 2 เพื่อลดอัตราการเกิดโรคแทรกซ้อนในผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรืออ้วน

1. กิจกรรมที่ 1 จัดตั้งกลุ่มแกนนำสุขภาพ เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพในชุมชน
2. กิจกรรมที่ 2 ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
3. ติดตามผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ
4. กิจกรรมที่ 4 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้

วิธีดำเนินการ

กิจกรรมที่ 1 จัดตั้งกลุ่มแกนนำสุขภาพ เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพในชุมชน

  1.1 การจัดตั้งกลุ่มแกนนำสุขภาพโดยการมีส่วนร่วมของ ผู้นำชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุข เยาวชน ผู้สูงอายุ และชาวบ้าน เป็นต้น

  1.2 ประชุมวางแผนการดำเนินกิจกรรมในโครงการ

  1.3 กลุ่มแกนนำสุขภาพ รณรงค์/ประชาสัมพันธ์ ในชุมชนเชิญชวนเข้าร่วมโครงการ และให้ความรู้เกี่ยวกับการออกกำลังกาย


กิจกรรมที่ 2 ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ

  2.1 ประเมินภาวะสุขภาพของผู้เข้าร่วมโครงการก่อนดำเนินกิจกรรม โดยเส้นรอบเอวมากกว่า 90 เซนติเมตร หรือ 80 เซนติเมตรในเพศหญิง หรือมีค่าดัชนีมวลกายมากกว่า 25 กิโลกรัมต่อตารางเมตร

  2.2 นัดตรวจหาระดับไขมันในร่างกาย ระดับความดันโลหิต ดัชนีมวลกาย เพื่อเป็นมาตรฐานก่อนเริ่มโครงการ

  2.3 ประชุมชี้แจงผู้เข้าร่วมโครงการ ขอความร่วมมือในการปฏิบัติตัวที่จะต้องออกกำลังกายโดยการ เช่น เต้นแอโรบิค ปั่นจักรยาน เดิน-วิ่ง ฟิสเนส เป็นต้น และการบริโภคอาหารเพื่อควบคุมน้ำหนัก

  2.4 ให้ความรู้เรื่องการรับประทานอาหารในการควบคุมน้ำหนัก ประโยชน์ ข้อพึงปฏิบัติในการออกกำลังกาย

  2.5 ดำเนินการออกกำลังกายในชุมชน ตามความสนใจ

• โดยการเต้นแอโรบิค เวลา 17.00-18.00 น. อย่างน้อย 3 ครั้ง/สัปดาห์
• ปั่นจักรยาน
• เดิน วิ่ง และฟิตเนส เป็นต้น
  
  
  กิจกรรมที่ 3 ติดตามผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ

  3.1 ประเมินภาวะสุขภาพของผู้เข้าร่วมโครงการหลังดำเนินกิจกรรม

  3.2 สำหรับผู้เข้าร่วมโครงการที่มีค่า BMI ไม่ลด ดำเนินการ ดังนี้

• นัดพบปะกลุ่มที่มีค่า BMI เกิน เพื่อประชุมถอดบทเรียน เสนอแนวคิด ผลลัพธ์หลากหลายด้านของรายบุคคลและกิจกรรม เป็นต้น
• ประเมินผลโดยใช้แบบสอบถามการปฎิบัติตนและสอบถามทัศนคติเรื่อง อาหาร ออกกำลังกาย และอารมณ์
• ติดตามอัตราโรคแทรกซ้อนที่เกิดจากโรคอ้วน
• ติดตามผล อย่างน้อย 2 เดือน/ครั้ง จำนวน 3 ครั้ง
  
  
  กิจกรรมที่ 4 รายงานผลโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้

  4.1 รายงานผลและนำเสนอโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 2 ครั้ง

  4.2 จัดทำรายงานผลโครงการเสนอกองทุนตำบลอย่างน้อย 2 เล่ม

1. เกิดกลุ่มแกนนำสุขภาพในชุมชน ที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านสุขภาพ

2. ส่งเสริมให้ประชาชนในชุมชนได้ออกกำลังกาย สามารถป้องกัน และลดอัตราการเกิดโรคแทรกซ้อนต่างๆ ได้

3. กลุ่มเป้าหมายที่มีค่า MBI เกิน สามารถลดและควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้